ΣΕΛΙΣ δ8 δελτίον [0 ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΝΕΥΜΑ ΚΑΙ 0: ΧΡΙΣΙΑΝΜΜΟ) Τοῦ Δρος ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΑΤΓΗ:Ι ΘΟΑΝΝΟΥ. (Ὁμιλία ἐκφωνηθεῖσα τὴν 29πν ᾿Ιανουαρίου 1971 ἑορτῆᾷς τῶν Γραμμάτων, ὀργανωθείσης ὑπὸ τῶν Ἐδίστασα πολὺ ν᾿ ἀποδεχθῶ τὴν τιµήν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἕκα- μαν οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ διδασκα- λικοῦ κόσμου Κατωτέρας καὶ Μέ- σης Ἐκπαιδεύσεως, διὰ νὰ ὁμι- λήσω ἀπὸ τοῦ ἡνωμένου θήµατος τῶν ᾿Οργανώσεών των ἐπ᾽ εὖκαι- ρίᾳ τῆς ἑορτῆς τῶν Τριῶν “Ἱεραρ- χῶν, ἡ ὁποία πρὸ πολλοῦ ἔχει καθιερωθῆ καὶ ὡς ἑορτὴ τῶν Γραμμάτων. Καὶ ἐδίστασα διότι, ἐνῶ πα- λαιότερον μοῦ ἤρκει ὁ ἐνθουσια- σμὸς τῆς νεότητος δι ὁμιλίας ἱ- στορικῶν καὶ ἐθνικῶν ἐπετείων, τώρα φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ἆρκε- τὸς µόνον ὁ ἐνθουσιασμὸς, Δι᾽ ἑ- πετείους ὡς ἡ σηµερινή, ἡ ὁποία ἔχει πολὺ θάρος καὶ θάθος καὶ σηµασίαν καὶ νόηµα διὰ τὸν “Έλ- ληνα καὶ τὸν ἄνθρωπον γενικά, πρέπει ὁ λόγος τοῦ ρήτορος νὰ µεταφέρη κάποιο μήνυμα. Τοὺς δισταγμούς µου ὅμως κα: τενίκησε ἡ σκέψις ὅτι μηνύματα ἀπὸ τὸν ἙΕ λληνο-χριστιανικὸν κὀ- σμον πρὸς τὸν παραπαίοντα καὶ ταλαιπωρούμενον σημερινὸν κό- σµον ὑπάρχουν πολλὰ καὶ ὅτι οἱ ἄνθρωποι τῶν Γραμμάτων ὀφεί- λουν νὰ γίνουν οἱ φορεῖς των. “Ο- πως φορεῖς καὶ συγκερασταὶ τοῦ μηνύματος τοῦ Ἑλληνικοῦ πνεύ- µατος πρὸς τὸν Χριστιανισμὸν ῥ- πῆρξαν οἱ τρεῖς ᾿Ιεράρχαι, τῶν ὁποίων τὴν µνήµην σεμνοπρεπῶς τιμῶσιν αὔριον ἡ ᾿Εκκλησία καὶ τὰ Σχολεῖα. Εἰς µίαν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποί- αν ἡ νέα θρησκεία τοῦ ᾿Ιησοῦ καὶ μετ αὐτῆς οἱ νεοφώτιστοι ὁ- παδοί της διεξῆγον ἕνα ἀγῶνχ ζωῆς ἢ θανάτου πρὸς τὴν παλαι- ἂν τῶν εἰδώλων καὶ ἀπεσκοράκι- ζαν καὶ ἔρριπταν λίθους ἀναθέ- µατος καὶ ἐδίωκαν πᾶν ὅτι πα- ρήχθη δι αὐτῆς ἢ ἐντὸς αὐτῆς καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ ὅλην τὴν σοφίαν τῶν ἀρχαίων 'Ελληνικῶν συγγραμμάτων, ἐνεφανίσθησαν κατὰ θείαν οἰκονομίαν οἱ ἐκκλη- σιαστικοὶ πατέρες καὶ οἱ µελίρ- Ρυτοι ρήτορες ᾿Ιωάννης ὁ Χρυ- σόστοµος, Γρηγόριος ὁ Θεολόγος καὶ Βασίλειος ὁ Μέγας, διὰ νὰ ἐπιθάλουν τὴν σπουδήν των. Χωρὶς τοὺς τρεῖς τούτους εὖ- κλεεῖς τῆς Χριστιανοσύνης λει- τουργούς, τοὺς συνδυάσαντας τό- σον ἁρμονικά τὴν Ἑλληνικὴν σο- φίαν μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ Χριστιανι- σμοῦ, θὰ ἦτο ἀδύνατον οἱ Βυζαν- τινοὶ χριστιανοί, ἐπίσκοποι, κλη- ρικοὶ καὶ λαϊκοί, νὰ ἐπιδοθοῦν μὲ τόσον ζῆλον, ὅσον ἐπεδόθησαν ἀργότερον, εἰς τὴν διαφύλαξιν, τὴν µελέτην καὶ τὸν ὑπομνημα- τισμὸν τῶν Ἑλληνικῶν συγγραμ- µάτων καὶ ἡ ἀνθρωπότης στερου- µένη τῶν θησαυρῶν τῆς σκέψεως τοῦ ἀρχαίου 'Ελληνικοῦ κόσμου θὰ ἦτο ἀσφαλῶς σήμερον πτῶχο- τέρα καὶ εἰς σοφίαν καὶ εἰς πρό- οδον καὶ εἰς ἀνθρωπισμόν. Ἡ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῶν Ἑλληνικῶν Γραμμάτων µκίνησις τοῦ Χριστιανικοῦ Βυζαντίου δὲν εἶχεν ἑπομένως στενὴν τοπικὴν σηµασίαν ἀλλὰ κοσμµοϊστορικήν. «Χωρὶς τὸ Βυζάντιον, λέγει Γκέλ- κερ, θὰ ἔμεναν οἱ Αραθες παρὰ τὰ χαρίσµατά τών σχεδὸν θάρθα- ροι, ὅπως σαν τὴν ἐποχὴν τοῦ Μωάμεθ. Εὑρῆκαν ὅμως εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν, τὴν ᾽Αλεξάνδρειαν καὶ τὴν Ἔδεσσαν Φθιθλία Ἕλλη- νικά. Τὰ φιλοσοφικά, γεωγραφι- κἁ καὶ μαθηματικἁ ἔργα τῶν Ἑλλήνων µετεφράσθησαν εἰς τὴν ᾿Αραθικὴν καὶ ἤσκησαν ἀπέραν- τον ἐπίδρασιν ἀπὸ τὴν Ἱσπανίαν καὶ Μαυριτανίαν εἰς τὴν Δύσιν, μέχρι τῶν ᾿Ινδιῶν καὶ τῆς Σ.ογδι- ανῆς εἰς τὴν ᾽Ανατολήν. Χωρὶς τὸ Βυζάντιον ἡ ἀνθρωπότης δὲν θὰ ἔθλεπε τὴν µεγάλην ἐποχὴν τῆς ᾿᾽Αναγεννήσεως κατὰ τὸν 14ον καὶ 15ον αἰῶνα». Ὅλης αὐτῆς τῆς Ἑλληνικῆς Χριστιανικῆς κινήσεως ἐπρωτο- στάτησαν οἱ τρεῖς οὗτοι “Ιεράρ- χαι, εἰς µίαν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ Ἑλληνικὰ Γράμματα, ὅπως ἀνέφερα προηγουμένως, εὖὑ- ρίσκοντο ὑπὸ διωγμµόν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ὁ πρῶτος, ὡς γνωστόν, ἀπὸ τοὺς ἱνδοευρωπαϊκοὺς ποὺ ἀνέπτυξε τὸν θαυμαστώτερον καὶ παλαιό- τερον πολιτισµόν. «Οἱ Ἕλληνες ὑπῆρξαν ἁπαράμιλλοι. Ἔθεσαν τὰς Βάσεις ὅλων τῶν κλάδων τοῦ γεωτέρου πολιτισμοῦ, διὰ τὸν ὁ- ποῖον ὑπερηφανευόμεθα» λέγει ὁ Εἰίυιατί Μτ. Πρῶτοι αὐτοὶ ἐκαλλιέργησαν τὰ εἴδη τοῦ λόγου καὶ ἔδωσαν πρότυπα λογοτεχνικὰ ἀφθάστου μεγαλείου, ἀπὸ τὴν ἐπικήν, τὴν λυρικὴν καὶ τὴν δραµατικἡν ποί- ησιν µέχρι τῆς ἱστορίας καὶ τῆς µυθιστορίας, ἀπὸ τοὺς ρητορικοὺς λόγους µμέχρι τῶν φιλοσοφικῶν πραγματειῶν καὶ τῶν δοκιμίων περὶ ἠθικῆς. Πρῶτοι αὐτοὶ ἐσμί- λευσαν τὸ ψωχρὸν µάρμαρον και τοῦ ἐνεφύσησαν ψυχὴν ἀπὸ τὴν περίσσειαν τῆς ἰδικῆς των καὶ ἔ- πλασαν Ἑρμᾶς καὶ ᾿Αφροδίτας. Ὁ λαὸς ἐκεῖνος ἐμεγαλούργη- σε! διατἰ ἄραγε... Ἐμεγαλούρ: γησε διότι ἐκτὸς τῆς ἀἁπαραιτή- του ζωτικότητος ποὺ διέθετεν, ἐ- ζοῦσεν ἐλεύθερος. Ἐλεύθερος ἐ- γώπιον τῶν θεῶν του καὶ ἐνώπι- ον τῶν ἀρχόντων του’ ἐλεύθερος νὰ ὁρίζη ὁ ἴδιος τὸ πολίτευμα, τὸ ὁποῖον ἤθελε καὶ τοὺς νόμους μὲ τοὺς ὁποίους θά ἐκυθερνᾶτο' ἐλεύθερος νὰ σκεφθῆ, νὰ κινηθῆ καὶ νὰ δράση. ᾽Ανέπτυξαν οἱ Ἕλληνες Ρητο- ρικήν, διότι ὁ ρήτωρ εἶχεν ὅλην τὴν ἐλευθερίαν νὰ ὁμιλήση ὅπως ἤθελε καὶ ὅπως ἐσκέπτετο ἑνώ- πιον τοῦ λαοῦ' ἐδημιούργησαν φιλοσοφίαν χάρις εἰς τὴν ἴδίαν ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως. Ό,τι ἔλεγαν καὶ ὅ,τι ἔπρατταν δὲν ἤ- το κατὰ παραγγελίαν, δὲν ἤτο ἐπιθεθλημένον διὰ τῆς δίας ἀπὸ κανένα. Ὅταν ὁ Ξέρξης ὡδήγησεν ἐ- ναντίον τῆς µικροσκοπικης λ- λάδος 5 ἑκατομμύρια ᾿Ασιατῶν καὶ 1207 πλοῖα καὶ ἠρώτησε τὸν ἐξόριστον 6ασιλέα τῆς Σπάρτης Δημάρατον ἂν θὰ τολμοῦσαν οἱ Ἕλληνες ν᾿ ἀντισταθοῦν µπρο- στὰ στὰ πλήθη του, ὁ Δημάρατος τοῦ ἀπήντησε: «Βασιλέα, ἐπειδὴ μὲ διατάσσης νὰ σοῦ πῶ τὴν ᾱ- λήθειαν σοῦ τὴν λέγω: 'Ἡ Ελ- λὰς ἔχει πάντα σύντροφόν της τὴν Φφτώχειαν, μὰ ἔχει ἆρ εξ: τὴν δουλεµένην ἀπὸ τὴν σ ο φίαν καὶ τὸν νόμµον. Αὖ- τὴν τὴν ἀρετὴν χρησιμοποιούντες οἱ Ἕλληνες ἀποκρούουν τὴν φτώχειαν καὶ τὴν δουλείαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθοῦν τοὺς λόγους σου, ποὺ φέρνουν δου- λείαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Όσο γιά τὸν ἀριθμὸν μὴ ρωτᾶς πόσοι εἷ- ναι. Γιατί εἴτε χίλιοι ἐκστρατεύ- σουν εἴτε λιγώτεροι εἴτε περισσό: τεροι θά σὲ πολεμήσουν». Ὁ Ξέρξης δὲν ἐπίστευσε πὼς θὰ μποροῦσαν χίλιοι καὶ δέκα καὶ πεντακόσιες ἀκόμα χιλιάδες νὰ τὸν ἀντιμετωπίσουν μὲ θέδαι- ον τὸν χαμόν τους, ἀφοῦ σαν ἐλεύθεροι νὰ φύγουν καὶ δὲν τοὺς ἐθίαζε κανεὶς νὰ πολεμήσουν. Δὲν ἐσκέφθη ποτὲ πώς, ἀκριθῶς ἐπειδὴ ἦσαν ἐλεύθεροι, θὰ ἔμε- ναν γιὰ νὰ σώσουν τὸ πολυτιµό- τερον ἀγαθόν των, τὴν ἐλευθερί- αν των. Ετσι οἱ Περσικοὶ πόλεμοι δὲν σαν παρὰ ἡ σύγκρουσις δυὸ πο- λιτισμῶν, τοῦ ἑνὸς ποὺ ἔρριχνε στὴ µάχη τὰ κοπάδια τῶν σκλά- ων του, ποὺ τὰ ξεσήκωσε διὰ τῆς θίας, καὶ τοῦ ἄλλου ποὺ ἕ- χαίρετο τοὺς ἐλεύθερους θεσμούς του καὶ τοὺς ἐλεύθερους πολίτας του, πού, ἂν καὶ μιὰ δράκα, ἐρ- ρίχνοντο εἰς τὴν µάχην μὲ ὅσην ὁρμὴν μποροῦσαν διὰ νὰ διασώ- σουν τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ἅγια τοῦ Ψὁ- ψηλοῦ πολιτισμοῦ των. Πόσον ὡραῖα ἐκφράζει αὐτὸν τὸν ὑπὲρ πάντων ἀγῶνα τῶν Ἑλ- λήνων ὁ μεγάλος Ἕλλην τραγι- κὸς Αἰσχύλος εἰς τοὺς «Πέρσας» του, ὅταν θέτη τὸν Πέρσην ἀγ- γελιαφόρον νὰ διηγῆται εἰς τὴν Περσίδα θασίλισσαν, τὴν µάνα τοῦ Ξέρξη, τί εἶδε καὶ τί ἄκου- σεν ὁ ἴδιος εἰς τὴν ναυµαχίαν τῆς Σαλαμῖνος, Δίδω τοὺς στίχους τοῦ Αἰσχύλου καὶ τὴν ὡραίαν µε- τάφρασιν τοῦ Γρυπάρη: «Κι ἔπειτα κι’ ὁ ἄλλος ὁ στόλος ἁτιὸ πίσω ἀκλουθᾶ' καὶ τότε ἥταν ν᾿ ἀκούσῃπς φωνἠ μεγάλπ ἀπὸ κοντά: «Ἐμπρός, τῶν Ελλήνων γενναῖα παιδιά! νὰ ἐλευθερώσετε πατρίδα, τέκνα, Υγυναῖκες καὶ τῶν πατρικῶν θεῶν σας νὰ ἐλευθερώσετε τὰ ἱερὰ καὶ τῶν προγόνων τώρα γιὰ ὅλα ναι ποὺ πολεμᾶτε}. τοὺς τάφους) Οἱ Ἕλληνες εἶχαν συνείδησιν τῆς ἀνωτερότητος τοῦ πολιτι- σμοῦ των ἔναντι τῶν ἄλλων λαῶν καὶ δι᾽ αὐτὸ ὠνόμαζαν ὅλους τοὺς ἄλλους, μὲ κοινὸν ὄνομα θαρθά- ρους. ᾽Αλλὰ δὲν ἄργησαν ν᾿ ἀν- τιληφθοῦν ὅτι ὁ πολιτισμὸς δὲν εἶναι ζήτημα φυλῆς, ἀλλὰ ζήτη- μα µορφώσεως καὶ ἠθικῆς καὶ πνευματικῆς ἀνατάσεως καὶ ἤδη ἀπὸ τὸν 5ον αἰῶνα ὁ ρήτωρ ]- εἰς ᾽᾿Αμμόχωστον ἐπ Εὐκαιρία τῆς ΟΕΛΜΕΙΚ- ΠΟΕΔ ᾽Αμμοχώστου). σοκράτης τὸ διατυπώνει εἰς τὸν πανηγυρικὀν του: «Ἕλληνας πρέπει μᾶλλον νὰ ὀνομάζωμεν τοὺς μετέχοντας της ἰδικῆς µας παιδεύσεως, παρα τοὺς μετέχοντας τῆς κοινῆς κα: ταγωγῆς µας». Καὶ ὅταν γνήσιον τέκνον τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς ὁ Μέγας ᾽Α- λέξανδρος ἐξωρμοῦσε πρὸς τὴν ᾽Ασίαν καὶ ἔφθανεν εἰς τὰ Φάθη τῶν ᾿]νδιῶν, δὲν ἔχυνε τὸ αἷμα τῶν στρατιωτῶν του διὰ νὰ σκλα- θώση τοὺς λαοὺς καὶ νὰ τοὺς γυ- μνώση ἀπὸ τὰ ἀγαθά τους πρὸς ὄφελος ἰδικόν του. Ἐμάχετο, ἀπὸ φιλοδοξίαν ἴσως, ἀλλ᾽ ἀσφαλῶς διὰ τὴν πνευµατικἠν καὶ ἠθικὴν ἀνύψωσιν τῶν λαῶν, εἰς τοὺς ὁ- ποίους ἐκόμιζεν ἀνώτερον πολι- τισμόν, τὸν πολιτισμὸν τῆς Ἓλ- λάδος. Εἰς τὰ θάθη τῆς ᾿Ασίας ἡ ἀρ- χαιολογικὴ σκαπάνη σκοντάπτει ἀκόμη καὶ σήµερα εἰς τὰ λείψα- να τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. Οἱ ἐξελληνισθέντες Φάρόαροι προο- δεύουν καὶ ὑπὸ τὴν εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν τοῦ Ελληνικοῦ πνεύ- µατος πολλοὶ γίνονται εὔγλωιτοι ρήτορες ἢ γλαφυροὶ συγγραφεῖς. ᾿Εντὸς αὐτοῦ τοῦ εὐνοϊκοῦ κλίµα- τος ἐγεννήθη ὁ Χριστιανισμός. Τοῦ ἑτοίμασε τὰς ὁδοὺς καὶ «εὖ- θείας ἐποίησε τὰς τρίόθους αὖ- τοῦ», διὰ τῶν ὁποίων ἐπρόκειτο νὰ διέλθη, ἡ Ἑλληνικὴ φιλοσο- φία. Δὲν παρήγαγε φιλοσοφίαν κάθε λαός, οὐδὲ κάθε πολιτισµέ- νος λαός. Πολλοὶ ἔχουν προφή- τας, ἁγίους, μεταρρυθμιστὰς θρησκειῶν, ἆλλ᾽ ὀλίγοι ἔχουν φι- λοσόφους. Διότι οὐδέποτε λαὸς ἠρεύνησε μὲ μµεγαλυτέραν ἀντι- κειµενικότητα τὴν ἰδίαν του ὑπό- στασιν, ἀνέλυσε μὲ περισσότερον θάθος τὰς σκέψεις καὶ τὰ συνα:- σθήµατά του, τὰ ἤθη καὶ τὰ ἔθι µά του. Οὐδέποτε λαὸς ἐκοίταξε μὲ ἀνοικτότερον θλέμμα τὸν κὀ- σμον καὶ τὸ σύμπαν, ὅπως αὐτοί. Ὁ Μέγας Βασίλειος διὰ ν᾿ ᾱ-- ναπτύξη καλύτερον τὰ δόγματα τοῦ Χριστιανισμοῦ Ἠπροσέτρεχε διαρκῶς εἰς αὐτούς. Εἰς τὸν «Λό- Ύον του πρὸς τοὺς νέους» προ- τρέπει τοὺς Χριστιανοὺς νὰ µε- λετοῦν τοὺς ἀρχαίους ἝἛλληνας συγγραφεῖς διότι ἔχουν πολλὰ νὰ ὠφεληθοῦν, Ἔχουν νὰ ἀντλήσουν σοφίαν πολύτιµον καὶ διδάγματα ἀρετῆς μεγάλα. Τοιουτοτρόπως ἡ διδασκαλία τοῦ Ναζωραίου συγκερασµένη μὲ τὸ Ἑλληνικὸν πνεῦμα, ἔδωσεν ὡς ἀγλαοὺς καρποὺς ἕνα νέον ἅπ-- Ῥάμιλλον πολιτισµόν, τὸν Ἓλλη- νο-χριστιανικόν. Εἰς τὴν Δύσιν, ὅπου κατ ἀρχάς ἐγνωσίσθη ὁ Χριστιανισμὸς ἅμοιρος Ἕλληνι- σμοῦ, οἱ ἄνθρωποι διέπραξαν ἐν ὀνόματί του τὰ φρικαλεώτερα τῶν ἐγκλημάτων. ᾿Ἐθασάνισαν φρικωδῶς τοὺς ἀνθρώπους, µερι- κοὺς ἔκαψαν καὶ ἐπὶ τῆς πυρᾶς διὰ µόνον τὸν λόγον ὅτι ἦσαν αἱ- ρετικοὶ ἢ μάγοι. Καὶ ἐδέησε νὰ ρθῇ νέον φῶς ἀπὸ τὴν ᾽Ανατολήν, ἀπὸ τὸ Ελληνοχριστιανικὸν Βυ- ζάντιον αὐτὴν τὴν φοράν, διὰ νὰ ὁδηγήση τοὺς Δυτικοὺς διὰ µέ- σου τῶν σκολιῶν ὁδῶν τῆς ἁλη- θείας πρὸς τὸν ὀρθὸν Χριστιανι- σμὀν. Εἰς τὴν ᾽Ανατολήν, ὅπου ἔπρυ- τάνευεν ὁ 'Ἑλληνικὸς Λόγος δὲν ὑπῆρχαν “ἱερεξετασταὶ καὶ “[ερὰ Ἔξετασις. Ὑπῆρχεν ὁ θεσμὸς τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων εἰς τὰς ὁποίας οἱ Χριστιανοὶ Ἐπίσκο- ποι διὰ τῆς συζητήσεως καὶ τοῦ θείου φωτισμοῦ ἤλεγχαν τοὺς πε- πλανημένους καὶ αἱρετικοὺς καὶ τοὺς ἀπομόνωναν ἀλλὰ δὲν τοὺς κατεδίκαζαν εἰς θάνατον ἢ εἰς ἀπάνθρωπα θασανιστήρια, ᾿Εὰν δὲν εἰσέδυε, κατὰ θείαν οἰκονομίαν, τὸ φιλελεύθερον Ἓλ- ληνικὸν πνεῦμα εἰς τὸν Ἀριστιανι- σµὀν, ὁ Χριστιανισμὸς θὰ µετε- τρέπετο εἰς µίαν ᾽᾿Γουδαϊκὴν αἵ- ρεσιν καὶ ἀντὶ τῆς Φφιλανθρωπίας τοῦ «ἀγαπᾶτε ἀλλήλους» θὰ ἵ- σχυε καὶ πάλιν ἡ ἐκδίκησις τοῦ ᾿Ιουδαϊκοῦ νόµου «ὀφθαλμὸν ἀν- τὶ ὀφθαλμοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὁ- δόντος». Κατ᾽ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ δεύ- τερος ᾿Ελληνικὸς πολιτισμός, ὁ Βυζαντινὸς, συγκερασµένος μὲ τὸν Χριστιανισμόν, προσέφερε νέ- ας ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἀνθρωπό- τητα, διότι ἔγινεν ὁ φορεὺς τοῦ Οὐμανισμοῦ καὶ τῆς ᾽Αναγεννή- σεως εἰς τὴν Δύσιν, ἐνῶ εἷς τὴν ᾽Ανατολὴν ἐξεπολίτιζε τοὺς Ρώσ- σους, Βουλγάρους καὶ Σέρθους διὰ τῆς µεταδόσεως τοῦ Χριστια- ΟΕΛΜΕΚ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1971 Ἡ ΑΣΨΛΛΙΣΙΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΛΕΥΤΙΚΗΝ Ἡ ἐπίσημος πλευρὰ ἐδήλωσεν ὅτι ἡ Κυθέρνησις δὲν ἀσφα]αε- ται, κατὰ κανόνα, ὃν' ἀστικὴν εὖ- θύνην, καὶ ὅτι οἱ ἐππαιδευτινοι καλύπτονται ὑπὸ τῆς ανά- λαμθανούσης ἀστικὴν εὐθύνην Κυθερνήσεως. Εὶς παρατήρησιν ὅτι παραμένει τὸ θέµα τῆς εὐθύνης τοῦ ἔχπαι- δευτικοῦ ἕναντι τῆς Κυθερνήσε- ως, ἢ ἐπίσημος πλευρὰ ἐδήλωσεν ὅτι καὶ ἡ Ασφαλιστική Ἑπαιρεία εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ζητήση τὴν ἐπιστροφὴν τῆς καταθληθείσης ὑπ᾿ αὐτῆς ἀποζημιώσεως ἀπὸ τὸν ὑπεύθυνον ἐκπαιδευτικὸν καὶ ὅτι ἓν πάσῃ περιπτώσεν δὲν ἐζητήθη, µέχρι τοῦδε, ἀπὸ ὑπεύθυνον ἐκ- παιδευτικόν, Ἡ ἐπιστροφὴ τῆς κα: ταθληθείσης ὑπὸ τῆς Κυθερνή- σεως ἀποζημιώσεως. -ἵ----------- ΛΥΝΛΤΙΣ Ἡ ΣΥΝΕΡΓΙΣΙΝ. ΛΝΕΥ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΛΣ (Συνέχεια ἐκ τῆς 1ης σελίδος) Τὴν 10ην τρέχοντος ἡ ἡγεσία τῆς ΠΑΣΥΔΧΥ ἀποφεύγόυσα 5. σχεµµένως νὰ ἀπαντήση Επὶ του περιεχοµένου τοῦ ὑπομνήματος, περιωρίσθη εἰς τὰς γνωστας δι αὐτὴν ποµπώδεις ἐχφράσεις «ά γανάκτησις», κἀπορρίπτομεν» χαὶ τὰ τοιαῦτα. Ἐπεχαλέσξη ἔ- πίσης τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς ἆρης Ἰανουαρίου διὰ νὰ τονίιση ὅτι τοῦτο ἦτο κοινόν. ο Παρ) ὅλον ὅτι ἡ ἀπάντησις τη» ἡγεσίας τῆς ΠΑΣΥΔΥ ἦτο πολὺ ἀδύνατος ναὶ ἄσχετός πρὸς την οὐσίαν τοῦ ὅλου θέματος ἡ ΟΕΑ- ΜΕΕ ἠναγκάσθη νὰ ἀπαντήση ναὶ νὰ ἀποναλύφη ὡρισμένας ἑ- πὶ πλέον πτυχὰς τοῦ θέματος. ΑΝΑΚΟΙΝ(ΣΦΕΝ ᾽Αναφορικῶς πρὸς τὸ ὑπὸ τῆς ἡγεσίας τῆς ΠΑΣΥΔΥ δοθὲν ᾱ- νακοινωθὲν εἰς τὸν τύπον τὴν Ίθην τρέχοντος ἡ ΟΕΛΜΕΙ ἀάνα- φέρει τὰ ἀκόλουθα: . ᾿Εὰν νοµίζη ἡ ἡγεσία τῆς ΠΑ- ΣΥΔΥ ὅτι ἡ ΟΕΛΜΕΑΚ ἔλαθε τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀποχωρήση ἐκ τῆς Συντονιστικῆς λόγῳ τῆς δοθείσης λύσεως εἰς τὸ αἴτημα τοῦ 13ου μισθοῦ, ἀπατᾶται οἰκτρῶς καὶ νὰ μὴ ἐντοπίζη ἐσκεμμένως ἐκεῖ τὸ θέµα διὰ νὰ θολώση τὰ νισμοῦ καὶ τῆς διδασκαλίας της γραφῆς καὶ τῆς ἀναγνώσεώς. Οι Σλαῦοι ἕως τότε ἦσαν ἀναλφά- θητοι ζῶντες ἐντὸς παχυλῆς 8αρ- θαρότητος. Τὸ Βυζάντιον το ἀσύγκριτον εἰς πολιτισμὸν ἐν τῷ μέσῳ τῶν θαρθάρων, οἱ ὁποῖοι τὸ περιε- στοίχιζον. ᾽Αλλ᾽ ὁ πολιτυσμὸς τῶν Βυζαντινῶν δὲν µπορεί να συγκριθή εἰς ὀάθος μὲ ἐκεῖνον τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων. Διότι ἐ- κεῖνοι κατενόησαν καλά ἕνα πρᾶ- γμα: ὅτι µόνον οἱ ἐλεύθεροι λαοὶ μποροῦν νὰ προοδεύουν εἰς ἀν- θρωπισµόν καὶ ἠθικὴν ἐξύψωσιν, νὰ εὐτυχοῦν καὶ νὰ µεγαλουρ- γοῦν. Δι αὐτὸ ἐθυσίασαν εἰς τὸν θωμὸν τῆς ἐλευθερίας τόσα ἡ- ρωϊκά τέκνα των. Ηξιζε νὰ τὸ κάµουν καὶ τὸ ἔκαμαν. Διότι ὁ σονδήποτε φιλελεύθερος ἢ φιλάν- θρωπος καὶ ἂν εἶναι ὁ κύριός σου πάντα παραμένει κύριος. «Κανεὶς ἄνθρωπος, λέγει ὁ Καπί, δὲν θέλει νὰ ζῆ καὶ νὰ εὐτυχῆ ἆᾱ- πὸ τὴν ἐκλογὴν ἑνὸς ἄλλου ἀν- θρώπου, διότι δὲν ἔχει καμµίαν ἐγγύηῆσιν ὅτι ἡ θούλησις τοῦ ἄλ- λου συμφωνεῖ μὲ τὴν ἰδικήν του». Ὁ ἄνθρώπος δὲν θαδίζει ὅπως τὸ ζῶον, ποὺ κλίνει διαρκῶς τὴν κεφαλήν του πρὸς τὴν γῆν. Βα- δίζει ὄρθιος, καὶ στρέφει τὸ ὀλέμ µα του πρὸς τὰ ἄνω ἀπὸ ὅπου ἔρχεται τὸ φῶς. Δὲν θλέπει µό- νον τὴν συντήρησιν τῆς ζωῆς του. Περισσότερον ἀτενίζει τὴν ἐξύ- ψωσίν της. Τὴν ἠθικὴν καὶ ψυχι κὴν ἐξύψωσιν τῆς ζωῆς του. «Οὐκ ἐπ᾽ ἄρτῳ ζήσεται ἄνθρω- πος» ἐδίδαξεν ὁ γλυκὺς ᾿[ησοῦς. Καὶ μὲ τὸ ἀπόφθεγμα τοῦτο τὴν Ψυχἠν τοῦ χριστιανοῦ γεμίζουν ἀνιδιοτελεῖς καὶ εὐγενέστεραι διαθέσεις. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἰδεώδη ποὺ ἆ- παρτίζουν τὰς ὑψηλοτέρας σφαί- ρας μιᾶς εὐγενεστέρας ζωῆς τὰ ἐδίδαξεν εἰς τὸν κόσμον ἡ αἰωνία Ἑλλὰς καὶ ὁ Χριστιανισμὸς, κι- νηθεὶς ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ πνεύ- ματος. Οἰαιδήποτε ἰδέαι καὶ ἂν ἐπι- κρατήσουν εἰς τὸ μέλλον καὶ ὁτιδήποτε καὶ ἂν συµθῆ, πάντα ἡ. ἀνθρωπότης θὰ κλίνη εὐλαθδι- κἁ τὸ Ὑόνυ μπροστὰ εἰς τὴν ᾱ- λήθειαν, ἡ ὁποία ἦλθε συγκερα- σµένη ἀπὸ τὴν γῆν τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς “Ἱερουσαλήμ. Καὶ ὅσο ὁ- πάρχει πολιτισμὸς πάντα θὰ ἐ- παναλαμθάνεται ὁ στίχος τοῦ Ρωμαίου ποιητοῦ ὅτι «πρωτίστως πρέπει νὰ εἶναι κανεὶς Έλλην», ὅπως θά ἐπαναλαμθάνεται καὶ ἡ γλυκειά παρηγορία τῶν πρώ- των Χριστιανῶν: «᾿Ιησοῦς Χρι- στὀς, χθὲς καὶ σήμερον καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας». Τύποις: «ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΣ», Ἡ ΟΕΛΜΕΚ. ἀπεχώρησεν νερά. ο ἐκ τῆς Συντονιστικης διότι α) Ὁ ὑπὸ τῆς Π ΥΕ σίας τῆς ΠΑΣΥΔΥ χει- ρισμὸς του θέµατος ὡᾠδήγησεν εἰς τὴν τοιαύτην γνωστην λύσιν. ο. ἃ ϐ) Ὁ κοινὸς ἀγὼν ἐπλήγη ἐκ τῶν ἔνδον ὑπὸ «συνεργατῶν». Υ) Εἶναι ἀδύνατος περαιτερώ συνεργασία μετά τῶν ἐκπροσώ- πων τῆς ΠΑΣΥΔΥ οἱ ὁποῖοι ἄλ- λα πιστεύουν, ἄλλα διακηρύττουν καὶ ἄλλα πράττουν. δ) Οἳἵ οκ πρθθῶπαι τῆς ΠΑΣΥ- ΛΥ ἐν τῇ οὐσίᾳ διέλυσαν την Συν. τονιστικὴν ἐνεργήσαντες αὐτο: θούλως παρὰ τὰ συμφωνηθέντα. Ἑπομένως ἡ οὐσία τοῦ θέµα- τος εὑρίσκεται ἀλλοῦ. Εὐρίσκε- ται εἰς τὸ ὑπόμνημα τῆς ΟΕΛ: ΜΕΚ τὸ ὁποῖον ἐπεδόθη εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Συντονιστικῆς, ἕ- λαθε δὲ γνῶσιν τούτου Ἡ Ἡγεσία τῆς ΠΑΣΥΔΥ. Ἐπὶ τῆς οὐσίας αὐτῆς δὲν ἠθέλησεν ἡ ἡγεσία της ΠΑ ΣΥΔΥ νὰ ἀπαντήση ἀρκεσθεῖ- σα µόνον εἰς τὰς συνήθεις δι αὖ- τὴν πομπώδεις ἐκφράσεις. Δὲν ἆ- ποροῦμεν δι αὐτὸ καὶ δὲν ἀνα- µένομεν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ περιεχοµένου τοῦ ὑπομνημα: τος διότι ἡ ἀλήθεια τῶν άναγρα- Φφομένων γνωρίζοµεν ὅτι ἁἅποτε: λεῖ πίστιν καὶ τῶν ἀντιπροσωπων τῶν λοιπῶν Οργανώσεων. “Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς 29ης ᾿Ιανουαρίου 1971 τὸ ὁ- ποῖον ἐξεδόθη μετὰ τὴν σύσκεψιν εἰς τὸ Προεδρικὸν καὶ τὸ ὁποῖον, ὡς σωσίθιον, ἐπεκαλέσθη ἡ Ίγε- σία τῆς ΠΑΣΥΔΥ, ἔχομεν νὰ πα- ρατηρήσωμεν τὰ ἀκόλουθα:--- α) Πρὸ τῆς συντάξεως καὶ ἐἔκ- δόσεως τοῦ ἀνακοινωθέντος καὶ κατὰ τὴν «ἐκτίμησιν τῆς κατα- στάσεως» ὡς αὕτη διεµορφώθη εἰς τὸ Προεδρικὸν διεπιστώθησαν διαφωνίαι μεταξὺ τῶν ἐκπροσώ- πων τῶν ᾿Οργανώσεων. Πλὴν τῶν ἐκπροσώπων τῆς ΟΕΛΜΕΚ, ὠμί- λησαν καὶ ἄλλοι ἐκπρόσωποι πε- ρὶ προδοσίας τοῦ ἀγῶνος καὶ πλήγματος ἐκ τῶν ἔνδον. ϐ) Γνωρίζει καὶ ἡ ΠΑΣΥΔΥ, ὅτι ἐκπρόσωποι καὶ ἄλλων ᾿Ορ- γανώσεων τῆς Συντονιστικῆς ἔ- δήλωσαν ὅτι, ὡς διεµορφώθη ἡ κατάστασις, ἐξαναγκάζονται πλέ- ον νὰ δεχθοῦν τὴν πρότασιν τῆς Κυθερνήσεως διατηροῦντες πολ- λὰς ἐπιφυλάξεις, Διὰ τοῦτο ἄλ- λως τε καὶ τὸ ἐκδοθὲν ἀργότερον ἀνακοινωθὲν ὁμιλεῖ περὶ «ἐκτιμή- σεως τῆς ὅλης καταστάσεως», «καὶ ὑπὸ περιστάσεις». Υ) Καλοῦντες τὴν ἡγεσίαν τῆς ΠΑΖΥΔΥ νὰ δηλώση δηµοσίως ποία ἦτο ἡ γνώµη καὶ ἡ ἐκτίμη- σις ἡ ἰδική της διὰ τὴν πρότασιν τῆς Κυδερνήσεως, ἐρωτῶμεν: Ἐ- δήλωσεν, ναὶ ἢ ὄχι, ὅτι ἡ πρότα- σις τῆς Κυθερνήσεως ἀποτελεῖ νί- κην διὰ τὴν ΠΑΣΥΔΛΥ καὶ ὅτι ἁν- ταποκρίνεται αὕτη πλήρως εἰς τὸ αἴσθημα τῶν μελῶν της, εἴσηγη- θεῖσα τὴν ἄνευ οὐδεμιᾶς ἔπιφυ- λάξεως ἀποδοχήν της ᾿Εσυμφώ: νουν πράγματι τὰ µέλη καὶ τὸ Συμθούλιον τῆς ΠΑΣΥΔΥ μὲ ὅ- σα ἐδήλωσεν ἡ ἡγεσία των .. Πᾶς τις δύναται νὰ ἀντιληφθη ὅτι τὰ ἀνωτέρω δὲν ἀποτελοῦν ὁ- µοφωνίαν, ὡς τὴν ἐπικαλεῖται ἡ ΠΑΣΥΔΥ. Τὸ ἀνακοινωθὲν τελι- κῶς ἐξεδόθη ὄχι κατόπιν τῶν ἑ- πιµόνων παρακλήσεων τῆς γε: σίας τῆς ΠΑΣΥΔΥ ἀλλά κατόπιν καταχωρήσεως εἰς τὰ πρακιικἀ σχετικῆς γραπτῆς δηλώσεως τῆς ΟΕΛΜΕΚ περὶ σι θἐέσεώς της καὶ τῶν ἐπιφυλάξεων ἄλλης ἆ- δελφῆς ὀργανώσεως αἱ ὁποῖαι προέκυπτον ἐκ τῆς ἐκτιμήσεώς τῆς ὅλης καταστάσεως. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω οὔτε ἡ- μεῖς οὔτε ἄλλος τις ἀποροῦμεν διατὶ ἡ ΠΑΣΥΔΥ κατὰ παράδα- σιν παντὸς κανόνος κατακρατεῖ καὶ δὲν ἀποστέλλει τὰ πρακτικὰ τῆς ἀνωτέρω συνεδριάσεως. ᾽Απλῶς δηλοῦμεν ὅτι ἡ ΟΕΛ- ΜΕΙΚ ἐκράτησε πρακτικὰ τὰ ὁ- ποῖα καὶ θὰ δημοσιεύση ἐὰν πα: ραστῆ ἀνάγκη. Ἐκ τῆς Ο.Ε.Λ.Μ.Ε.Ι. Λευκωσία. Τηλ. 65112, ο. ο ολο ως Ὁ ΙΕ ΑΔ ΜΜ Ἐ 1Κ ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΟΝ ΟΡΓΑΝΟΝ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΛΙΔΕΥΣΕΟΣ ΚΥΠΡΟΥ Ὑπεύθυνος ᾿Εκδόσεως Ὑπεύθυνος Συντάξεως ᾿Ἐπιμελητὴς ᾿Εκδόσεως Α. ΠΑΠΑΜΙΛΤΙΑΔΗΣ κ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ η. ΣΕ ΕΙ ΕΕ ΕΙΙΠΙΣΙΣΙΣΗΝΙΙΣΙΙΣΙ ΕΙ ΕΙ ΡΙΙΣΙΙΒΙΙΕΙΙ81ΙΜΙΙΣΙΙΙΙΣΙΙΒΙΙΕΙΙΒΙΙΕΙΙΒΙΙΕΗΙΣΙΙ ΕΙ ΙΙΙ) ΙΙΝΙΙΕΙΙΒΙΙΕΙΙΒΙΙΒΙΝΗΙΣΙΙΒΙΙΦΙ ΙΒ) ΙΒΙΙΒΙΙΕΙΙΚΙΙΒΙΙΣΙΙΕΙΙΣΙΙΒΙΙΒΙΙΕΙΙΒΙΙΕΙΙΒ ΙΣΗΣ ΙΙΙ ΕΙΣ ΙΒ ΙΕ ΙΔ: ΙΒΙΙΕΙΙΚΙΙΣΙΙΕΙΙΒΙΙΒΙΙΒΙΙΒΙΙΒΙΙΒΙΙΒΙΙ ΒΙΠΕ ΙΙΕΙΙΣΙΙΕ ΙΒ ΙΙΒΙΙΕ ΙΙΙ ΙΙΕΙΙΒΙΙΕΙΙΕΙΙΕΙΙΣΙΙΕΙΙΒΙΙΒΙΕΙΙΒΙΙΒΙΙΕΙΙΒΙΙΣΙΙΒΙΙΒΙΙΣΙΙΕΙΙΗΙΒΙΙΒΙΙΒΙΙΙΙΚΙΙΝΙ ΕΤΟΣ Α΄ ΕΕ ΣΙΙΕΙΙΣΙΕΙΙΣΙ ΕΙ ΙΕΙΙΒΙΙΒΙΙΣΗ ΕΙ ΙΕ ΙΒΙΙΣΙΙΕΙΙΒΙΙΕΙΙΒΙΙΕ ΙΕ ΙΙΒΙΙΕ/ΙΒΙΙΒΙΙΕΙΙΒΙΙΣΙΙΒΙΒΙΙΣΙ(ΕΙΙΕΙΙΒΙΙΣΙΙΒΙΙΕΙΙΒΙΙΕ ΙΙΙ ΒΙΙΒΙΙΕ ΙΙΙ ΙΙΒΙΙΕΙΙΒΙΙΣΙΙΕΙΙΒ ΙΕ ΙΙΒΙΙΤΙΒΙΙΒΙΙΒΙΙΒΙΙΒΙΙΒΙΙΕΙΙΣΙΙΕΙΙΣΙΙΣΙΙΒΗΒΙΙΒΙΙΒΙΙΕΙΙΒΙΙΕΙΙΣΙΙΕΙΙΒΙΕΙΙΣΙΙΕΙΙΕΙΙΕΙΕΙΣΙΙΕΙΙΒΙΙΕ ΕΙΡ ΜΗ Σ1Ι ΑΡ. ΦΥΛΛΟΥ 35 Σ. ΛΑΖΑΡΟΥ, Ζ. ΖΑΝΝΕΤΟΣ, ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1971, ΛΕΥΚΩΣΙΑ Τιμὴ Φύλλου 20 Μὶλς ... Κ. ΚΟΡΕΛΛΗΣ, δυντακτικἡὴ ᾿Επιτροπὴ : { Γ ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΗΣ, Α. ΛΑΔΟΜΜΑΤΟΣ Α. ΛΑΔΟΜΜΑΤΟΣ. Ο7ὸ Ποίω}γ κα /ῶς” ο7ὔε1ύ6όρ } 2υυγτοι7σσκ) ΟΝΝ) ΝΙΙ ΙΜΙὺ Ι ΠΠ ΙΝΗ ΗΗΗ Ἐν Λευκωσίᾳ, τῇ 4ῃ Φεθρουαρίου, 1971. Πρὸς τὸν Πύριον, Αλ. Κιαγιᾶν, Πρόεδρον Συντονιστικῆς Γραμματείας τῶν συνεργαζοµένων ᾿Οργανώσεων, Ἐνταῦθα. ᾿Αξιότιμε Κύριε, Κατόπιν ἀποφάσεως τῆς ὅλομε- λείας τοῦ Κεντρικοῦ Συµθουλίου τῆς ἡμετέρας ᾿Οργανώσεως, ἡ ὁ- ποία ἀπόφασις, ἐλήφθη εἰς συνε- δρίαν τὴν Ίην τρέχοντος ἀπευθύ- νοµεν τὸ παρὸν πρὸς ὑμᾶς, μετὰ θαθυτάτης λύπης. Τοῦτο μᾶς ἐπι- θάλλουν λόγοι ἀρχῆς, ἠθικῆς τά- ξεως καὶ δικαίου. Κατόπιν πρωτοθουλίας τῆς ΠΑ- ΣΥΔΥ, τονίζοµεν τοῦτο ἰδιαιτέ- ρως, συνήλθοµεν αἱ τρεῖς ὀργα- γνώσεις, ΠΑΣΥΔΥ--ΠΟΕΔ--ΟΕΛ- ΜΕΙ, περὶ τὸ τέλος τοῦ παρελ- θόντος ἔτους, μὲ σκοπὸν νὰ συν- τονίσωµεν τὰς προσπαθείας πρὸς προώθησιν καὶ ἐπίλυσιν κοινῶν αἰτημάτων. Ἡ ΟΕΛΜΕΙΚ ἧἦτο πολὺ ἐπιφυ- λακτικὴ ἔναντι τῆς ἀνωτέρω ἆ- ναφερθείσης πρωτοθουλίας διὰ πολλοὺς λόγους μεταξὺ τῶν ὁ- ποίων καὶ οἱ ἀκόλουθοι:--- α) Ἡ πικρὰ πεῖρα τὴν ὁποίαν ἀπέκτησεν κατὰ τὴν ἀναθεώρη- σιν τοῦ µισθολογίου τὸ 1968, ὅ- ταν τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἡ ΠΑΣΥΔΥ ἀποδεχθεῖσα, ἄνευ προ- ηγουµένης συνεννοήσεως μετὰ τῶν ἄλλων ὀργανώσεων καὶ ἐν ἆ- γνοίᾳ των, τὴν προσφερθεῖσαν αὔ- ἔησιν 187 ἐδήλωσεν ὅτι δὲν θὰ ἀποδεχθῇ µεγαλυτέραν αὔξησιν διὰ τοὺς ἐκπαιδευτικούς, θέσασα οὕτω φραγμὸν καὶ τροχοπέδην εἰς τοὺς ἀγῶνας µας. ϐ) Αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας εἶχε τὸ Συμθούλιον τῆς ΟΕΛ- ΜΕ. ὅτι ἡ ἐπιδιωώκομένη συωνερ- γασία ΠΑΣΥΔΥ--ΠΟΕΔ--ΟΕΛ- ΜΕ. σκοπὸν εἶχεν οὐχὶ τὴν ἄἅμε- σον προώθησιν τοῦ αἰτήματος τοῦ 13ου μισθοῦ ἀλλὰ τὴν παρασιώ- πησιν καὶ μὴ ἀνακίνησιν του κα- τὰ τὸ 1970. Υγ) Ἡ μὴ συμμετοχὴ εἰς τὴν συνεργασίαν καὶ ἄλλων ὀργανώ- σεὠων, ἀνεγνωρισμένων συντε- χνιῶν. Ἐν τούτοις τὸ Συμθούλιον τῆς ΟΕΛΜΕΚ κατόπιν ἐπισταμένης µελέτης ἀπεφάσισεν ὅπως προχω- ρήση εἰς τὴν συνεργασίαν μὲ εἰ- λικρίνειαν καὶ ἐντιμότητα. Μὲ αὖ- τὰς τὰς διαθέσεις προσῆλθον οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ΟΕΛΜΕΚ εἰς τὴν συνεργασίαν ἔχοντες ἐπίσής ἐντολὴν ὅπως ἀποχωρήσουν ταύ- της ἐὰν διαπιστώσουν ὅτι ὑπάρ- χει κωλυσιεργία, καὶ ἀπροθυμία ἤ γίνονται ἄλλαι ἐνέργειαι ἀντί- θετοι πρὸς τὸν καθορισθέντα σκο- πόν. ”ἝΑλλος λόγος σοθαρὸς ὁ ὁποῖ- ος ἐπέόαλε συμμετοχὴν τῆς ΟΕΛ- ΜΕΚ εἰς τὴν συνεργασίαν εἶναι ἡ κατηγορία διὰ διάσπασιν τοῦ κοινοῦ ἀγῶνος ἐὰν ἀπεφάσιζεν ἄλλως πως. Ἡ συνεργασία εἰς τὰ πρῶτα της στάδια ἀπέδειξεν ὅτι θὰ προ- χωρήση ὁμαλῶς καὶ ἀπέφερε τὴν δηµιουργίαν Συντονιστικῆς Γραμ µατείας τῶν τριῶν ᾿Οργανώσεων ΠΑΣΥΔΥ- ΠΟΕΑΔ- ΟΕΛΜΕΚ. Ύ- πῆρξαν θεθαίως διαφωνίαι, δια- λογικαὶ συζητήσεις ἀντιθέσεων ἐ- πὶ Φὠρισμένων θεμάτων, ἐθεωρή- σαμεν ὅμως ταύτας ὡς μὴ ἁπτο- µένας τῆς οὐσίας τοῦ σκοποῦ καὶ στόχου µας. ᾿Ολίγον ἀργότερον διεφάνησαν οἱ ἑξῆς πρῶτοι κακοὶ οἰωνοί: --- α) Ὅταν εἰσηγήθημεν μετά τῆς ΠΟΕΔ ὅπως διεκδικήσωµεν τὸν 13ον μισθὸν ἀπὸ τοῦ 1970 εἲς ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς ΠΑΣΥ- ΔΥ, ἔστω καὶ ἑὰν ἧτο ἐκτὸς πρα- κτικῶν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν, μὲ εἰρωνικὸν θὰ ἐλέγομεν τρόπον εἶπεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ τρέφωμεν αὐταπάτας! καὶ µακάρι τὸ 19/3 νὰ δοθῆ 13ος μισθός. ϐ) Οταν ἡ ΠΑΣΥΔΥ ἀνέλαθε νὰ ἑτοιμάση προσχέδιον ὑπομνή- µατος πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Οἰκο- γομικῶν διὰ τὸν 13ον µισθὀόν, καὶ τὸ ἐπαρουσίασεν εἰς µίαν ᾿Ἔπι- τροπὴν τῆς Συντονιστικῆς, διεπι- στώσαμεν ὅτι οὐδὲν ἀνέφερε περὶ ἀμέσου ἱκανοποιήσεως ἀπὸ τοῦ 1970 ἀλλὰ ὠμιλοῦσε γενικῶς καὶ ἀορίστως περὶ αἰτήματος 13ου µι- σθοῦ. Κατόπιν ἐπυμονῆς τόσον τῆς ΠΟΕΔ ὅσον καὶ ἡμῶν ἐτροποποι- ήθη τὸ ὑπόμνημα καὶ προσετέθη εἰς αὐτὸ ἡ φράσις δι ἄμεσον ἵ- κανοποίησιν ἀπὸ τοῦ 1970 καὶ οὔ- τω ἐξουδετερώθη καὶ ὁ α κακὸς οἰωνός. Τὰ ἀνωτέρω μᾶς ὠδήγησαν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἐδέχθη ἡ ἡγε- σία τῆς ΠΑΣΥΔΥ τὴν διεκδίκησιν τοῦ αἰτήματος ἀπὸ τοῦ 1970 κα- τόπιν πιέσεως, εἰς τὴν πραγµατι- κότητα ὅμως δὲν ἐπίστευεν εἰς αὐτό. Τοῦτο μᾶς ἔκαμε πολὺ προ- σεκτικοὺς καὶ ἠρχίσαμεν νὰ πα- ῥρακολουθῶμεν στενῶς τὴν κατά- στασιν. Φαίνεται ὅτι ἡ παρατηρηθεῖσα ἔστω φαινομενικὴ ἑνότης τῶν τρι- ὢν ᾿Οργανώσεων ἠνόχλησε καὶ ἔ- πρεπε πάσῃ θυσίᾳ νὰ διαλυθῃ. Καὶ ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν ἡ ἡγεσία τῆς ΠΑΣΥΔΥ, παρὰ τὰ συμφωνηθέντα μετὰ τῶν ἄλλων ᾿Οργανώσεων προέξη ἐν ἀγνοίᾳ των εἲς διασπαστικὴν ἐνέργειαν προκηρύττουσα τρίώρον στάσιν ἐργασίας εἰς χρόνον κατὰ τὸν ὁ- ποῖον οὐδεμίαν θοήθειαν ἠδύναν- το νὰ προσφέρουν ἡ ΠΟΕΔ καὶ ἡ ΟΕΛΜΕΠΚΠ μὲ τὴν δικαιολογίαν καὶ τὸ ἁδιάσειστον! ἐπιχείρημα ὅτι.... ἔφθασεν ἡ 12η καὶ ἆ γω- νίζεται διὰ τὸ 19701 εἰρωνευομένη οὕτω τὰς ἄλλας Ὀργανώσεις. Τὸ διατὶ ἡ ἡγεσία τῆς ΠΑΣΥΔΥ δὲν ἠἦἠγωνί- σθη διὰ τὸ 1970 δὲν ἀφορᾶ ἡμᾶς. Τὰ διατρέξαντα τὰς ἡμέρας ἐ- κείνας εἶναι γνωστὰ καὶ δὲν θὰ ἀναφερθῶμεν εἰς αὐτὰ λεπτοµε- ρῶς. ᾿Ητόνισεν ἡ Συντονιστική, ἡ ΠΟΕΔ καὶ ἡ ΟΕΛΜΕΚ ἠναγκά- σθησαν, χάριν τῆς ἠθικῆς τάξεως, νὰ δηµοσιογραφήσουν διὰ νὰ θέ- σουν τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Παραλλήλως ὅμως καὶ ταυ- τοχρόνως ἐπειδὴ ἐπίστευον εἲς τὸ 1970 δὲν παρέδωσαν τὰ ὅπλα καὶ συνέχισαν τὰς προσπα- θείας των ἀποθλέπουσαι πλέον εἰς συνεργασίαν μετὰ ὀργανώσε- ων αἳ ὁποῖαι εἰλικρινῶς ἤθελον νὰ ἑνώσωμεν ὅλοι τὰς δυνάµεις μας. Κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ παρελθόντος ᾿Ιανουαρίου ἐπρα- Ὑματοποιήθησαν δύο συσκέψεις μετὰ τῶν ᾿Οργανώσεων τῶν 'Η- μικρατικῶν, ΟΛΤΕΚΝ, τῶν Ἔκπιθε- ωρητῶν καὶ τῆς ΣΕΔΥΚ. Κατ΄ αὐτὰς α) διεπιστώθη, συμφώνως καὶ πρὸς ἐκδοθέντα ἀνακοινωθέν- τα, ἣ ὁμόφωνος ἐπιμονὴ ἐπὶ τῆς πλήρους ἵκανοποιήσεως τοῦ 13ου μισθοῦ ἀπὸ τοῦ 1970, ϐ) άπεφα- σίσθη ὅπως καταθληθοῦν προσ- πάθειαι δι ὑστάτην φορὰν ὥστε νὰ πεισθῃη ἡ ΠΑΣΥΔΥ νὰ προχω- ρήση μεθ’ ὅλων. Πράγματι τὴν Ί]ην παρελθόντος ᾿Ιανουαρίου συνήλθοµεν εἰς τὸ οἴκημα τῆς ΠΑΣΥΔΥ καὶ τελικῶς ἐξεδόθη ὑπὸ τῆς Συντονιστικῆς ΠΑΣΥΔΥ ---ΠΟΕ.Δ--ΟΕΛΜΕΙ ἀνακοινωθὲν εἰς τὸ ὁποῖον ἐλέγομεν σαφῶς ὅ- τι θὰ συνεχίσωµεν διεκδικοῦντες τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ τοῦ 13ου μισθοῦ ἀπὸ τὸ 19/0. Ἡμεῖς ἐπιστεύομεν εἲς τὸ αἴ- τηµά µας διὰ τὸ 1970, καὶ τοῦ- το ἔγινε συνείδησις, πίστις ἀκλό- νητος καὶ εἰς τὰ µέλη µας τὰ ὁ- ποία κληθέντα εἰς Ἔκτακτον Συ- νέλευσιν ἀπεφάσισαν διὰ συντρι- πτικῆς πλειοψηφίας τὴν διεκδίκη- σιν καὶ ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήμα- τος. Τὸ αὐτὸ ἔπραξαν καὶ τὰ µέ- λη τῆς ΠΟΕΔ. Ἐν τῷ μεταξὺ διηυρύνθη ἡ Συντονιστικἡ διὰ τῆς συμμετοχῆς καὶ τῶν άλλων ἀναφερθεισῶν Ὀργανώσεων πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ θέµατος ἀπὸ κοινοῦ. Τὴν Ί4ην ᾿Ιανουαρίου ἡ Συντονιστικὴ ἐξέδιδεν ἀνακοινωθὲν εἰς τὸ ὁ- ποῖον ἀνεφέρεο ἡ ἐμμονἣὴ ὅλων εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήματος ἀπὸ τοῦ 1970, καὶ ἆᾱ- πέστειλε τηλεγράφημα εἰς τὸν Ὑ- πουργὸν Οἰκονομικῶν διὰ πλήρη ἐφαρμογὴν τοῦ ἀναγνωρισθέντος θεσμοῦ ἀπὸ τοῦ 1970. Τὸ Γενικὸν Συμθούλιον τῆς ΠΑΣΥΔΥ, τὴν Ίδην ᾿ανουαρίου, ἀπεφάσισε τὴν ἐμμονὴν εἰς τὴν ἀπαίτησιν περὶ παροχῆς τοῦ 12ου μισθοῦ ἀπὸ τοῦ 1970 (ἴδε καὶ «Δημόσιον Ὑπάλ- ληλον» 28.1.1971). Αἱ ἐπιφυλάξεις µας ἔναντι µε- λῶν τῆς Συντονιστικῆς Γραμμα- τείας ὡς πρὸς τὴν θέσιν τών ἐ- µειώθησαν πλέον εἰς τὸ ἐλάχι- στον, ἰδίως μετὰ τὴν διεύρυνσιν τῆς Συντονιστικῆς, Ἠνωμένοι ὅλοι πλέον ἀνεμέ- νοµεν τὴν συνάντησιν μετὰ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας 6έ- θαιοι ὅτι θὰ ἐπετυγχόνομεν, Απαντες οἱ δηµόσιοι ὑπάλλη- λοι, εἰς οἰανδήποτε ᾿Οργάνωσιν καὶ ἂν ἀνῆκον, ἐχαίροντο διὰ τὴν ἡγεσίαν των, κατείχοντο ὑπὸ ἑν- θουσιασμοῦ διὰ τὴν ἑνότητα ὅλων καὶ ἡ αἰσιοδοξία δι’ ἐπιτυχῆ ἔκ- θασιν τοῦ ἀγῶνος ἦτο καταφα- νής. Τὴν 29ην ᾿Ιανουαρίου καὶ µίαν ὥραν πρὸ τῆς µεταθάσεως ὅλων εἰς τὸ Προεδρικὸν οἱ ἐκ- πρόσωποι τῶν ᾿Οργανώσεων συ- νηντήθηµεν εἲς τὸ οἴκημα τῆς ΠΑΣΥΔΥ, ἀνεσκοπήσαμεν τὴν κατάστασιν, καὶ προέόθηµεν εἷς τὸν καθορισμὸν τῆς στάσεως καὶ γραμμῆς τὴν ὁποίαν θὰ ἐτηροῦ- μεν. Τότε διεφάνη πλέον ἡ διά- θεσις καὶ ὁ σκοπὸς μιᾶς τῶν ᾿Ορ- γανώσεων. Εἷς τῶν ἐκπροσώπων της ἐπέμενεν ὅπως καθορίσωµεν σημεῖον ὑποχωρήσεως εἰς τὸ αἴ- τηµα καὶ εἰσηγήθη ὅπως περιορι- σθῶμεν εἰς τὸ 19/1! ἐγκαταλεί- ποντες οὕτω τὸ 1970! Πάντες ἀν- τέδρασαν καὶ συνεφωνήθη α) ὅ- πως ἡ γραμμὴ παραμείνη ἡ κα- θορισθεῖσα ὑφ᾽ ὅλων τῶν Ὄρυα- γνώσεων καὶ τῶν Συνελεύσεων των καὶ ϐ) ὅπως οἰαδήποτε πρό- τασις τῆς Κυθερνήσεως τύχῃ οὗ- χὶ ἀμέσως ἀπαντήσεως ἀλλὰ ἆ- φοῦ προηγουμένως συνεννοηθῶ- μεν ὅλοι καὶ δώσωμεν ἀπάντησιν ἀπὸ κοινοῦ. Φαίνεται ὅτι κατὰ τὴν ὑστάτην ἐκείνην στιγµὴν µμερικοὶ ἀπεδέ- Χθησαν τὴν κοινἠν ἀπόφασιν συγ- καταθατικῶς ἐνῶ ἄλλως πως ἐ- πίστευον. Μετέθηµεν ἀκολούθως εἰς τὸ Προεδρικὸν ὅπου εὑρέθημεν πρὸ μιᾶς τραγικῆς καταστάσεως. 'Ἡ Κυθέρνησις ἀνεφέρετο συνεχῶς εἰς τὸ 1971 ἀγνοοῦσα παντελῶς τὸ 1970. Τοῦτο δὲν μᾶς ἀνησύ- χισε κατ᾽ ἀρχὰς διότι ἡ Κυθέρ- νησις ἠδύνατο καὶ εἶχε τὸ δικαίω- μα νὰ ἀκολουθήση ἕἔναντι τῶν ᾿Οργανώσεων οἰανδήποτε γραμµ- μὴν ἤθελε. Όταν ὅμως ἐκπρό- σωποι μιᾶς ᾿Ὀργανώσεως ἔλαθον τὸν λόγον καὶ ἤρχισαν νὰ ζητοῦν ἀπὸ τὴν Κυθέρνησιν ἵκανοποίησιν διὰ τὸ 1971! ἐπικαλούμενοι µά- λιστα καὶ τὸ αἴσθημα τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ εἰς τὰ µέλη των! καὶ συγχρόνως οὐδεμίαν µνείαν ἔκα- μον διὰ τὸ 1970, ἀντελήφθημεν ὅ- τι κάποιο παιγνίδι ἐπαίχθη πίσω ἀπὸ τὴν πλάτην ὅλων µας ὑπὸ µε- ρικῶν, Ὁ ἀγών µας εἶχε τορπιλ- λισθη ὑπὸ «συνεργατῶν». Προσεπαθήσαµεν ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ ἀντιδρά- σωμεν, νὰ περισώσωμεν τὸ γόη- τρὀν µας ἔναντι τῶν πάντων. Ὅταν ἡ Κυθέρνησις, μετὰ τὴν προσφορὰν τῶν 3/4 διὰ τὸ 1971 ἐδήλωσεν: «Ἡ διαφορά µας τώ- ρα εἶναι 1/4 πὲς τε τὸ ναὶ νὰ κλείσουμε», ἔλαδεν τὸν λόγον ἐκ- πρόσωπος τῆς ΟΕΛΜΕΙΚ καὶ εἴ- πεν: Κάποιο λάθος θὰ ὑπάρχη, ἡ διαφορά µας δὲν εἶναι 1/4 ἀλ- λὰ 1 1/4 δηλ. ἕνας μισθὸς διά τὸ 1970 καὶ 1/4 διὰ τὸ 1971. Τό- τε ἅπαντες ὑπέστημεν ἐπίθεσιν ὑπὸ παρισταµένων Ὑπουργῶν, ὅ- τι προσπάθειά µας εἶναι νὰ ἐξα- πατήσωμεν τὴν Κυθέρνησιν, ὅτι στήνοµεν παγίδα! Εῑς δὲ Ὕπουρ- γὸς ἐδήλώωσεν ὅτι ἡ Κυθέρνησις γνωρίζει θετικῶς ὅτι αἱ ὀργανώ- σεις ἐνδιαφέρονται µόνον διὰ τὸ 19711 ὅτι ὑπάρχει συμφωνία ἐπὶ τούτου ὅλων τῶν ᾿Οργανώσεων! | τὴν ὁποίαν συµφωνίαν ἔχει εἰς χεῖρας της ἡ Κυθέρνησις! Τὰ ἀνωτέρω λεχθέντα ἐπέφε- ρον σύγχυσιν μεταξὺ τῶν παρι- σταµένων διότι ἦσαν ἀναληθέ- στατα. ᾿Εσκέφθημεν ὅτι ἴσως ἆ- πετέλουν µέρος τακτικῆς τῆς Κυ- θερνήσεως διὰ νὰ ἴδη τὴν ἀντί- ὃρασίν µας. Ἡ ἀντίδρασις ὑπῆρ- ξεν ἄμεσος. ᾿Εκπρόσωποι πολ- λῶν ὀργανώσεων, πλὴν μιᾶς, διε- µαρτυρήθηµεν ἐντόνως καὶ ἔδη- λώσαμεν ὅτι τοιαύτη συμφωνία οὐδέποτε ἔγινε. Τότε ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας λαθὼν τὸν λό- γον εἶπεν Μάλιστα κύριοι, εἷς ἐκ τῶν παρόντων, τὸν ὁποῖον δὲν θλέπω εἰς τὰ µάτια διὰ νὰ μὴ τὸν καταλάδετε, ἢλθε καὶ μοῦ εἶπε ὅτι ἐπιδίωξις καὶ στόχος σας εἶναι ἡ ἱκανοποίησις διὰ τὸ 1971 ! ΟὈλίγον ἀργότερον δὲ ἀνέφερε καὶ κάποιο ὄνομα. ᾿Αντελήφθη- μεν πλέον ὅτι τὸ κοινὸν µέτωπον ὑπέστη ρωγμὰς καὶ τὰ θέλη προ- ἠρχοντο ἐξ οἰκείων. Προσπάθειά µας ἦτο νὰ περισώσωμεν ὅτι ῆτο δυνατόν. Ὁ Πρόεδρος τῆς Συν- τονιστικῆς ἐζήτησε διακοπἠν τῆς συσκέψεως διὰ μερικὰ λεπτά. Καὶ τότε οἱ ἐκπρόσωποι τῆς ΠΑ- ΣΥΔΥ εἰσηγήθησαν νὰ δεχθῶμεν τὰ 3/4 διὰ τὸ 1971 καὶ νὰ ἐκ- μεταλλευθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ Μακαριωτάτου διὰ παροχὴν οὔ- χὶ εἰς χρῆμα ἀλλά εἰς εἶδος τοῦ 1/4 τοῦ μισθοῦ διὰ κοινωφελεῖς σκοπούς. Ἡ ΟΕΛΜΕΚ εἰσηγήθη ὅπως ἐπιμείνωμεν εἰς ὁλοκλήρω- σιν τοῦ μισθοῦ διὰ τὸ 1971 καὶ τοὐλάχιστον τὸ 1/2 ἢ 1/3 διὰ τὸ 1970. Βεθαίως εἰς ἐπακολουθή- σασαν ψηφοφορίαν ἐνεκρίθη κα- τὰ πλειοψηφίαν ἡ ἀκόλουθος πρό- τασις: Ὁλοκλήρωσις τοῦ μισθοῦ διὰ τὸ 1971 ὁ δὲ Πρόεδρος τῆς Συντονιστικῆς νὰ ἀναφέρη καὶ τὴν εἰσήγησιν τῆς ΟΕΛΜΕΙ. Μετὰ τὴν διακοπὴν ἡ Κυθέρνη- σις ἐπέμενεν ἐπὶ τῆς ἀρχικῆς προ- τάσεώς της ὃὁ δὲ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ἀποχωρῶν μετὰ τῶν Ὑπουργῶν ἐδήλωσε χαρακτηρι- στικῶς «συμφωνοῦμεν ἐν τῇ δια- φωνίᾳ µας». Τότε ἐκπρόσωποι γνωστῆς ὁρ- γανώσεως ἤρχισαν τὰς παρακλή- σεις, ὡς οἱ αἰτοῦντες ἐλεημοσύ- νην, διὰ νὰ δοθῆ κάτι ἐπὶ πλέον τῶν 3/4, ἔστω καὶ ὑπὸ μορφὴν οἰκοπέδων. Τελικῶς ἡ Κυθέρνη- σις ἐδέχθη νὰ ἐπανέλθη εἰς τὴν προηγουµένην της πρότασιν. ᾽Ακολούθως συνήλθαµεν ἅπαν- τες εἰς τὸ οἴκημα τῆς ΠΑΣΥΔΥ διὰ νὰ ἀποφασίσωμεν ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς Κυθερνήσεως. Ἡ ἔντονος καὶ εἰς ἠλεκτρισμένην ἆᾱ- τµόσφαιραν ἐπακολουθήσασα συ- ζήτησις εἶναι εἰς ὅλους γνωστὴ καθὼς ἐπίσης καὶ ἡ κατὰ πλειο- ψηφίαν ληφθεῖσα ἀπόφασις. Πάντα τὰ ἀνωτέρω ἐξετέθησαν ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας τοῦ Κεν- τρικοῦ Διοικητικοῦ Συμθουλίου τὸ ὁποῖον καὶ ἀπεφάσισε τὴν ἆᾱ- ποχώρησιν τῆς ΟΕΛΜΕΚ ἐκ τῆς Συντονιστικῆς Γραμματείας. Κοινοποιοῦντες τὴν ἀνωτέρω ἀπόφασιν πρὸς ὑμᾶς θέλοµεν νὰ διαθεθαιώσωμµεν ὅτι ἡ ΟΕΛΜΕΚ καὶ εἰς τὰς δηµοσίας σχέσεις της οὐδέποτε σκέπτεται ὑστεροθού- λως ἀλλά σέθεται καὶ πειθαρχεῖ εἰς τὰ συνδικαλιστικἁὰ θέσµια. Περὶ τὴν Ί0ην πρωϊνὴν τῆς σή- µερον ἐλάθομεν ἐκ τῆς ΠΑΣΥΔΥ προσχέδιον πρακτικῶν τῶν συνε- δριῶν τῆς Συντονιστικῆς ὑπὸ ἡ- µερομηνίας 11, 15, 21 καὶ 25 Ἰϊα- νουαρίου. ᾿Επὶ τούτων ἔχομεν νὰ παρατηρήσωµεν τὰ ἀκόλουθα:--- α) ἡ ἀποστολὴ τῶν πρακτικῶν ἦτο πάρα πολὺ καθυστερη- µένη, ϐ) ταῦτα περιέχουν ἀνακριθεί- ας αἱ ὁποῖαι διαστρεθλώ- γουν τὴν πραγματικότητα ἐπὶ θασικῶν σημείων καί, Υ) διά τούτων ἀπορριφθεῖσαι εἰσηγήσεις παρουσιάζονται ὡς ἀποφάσεις. Πέραν τῶν ἀνωτέρω λυπούμµε- θα ἐπίσης νὰ παρατηρήσωώμεν ὅτι δὲν μᾶς ἀπεστάλησαν τὰ πρακτι- κἁ τῆς συσκέψεως τῆς 29ης Ἰ]α- νουαρίου, παρ᾽ ὅλον ὅτι τὰ ἐ- ζητήσαµεν. Μετὰ τιμῆς, Διὰ τὸ Ἰ.Δ.Σ. τῆς ΟΕΛΜΕΝ Ὁ Πρόεδρος Α. ΠΑΠΑΜΙΛΤΙΑΔΗΣ. Ὁ Γεν. Γραμματεὺς κ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ. (Συνέχεια εἰς τὴν δην σελίδα) ΣΕΛΙΣ 2 δελτίον ΟΕΛΜΕΥΝ ΠΑΙΔΑΓΟΩΓΙΚΑ ΦΕΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΙ «ΠΡΟΙΡΑΜΜΛΊΙΜΟΣ» ΣΙΗΝ. ΕΗΠΛΙΝΕΥΣΗ Τοῦ κ. ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΑΙΖΗΧΑΡΑΙΛΑΦΙΠΟΥΣ, Μαδηγητοῦ στὸ Παγκύπριο Ε υμνασὶς. Σοθδαρὴ καὶ ὑπεύθυνπ πράξιπ ὁ προγραμματισμὸς μιᾶς δουλειᾶς, ὁ- ποιαδήποτε δουλειᾶς. ἰζαὶ τὸ ἄκου- σµα ἁκόμα τῇς λέξης, μαρτυρᾶ θά4- λεγε κανείς, σοθαρότητα κι εὐθύνῃ, προσεκτικἡ δουλειὰ κι ἐπιτυχία. Εἰ- ναι μὲ πολλὴ ἱκανοποίπσπ, ποὺ ὁ ἐκπαιδευτικὸς σήµερα μιλᾶ γιὰ τὸν προγραμματιομὸ τᾶς δουλειᾶς του. Καὶ τηιστεύει ἴσως, πὠς τὸ μεγαλύ- τερο µέρος τοῦ καθήκοντός του, ε- πιτελεῖται μὲ τὸν προγραμματισμὸ αὑτό. Κι ἁἀκόμα, πὼς ὅλα θὰ πᾶνε καλὰ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα θᾶναι το προοδοκούµενο καὶ τὸ ἐπιθυμητό. Φτάνει νάἄᾶχπ διαθαθµίοπ καὶ προ- γραμµατίσπ τὴν ὕλπ του. Χωρὶς ἀμφιθολία, ὁ προγραμµµατι- σμὸς τῆς δουλειᾶς µας, εἶναι 6ασι- κὸς συντελεστής τῃς ἐπιτυχίας. Κι Εἶναι ἕνα τεράστιο, προοδευτικό, φι- λόπονο κι ἀξιέπαινο 6Πῆμα ἐκ µέ- ρους τῶν ἐκπαιδευτικῶν µας, προστιάθεια ποὺ γίνεται πρὸς αὐτὴ τὴν κατεύθυνοπ. Ποτὲ δὲν ἐλέχθπ ἀπὸ κανένα πὼς ἡ καλἠ διδασκαλία δὲν χρειάζεται καθόλου προγραμ- µατισµόὀ. Κι οἱ «ργοφγεςςῖνεςθ) ἀκόμα μὲ τὴ θέση τους (ἴπεγε ουσπί {ο ὃε Πο ρἱαππίπη ἵπ αἀναπας, ἱπ αοοάᾶ ἱεαςῃ- ἴπα) δὲν ἐννοοῦσαν ποτὲ κάτι τέὲ- τοιο, ἁλλὰ ἤθελαν νὰ ἐκφράσουν τὴν ἀντίθεσή τους πρὸς ἐκείνους ποὺ προγραμµατίζουν πολὺ πριν γνωρίσουν καὶ μελετήσουν τὸν ἀν- θρώπινο παράγοντα. Καὶ τί θὰ λέ- γαµε σήµερα, μὲ τὴν ἐξατομικευμέ- νηΏ εργασία, ποὺ κάθε παιδὶ χρειά- ζεται ξέχωρπ προσπάθεια, διαφορε- τικὴ προσέγγισπ, δικό του προγραµ- µατισµό Πῶς θὰ προγραμµατίζαµε πρὶν μποῦμε κἂν στὴν τάξη Γιὰ νἄχωμε τὶς πιὸ πολλὲς πιθα- νότητες ἐπιτυχας ὅ ἐν ϕ τ άἀ- νει μόνο νὰ προύγραμµ- µατίσωμε ἀλλὰ πότε θὰ προ- Υγραμµατίσωµε, πῶς θὰ προγραμµιια- τίσωµε καὶ πῶς θὰ προσφέρωμε Ἱην προγραμματισμένη ὕὈλπ. Ὑπάρχει ὅπλαδὴ ὁ καλός, μὰ ὑπάρχει χωρις ἀμφιθολία κι ὁ κακὸς προγραµµατι- σµόὀς. Ας δοῦμε μερικὰ στοιχεῖα τους, 1. Οὐδέποτε νὰ προ: ΥὙραμματίζωμε χάριν τοῦ προΥύΥγράμµμµατος ἃ τοῦ προγνγραμματισμο ῦ: Ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ ἐπιδιώκωμε, εἶναι μιὰ ἔξυπνα μελετημένπ ὁρ- γάνωσηπ τοῦ µαθήµατος καὶ μιὰ ἁνε- πιτήδευτη ἀκρίθεια, ποὺ ν ᾱ- Χουν στόχους πέραν τοῦ ἑαυτοῦ τους. δὲν νοεῖται προγραμ- ματισμὸς χωρὶς σαφ εἴς καὶ συυκεκριµένους στό Χους. Αὐτὸ δὲν σπµαίνει πὼς πρέποι νάχωμε σὰ θάση τὸ ἰδανικὸ ἢ τὴν ἀπόλυτηπ ἐπάρκεια καὶ νὰ τὰ µετα- τρέπωµε σὲ εἴδωλα, σύροντας τὰ παιδιὰ πρὸς τὴν κατεύθυνσπ αὐτή. ᾽Αλλοίμονο, αὐτὸ εἶναι καταστροφή. 2 Προυγραμματισμὸς γιὰ τὰ παιδια: Μὰ φυσι- κά, θὰ πῇ ἀμέοως κανείς. Γιὰ τα παιδιὰ κάνοµε τὸν προγραμματισμό. Ναί. Εἶναι πολὺ καλύτερο αὐτό, ἆᾱ- πὸ τὸ πρῶτο, περικλείει ὅμως µερι- κοὺς κινδύνους. Προγραμµατίζοµε γιὰ τὰ παιδιὰ χωρὶς ὅμως τὰ παιδιά. 'Ετοιμάζομε κάτι, ποὺ κ α- τὰ τὴ Υν ὦώμῃπ µας τὰ παι- διὰ εἶναι ἕτοιμα νὰ καταλάθδουν καὶ νὰ ἀφομοιώσουν. Μποροῦμε νὰ τὸ ποῦμε τοῦτο, χωρὶς νὰ γνωρίσωµε τὰ ἴδια τὰ παι- διὰ ἁτιὸ κοντὰ καὶ νὰ µελετήσωμε ἕνα σωρὸ παράγοντες ποὺ ἐππρεά- ζουν τὴν ἐπίδοστι καὶ τὴν ἱκανότητα τους Μόνη ἡ ἡλικία καὶ ἡ τάξπ εἰ- ναι ἀρκετὰ γιὰ νὰ μᾶς δοπθήσουν νὰ προγραµµατίσωµε τὴ δουλειά µας Κι ἀκόμα, σὲ τέτοιες περιγιτώ- σεις λαμθάνομε ὑπ ὄψπ πὼς τὸ κα- Ἀύτερο παιδὶ εἶναι ἐκεῖνο ποὺ µα- θαΐνει περισσότερα σὲ λιγώτερο χρονικὸ διάστηµα, κι ἔτσι στὴν προσπάθειά µας νὰ δώσωμε στὰ παι- διὰ ὅσο τὸ δυνατὸ περισσότερα σὲ λιγώτερο χρόνο, κάνει τὸν προγραµ µατισµό µας κατάλληλο µόνο γιὰ τοὺς ἄριστους µαθητές. Τοῦτο καὶ ἄδικο καὶ ἀντιπαιδαγωγικὸ εἶναι. Σκοπὸς τῆς ἀγωγῆς δὲν εἶναι πώς νὰ µάθτόὸ ἕνας περισσότε- ρα ἀπὸ τὸν ἄλλο, ἀλλὰ πῶς νὰ µάθῃπ περισσότερα µέσα στὶς δικές του δυν άἀ- µε ι ς. Μπορεῖ, γιὰ παράδειγµα, ἕνα παιδὶ νὰ µαθαίνπ ἀργά, πολὺ ἀργά, ἁλλὰ ὅ,τι μαθαίνει νὰ τοῦ μένηπ σ’ ὅλπ του τὴ ζωή. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ἀγωγῆς. 3. Προυγραμματισμὸς μὲ τὰ παιδιά: ἸἘκεῖνο ποὺ πρέπει ὁ ἐκπαιδευτικὸς νὰ ἐπιδιώ- κπ καὶ νὰ µάθη νὰ κάνπ, εἶναι νὰ προγραμμµατίζιη μὲ τὰ παι. δὅ ι ἁᾱ. Αν δὲν µελετήσωμε, κι ἂν δὲν καταλάθωµε τὰ παιδιὰ ποὺ θὰ διδάξωµεΕ, ποτὲ δὲν θὰ µπορέσωµε νὰ κάνωµε ζωντανή, ἐνδιαφέερουσα κι ἀποτελεσματικὴ διδασκαλία, Υίατι δὲν θὰ ξέρωμε πῶς νὰ φέρωμε τὸ θέµα µας κοντὰ στὶς πραγματικές ἀνάγκες, τὶς δυνάμεις καὶ τὰ ἔνδια-: φέροντα τῶν παιδιῶν. Κι ἔτοι {«μό- Νοι µας θὰ κάνωμε τὸ πανπγύρι». Πέρασε ὅμως -- εὐτυχῶς γιὰ τα παιδιὰ --- ὁ καιρὸς τῆς «σολιψιστι- κῄΠς) διδασκαλἰας. Σήµερα, μιὰᾶ τά- ἔπ, πρέπει νᾶναι μιὰ ὁμάδα παι- διῶν, ή ὁποία νὰ προγραμµµατίζηπ τη δικά της δουλειὰ µέρα μὲ τὴ µέρα, ὅλο τὸ χρόνο, κάτω ἀπὸ τὴν καθο: δήγπσπ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ, που θᾷ- ναι ὑπεύθυνος νὰ κάνπ τὸν προ- γραμματισομὸ συνεχΏ κι ἀξιόλογο. Τί θὰ µάθωµε Πῶς θὰ τὸ µάθωµε πῶς θὰ ἐξακριθώσωμε ἂν τὸ µάθα: µε Τί θὰ κάνωµε μαζὶ καὶ τί θὰ κάνετε μόνοι Αὐτὲς εἶναι ἐρωτή- σεις, ποὺ πρέπει νὰ ἐγείρωμε καὶ ν᾿ ἀπαντήσωμε μαζὶ μὲ τὰ παιδιά. Αὐτὸ δὲν σηµαίνει καθόλου πὼς θᾷ ρίξωµε ὅλπ τὴν εὐθύνπ στοὺς ἀνέ- µους κι ὅληπ τὴ πρωτοθουλία στὰ παιδιά. Εἶναι ὅμως καιρὸς νὰ µάθπ ὁ ἐκπαιδευτικὸς νὰ μοιράζεται καὶ νὰ κατευθύνΏω τὴν πρωτοθουλία κι ὄχι νὰ τὴν µονοτωλΠ. Νὰ εἰσπγεῖ- ται, νὰ παροτρύνπ, νὰ ἐγείρπ πι- θανότητες, νὰ κρίἰνπ, νὰ ὀργανώνπ κιόδχι νὰ δικτατορε η. Νὰ ἔχπ ὑπ ὄψη του τὴ δουλειὰ ὅ- λου τοῦ χρόνου -- γιατὶ ὄχι πολλῶν χρόνων -- καὶ τὰ παιδιὰ νὰ προχω- ροῦν θΘῆμα μὲ ϐΘῆμα. Μπορεῖ ν᾿ ἄνα- θέσπᾳ σ’ ὅλπ τὴν τάξπ νὰ κάμπ τὸν προγραμματισμὸ μιᾶς ἑνότητας, ἢ σὲ μιὰ ὁμάδα ἢ σ’ ἕνα ἄτομο. Πάν- τα ὅμως κάτω ἀπὸ τὴ δική του κα- θοδήγησπ καὶ Θοήθεια. Ας θγοῦμε λοιπὸν ἔξω ἀπὸ τὸν κύκλο τῄς συνήθειας καὶ τῆς ρουτί- νας. Ας δοκιµάσωμµε, ἃς πειραµατι- στοῦμε. Τὸ κέρδος γιὰ τὴν ἐκπαί- δευσπ θᾶναι τεράστιο κι ἡ συμθολή µας ἀξιόλουγπ. Θὰ φέρωμε ἔτσι τὴν εὐχάριστπ κι εὐτυχισμένπ µάθπσι καὶ θὰ συµθάλωµε στὸν ἐξωστρακι- σμὸ τοῦ πιὸ μεγάλου λάθους στὴν ἐκπαίδευσπ, τούτου: Νὰ θέλη νά ἑ- πιθάλπ στὰ παιδὰ κάτι μὲ τὴ 6 ἶα κι ὄχι νὰ ὅπμιουρΥΠ προῦὐποθέσεις εὐχάριστης ἀποδοχῆς τῆς ὕλπς. 4 Συνερχγασία μὲ τὸ σΧχολ εἴο: 'ὉΟ ἐκπαιδευτικὸς πρέπει νὰ συνεργάζεται μὲ τὸ σχο- λεῖο καὶ νὰ συµθάλΏπ στὴ γενικὰ πρὀοδο τῶν παιδιῶν. ᾿Απὸ τὴ στι- Υμὴ ποὺ θλέπει µόνο τὸ δικὀ του θέµα -- κι ὑπάρχει δυστυχῶς αὐτὴ ἡ τάσπ -- ὄχι µόνο εἶναι ἀναχρονι- στικὸς καὶ καθυστερηµένος, ἀλλά καὶ δρίοκεται μακρυά, πολὺ μακρυὰ ἀπὸ τοὺς πραγματικοὺς σκοπιοὺς τῃς ἐκπαίδευσπς. Στὸν προγραμματισμό του πρέπει λοιπὸν νᾶχπ ὑπ ὄψτι του πὼς ἡ ὅλπ προσπάθειά του πρέπει νὰ ἑἐντοιχίζεται καὶ νὰ ἑναρμονίζε- ται μὲ τὶς γενικὲς ἐπιδιώξεις τοῦ σχολείου. δ. Παρουσίασπ τῆς ὕλης: Αν ὁ σωστὸς προγραμµ- ματισμὸς διοχετευτῃ μὲ τὸν κατάλ- Ἀπλο τρόπο ἡ ἐπιτυχία δὲν μπιορεῖ παρὰ νὰ εἶναι ἐξασφαλισομένῃπ. 'ἩΗ παρουσίασπ τῆς ὕλπς δὲν πρέπει νᾶναι σὰν κάτι νέο ποὺ πρέπει νὰ µάθουν τὰ παιδιά, ἀλλὰ ἡ ὀργάνω- σπ ὁμαδικῶν ἢ ἀτομικῶν ὅραστπριο- τήτων καὶ ἐμπειριῶν καὶ σὰν ἁπο- τέλεσµα φυσικὰ σωστῆς κι εὐχάρι- στῃπς µάθησης. Ας ρωτᾷ ὁ ἔκπαι- δευτικὸς τὸν ἑαυτό του: πῶς θὰ κρίνω τὸν ἑαυτό µου Πῶς θὰ κα- παλάθω ἂν ἔκαμα καλὰ τὸ µάθηµα σήµερα Κατώρθωσα νὰ ὅπμιουργή- σω σκοπό Ἡ ὕλπ καὶ ἡ παρουσίασπ ταν ἡ κατάλλπλη κι ἐπιτυχής Αν ὄχι, κατάλαθα ἔγκαιρα ποῦ παρου: σιάστπκε δυσκολία Μπόρεσα νὰ προσαρμοστῶ γρήγορα καὶ νὰ σώσω τὴν κατάστασπ Εἶχα ἐπιτυχῇ ἐτια- φὴἠ μὲ τὰ παιδιὰ κι ἔκανα τὴν ἐμ- πειρία τους ζωντανὴ κι ἑλκυστική Ὑπῆρξαν παιδιὰ ποὺ δὲν μπόρεσαν νὰ θοτθηθοῦν Πῶς τὰ µεταχειρί- στηκα Κατάλαθα τὸ γιατί Μπορῶ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσω τὸ ἑἐρχόμενο µάθηµα ᾽᾿Αναγνωρίζω ὅτι κάτι ὅδι- δάχτηκα κι ἐγώ Βγῆκα ἀπὸ τὴν τάξπ καλύτερος δάσκαλος Περισ- σότερο πεπεισμένος πὼς ἡ πιθανό: τπτες καὶ οἱ γνώσεις εἶναι ἄπιειρες Αν αὐτὸ κάντι κάθε µέρα, θὰ γίνπ ἀσφαλῶς κάποτε καλὸς ἐκπαιδευτι- κὀςσ, χρήσιμος κι ἁπαραίτπτος στὰ παιδιά, στὴν κοινωνία, στὸν κόσµο πλατύτερα. ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΛΝΩ ΣΤΗΝ ΕΦΛΡΜύΠΗ ΤΗΣ ΕΞΛΤΩΝΙΚΗΣΙΣ ΣΤΗ ΛΙΛΛΣΚΛΛΙΑ σΤΙΝ ΚΠΡΟ ΣΗΜΕΡΑ τί ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ᾿Ἐξετομίκευσπ στὴ διδασκαλία ση- µαίνει ἡ ἐφαρμογὴ μιᾶς µεθόδου ἢ μεθόδων διδασκαλίας, ἢ καλύτερα σηµαίνει ἡ ἐφαρμογὴὰ μιᾶς σχέσπς μεταξὺ µαθπτή καὶ δασκάλου (σχο- λείου) ποὺ θοπθεῖ κάθε μαθπτὴ σὰν ἀτομικὴ µονάδα νὰ πετύχπ τὴ µε- γαλύτερπ κατὰ τὸ δυνατὸ καλυτέ- ρευσἠ του πρῶτα σὰν ἄνθρωπος καὶ δεύτερο στὸ διδασκόµενο µάθηµα. ᾽Αναλυτικὰ αὐτὸ οπµαίνει τουλά- Χιστο: 1. Διάγνωση τῶν ἱκανοτήτων καὶ ἀναγκῶν κάθε μαθπτοῦ σὲ μιὰ τά- ἔπ. 2. Διάγνωσπ τοῦ θαθμοῦ τῆς πνευ- µατικῆς ἀνάπτυξης καὶ θαθμοῦ δυ- νατοτήτων κάθε μαθητᾶ. 8. ᾿Αξιολόγπσπ τῶν δεδοµένων τῶν διαγνώσεων τῶν ἱκανοτήτων, ἀναγκῶν, τῆς πνευματικῆς ἀνάπτυ- ἔῃπς καὶ τῶν δυνατοτήτων κάθε µα- θητοῦ. 4. Προσαρμογἡ τῆς σχολικῆς ὁρ- γάνωσης, τῶν σκοπῶν διδασκαλίας, τοῦ ὅλου περιθάλλοντος τῆς τά- ἔπς, τοῦ διδακτικοῦ ὑλικοῦ, καὶ ὅ- λπς διδασκαλίας γενικὰ μὲ σκοτιὸ τὴν ἱκανοποίπσπ τῶν ἀναγκῶν τοῦ μαθπτοῦ σὰν ἄτομο. 6, ᾿Ιδανικά, σηµαίνει ἐπίσπς μιὰ οχολικἡ ὀργάνωσπ χωρὶς θαθμοὺς καὶ τάξεις (ποπ-αταΐπα ογσαπἰσβνομ) μιὰ ὀργάνωσπ χωρὶς τοὺς περιορι- σμοὺς τῶν ἀπαιτήσεων, ποὺ συνή- θως ὑπάρχουν, νὰ φτάσπ ὁ µαθῃ- τὴς ἕνα ὁρισμένο ἐπίπεδο καὶ ποὺ ἐφαρμόζονται στὸ μαθητἡὴ «γενικά» καὶ ὄχι μὲ ἁπώτερο σκοπὸ τὴν ἱκα- νοποίπσπ τῶν ἀναγκῶν τοῦ µαθητῆ «εἰδικά). ΠΟΙΑ ΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Τὰ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς ἐξατο- µίκευσπς εἶναι πολλά, ἀρκεῖ ὅμως ν' ἀναφερθοῦν µόνο τρία. 1. Ἡ ἐξατομίκευσις στὴ διδασκα- λία ἐξυππρετεῖ καλύτερα ἀπὸ κά- θε ἅλλπ μέθοδο τὴ δασικἠ ἀρχὰ τῆς δημοκρατίας ποὺ εἶναι «ὁ σε- θασμὸς γιὰ τὸ ἄτομορ () γεδρεοί Του ἐπάἰνίάμαί ρθγςοπαΠγ’), στὴ προοσπά- θειά της νὰ ἱκανοποιήσῃπ τὶς ἆᾱ- νάγκες ὅλων τῶν μαθητῶν σὲ μιὰ τάξπ -- τοῦ ἀργοῦ καὶ µειονεκτι- κοῦὈ τοῦ µέσου καὶ τοῦ λαμπροῦ, ὑπισοτπρίζοντας πῶς κάποια πιρόο- δος, ἔστω καὶ ἐλάχιστη εἶναι ὄυνα- τὴ γιὰ ὁποιοδήποτε ἱκανὸ γιὰ μά- θηση. 2. Ἡ ἐξατομίκευσηπ στὴ διδασκα- λία ὑποστπρίζει τὴν ἀρχὴ ὅτι κάθε µαθητὴς ἀξίζει σεθασμοῦ σὰν ἆᾱ- τοµο ποὺ διαφέρει ἀπὸ ἕνα ἄλλο στὸ θαθμὸ ἱκανότπτας γιὰ µάθπση, στὸ θαθμὸ ἀνάπτυξηῃς καὶ ἀναγκῶν. Ἐεκινώντας ἀπὸ τὴν ἀρχὴ αὐτὴ δι- νει καινούργια ἔμφαστ στὴν ἁλ- θεια ὅτι τὸ σχολεῖο σὰ θεσμὸς ὅ- πάρχει γιὰ τὴν ἐξυππρέτπσπ τοῦ μαθπτοῦ -- τοῦ ἀνθρώπου -- καὶ ὄχι ὁ µαθητὴς γιὰ τὸ θεσµό. Οπως λε- γει ὁ ἨΜΗΠαπι ΄απιος: «Τὸ ἄτομο, σᾶν πρόσωπο στὸν ἑνικὸ ἀριθμό, εἶναι τὸ πιὸ Θδασικὸό Φαινόμενο, καὶ ὁ κοινωνικὸς θεσµός, ὁποιασδήποτε τάξπς, δὲν εἶναι παρὰ δευτερεύον- τας καὶ στὴν ὑππρεσία τοῦ ἀτόμουλ. 3. Ἡ ἐξατομίκευσπ, ἰδιαίτερα ὁ ταν δὲν ὑπάρχουν Θαθµμοί, προσφέ- ρει πλεονεκτήματα γιὰ ὅλων τῶν εἰδῶν τοὺς µαθητές. 'Ο ἀργὸς λευ- τερώνεται ἀπὸ τὸ στίγµα τῆᾶς ἁπο- τυχίας, καὶ μὲ τὴν ἁἀποφυγὴ τῆς Φυχολογικῆς ἥττας του, χωρὶς καµ- μιὰ ἀμφιθολία, οἱ ἀνάγκες του ἐξυ- ππρετοῦΌνται καλύτερα. 'Ο πολὺ κα- λὸς μαθητὴς ἐπίσῃς δὲν περιορίζε- ται στὸ ν᾿ ἀκολουθήσπ τὸν «μέσο» μαθητἡ στὴ τάξπ του, ποὺ σήµερα εἶναι ἡ τάση στὰ περισσότερα σχο- λεῖα, ἁλλὰ μπορεῖ νὰ προχωρήσπ τόσο μπροστὰ καὶ τόσο γρήγορα ὃ σο τὸ ἐπιτρέπουν οἱ ἱκανότπτες του. 'Ο µέσος µαθητὴς ἐπίσης εἶναι λεύ- τερος ἀπὸ προκαθωρισµένους σκο- ποὺς καὶ κρίνεται ἀνάλογα μὲ τὸ δικό του θαθμὸ ἀνάπτυξης, καὶ τὶς δικές του ἀνάγκες. ΠΟΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙ- ΜΕΤΩΠΙΖΕΙ Η ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΔΛΙΝ Οἱ περισσότεροι ἐκπαιδευτὲς σή- µερα συμφωνοῦν στἠν ἀνάνγκπ τῆς ἐξατομίκευσπς στὴ διδασκαλία ἁλ- λὰ συμφωνοῦν ἐπίσπς ὅτι ἡ ἰδανικὴ ἐφαρμογὴ μιᾶς τέτοιας µεθόδου ἀντιμετωπίζει πολὺ σοθαρὰ προθλή- µατα. Ἡ ἑφαρμογή τῃπς οτὴὰ Κὺ- προ, κατὰ τὴν γνώµπ τοῦ γράφον- τος θὰ ἀντιμετώπιζε τὰ ἑξῆς προ- θλήµατα: 1. Ἐξατομίκευσπ στὴ διδασκαλία Εἶναι πολὺ δύσκολπ. Οἱ τάξεις στὴ Κύπρο σήµερα τείνουν νὰ εἶναι μᾶλλον ὀργανωμένες μὲ ὁμοιογέ- νεια, ὡς πρὸς τὰ διδασκαλία, οσυ- νήθως, ἄσχετα μὲ τὸ πόσο ἀνομοιο- γενεῖς εἶναι στὸ 6αθμὸ ἀφομοίωσηπς καὶ στὸ θαθμὸ δυνατοτήτων. Σήµε- ρα, συνήθως ἡ διδασκαλία στπρί- ζεται στὴν ἱκανοποίπστι τῶν ἀνα- γκῶν δύο τὸ πολὺ τριῶν ὁμάδων μαθητῶν οτἠ τάξπ. Τὶς περισσότε- ρες φορὲς ὅμως στρέφεται πρὸς τὴν ἱκανοποίποπ τῶν ἀναγκῶν τοῦ µέσου μαθπτοῦ. Ἐδξδα τομ ί- κευσπ σηµαίνει διδα- χἠ σὲ τόσα ἐπίπεσδα ὅσοι εἶναι οἳ µαθηῃ- τὲς μέσα σὲ µιὰ τάἀά- ξ η. Τέτοιου εἴδους διδασκαλία λοιπὸν εἶναι φανερὸ ὅτι ἀπαιτεῖ δά- σκαλο μὲ ἐξαιρετικὲς ἱκανότπτες, μὲ πνεῦμα νεανικὸ καὶ δυναμικὸ ἔτσι ποὺ νὰ µπορΏ ν᾿ ἀντιμετωπί- ζπ δημιουργικὰ τὶς διάφορες κατα- στάσεις καὶ προκλήσεις στὴ τάξπ του. 2. Ἐξατομίκευσπ σηµαίνει ἐτιαγ- γελμµατικὴ εἰδίκευσπ. Γιὰ ν’ ἀρχίσῃα ἔστω καὶ πειραματικὰ ἕνα τέτοιο πρόγραµµα χρειάζεται ἐξάσκποπ καὶ προετοιμασία πρὶν καὶ κατὰ τὴ διάρκεια τίς πειραματικής περιό- δου. ᾿Επὶ πλέον ἐπειδὴ ή φύσπ τῃς ἐξατομικευμένῃς διδασκαλίας εἶναι τόσο ἐξειδικευμένῃπ, ἡ ἀντικατάστα- σι ἃ ἡ µετάθεσπ καθπγητῶν ὅπως γίνεται σήµερα στὴ Κύπρο θὰ πα- ρουσιάζει κρίσιµες καταστάσεις, 8. Ἡ διδασκαλία πρέπει νὰ εἶναι ἀτομικὴ ἁλλὰ δυστυχῶς ἑἐξατο- μικευμένηῃ διδασκα- λικὰ ὕλπ δὲν ὑπαάνρ- χει στὴ Κύπρο ἢἃ στὴν Ἑλλάδα σήµερα, ἁπ' ὅτι γνωρίζει ὁ γράφων. Ας πάρωμµε ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ εὔκολα µαθήµατα ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ ἐφαρμοσθηῆ ἡ ἐξατομικευμένπ διδασκαλία, π.χ. τὸ µάθπµα τῆς ἀνάγνωσπτις σὲ μιὰ ξέντι γλῶσσα. Τὰ θιθλία σήµερα ποὺ εἷ- ναι γραμμένα γιὰ διάφορες τάξεις θὰ πρέπη ν᾿ ἀντικατασταθοῦν ἴσως μὲ ἑργαστήρια ἀνάγνωσης ἐξωτιλι- σµένα μὲ ἠλεκτρονικὲς συσκευές, καὶ εἰδικὸ ἀναγνωστικὸ ὑλικὸ (5ΚκΠ! πια[ογία!ς). Ὑπάρχει τέτοιος ἐξωπλι- σμὸς στὰ σχολεῖα τῆς Κύπρου σήµε- ρα 4. Πραγματικὴὰ ἐξατομίκευστπ στὴ διδασκαλία κοστίζει τπο- λὺ περισσότερο ἀπὸ τὴν σημερινἠ διδα σκαλ ία. ᾱ. ΠἩρῶτο, ἁπαιτοῦνται περισσότεροι καθηῃ- Υγηπτὲς ἀπὸ σἀάµερα. Εἶναι ἁδια- νόπτη ἡ ἐξατομίκευσπ στὴ διδασκα- λία σὲ τάξεις μὲ περισσότερους µα- θπτὲς ἀπὸ τοὺς δεκαπέντε. ᾽Αλλὰ ἀκόμη καὶ μ᾿ αὐτὸ τὸν ἁἀριθμὸ µα- θητῶν θὰ εἶναι πολὺ δύσκολο γιὰ τὸ καθπγητὴ νὰ προγραμµµατίσπ, νὰ συντονίσῃπ, ν᾿ ἀξιολογήσπ καὶ νὰ κατευθύνηπ τὶς δραοτπριότητες τό- σων μαθπτῶν ὅσων σὲ μιὰ συνηπθι- σµένπ τάξπ. 6. Δεύτερο, γιὰ νὰ ἐφαρμόσπ ἕ- νας καθηγηπτὴς ἁἀτομικὴ διδασκα- λία χρειάζεται περισσότε- ρο κχΧρ ὁ ν ο γιὰ συντονισμὸ ραστπριοτήτων, συνεδριάσεις μὲ ὁ- πευθύνους µαθαµάτων καὶ ὑπευθύ- νους τοῦ προσανατολισομοῦ, συσκέ- ψεις μὲ γονεῖς καὶ συναδέλφους καὶ ὅλα αὐτὰ εἶναι ἁκατανόπτο νὰ τὰ κατορθώσπ ἕνας καθηγητὴς ποὺ Κοαθηγητοῦ τῶν ᾽Αγγλικῶν στὸ Παγκύπριο Ευμνάσις. 24 ὥρες τὴν ἑ- διδάσκει ἔστω καὶ θδοµάδα. Υ. Τρίτο, ἑξατομίκευσπ στὴ διδα- οκαλία ἁπα ιτεῖ εἰδι- κοῦὺς γιὰ τὴ δ ι ὃ αᾱα- κτέα λ η (οµγγίοµίώπι ερεοῖᾶ- μσίς) γιὰ τὴν προετοιμασία ὕλπς ποὺ ν' ἀνταποκρίνεται στὶς ἀνάγκες τῶν μαθητῶν κάθε σχολείου, γιατὶ ἐξατομίκευσπ ἁπαιτεῖ οἱ ἐκπαιδευτι- κὲς ἀποφάσεις νὰ παίρνωνται, ὄχι ἁτιὸ συγγραφείς προγραμμάτων (δΥΙΙαῦως υγῖίεγς), ἐκδότες ἢ τὸ Ύ- πουργεῖο Παιδείας, ἀλλὰ θρίσκον- τας πρῶτα τὶς ἀνάγκες τῶν µαθῃ- τῶν µίας τάξης. δ. Ἔνα ἄλλο σημεῖο ποὺ ἀπαιτεῖ ἔξοδα στὴν ἑξατομίκευσπ εἶναι ἡ ἀἁ νά υκπἐξειδικευ: μένπς ὑππρεσίας κα- θοδήνγποσπς. Εἶναι φανερὸ ὅτι ἡ ἀξιολόγησπ τῆς προόδου κάθε μαθητοῦ δὲν μπορεῖ νὰ Υίνπ ἀγνο- ώντας τὴν ὅλπ προσωπικότητα, τὴν ὑγεία, τὴν οἰκογένεια, τὶς µεθό- δους µελέτπς καὶ ἄλλους τέτοιους παράγοντες σχετικοὺς μὲ τὰ προ: θλήματα ἀτομικῆς καθοδήνγπσπς κά: θε μαθητοῦ. 6. Ενα πέμπτο πρόθληµα εἶναι ἡ ἀνάγκα στὴν ἐφαρμογὴ τῆς ἐξατο- µίκευσπς ἑνόὸς νέου συ- στήµατος ἀναφοραᾶς τοῦ τῆς προόδου µ α- θπτοῦ καὶ τῆς σπμµερί: νᾶῆς μεθόδου ἐξδξεταά- σεων. Ἡ ἐξατομίκευσπ ἀπαιτεί τὴν ἐφαρμογὴ διαγνωστικῶν τὲστ ποὺ νὰ θοπθήσουν τὸν καθηγητή νὰ καθορίσῃ τὴν ἀκριθὴ διδακτέα ὕλπ καὶ ἐργασία σὲ κάθε μαθητή. Ἐπίσπς ἡ ἐπιτυχία Δ ἡ ᾱ- ποτυχίἶἱα ἑνὸς μαθητοῦ πρέ- πει νὰ κρίνεται μὲ θάσπ ἐξετάσεις ποὺ θὰ καθορίζουν τὸ θΘαθμὸ ἐπι- τυχίας ἢ ἀποτυχίας τοῦ μαθπτοῦ σὲ σχέσπ μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποίο θὰ µπο- ρούσαμε νὰ ἀναμένωμε ν᾿ ἀποδώσπ ἕνας µαθπτὴς (ἴπε εἰμάεπί’ς 6χρε- οἰαπεγ) καὶ ὄχι μὲ θάσι τὶς ὁμαδικὲς σπμερινὲς ἐξετάσεις. 6. Τελικά, ἡ ἑδξατονμί- κε υσπ ἐπιθαρύνει τὴν διεύθυνσῃπ μὲ τε- ράστιο φόρτο ἔριυνγα σίας. 'ὉΟ διευθυντής ἑνὸς σχο- λείου ποὺ ἐφαρμόζεται ἐξατομίκευ- σπ ἔχει νὰ κάνπ μὲ περισσότερους καθπγηπτάς, µπερισσοτέρα διδακτέα Όὃλπ, περισσότερες ὁραστπριότητες, περισσότερους καθοδηγπτὰς - συµ- θούλους (αµἱάαποε-οομπςε[!ουγφθ), πε- ρισσότερο προσωπικὸ γενικά, περισ- σότερες συνεδριάσεις, καὶ περισσό- τερες ἐξηγήσεις στοὺς γονεῖς ποὺ ἔχουν συνηπθήσει μὲ τὸ παλαιὸ σύ- στπµα. Αὐτὰ εἶναι μερικὰ ἀπὸ τὰ προ- Θλήµατα ποὺ ἀντιμετωπίζει γενικὰ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἐξατιμίκευσπς στὴ διδασκαλία καὶ εἰδικὰ στἠ Μέστι Παι- δεία στὴ Κύπρο. Κανένα ὅμως ἀπὸ τὰ προθλήµατα δὲν εἶναι ἀνυπέρ- ϐλπτο ἐὰν ἔχωμε πειστῃ ἀρκετὰ ὅτι ἡ ἐξατομίκευσπ ἐξυπρετεῖ κα- Ἁύτερα τὸν μαθητή. Τὸ ὅλο θέµα εἶναι συνδεδεμένο μὲ τὶς θασικὲς ἐρωτήσεις: (α) Τί ἀλλαγὲς χρειάζονται νὰ γίνουν στὴν ὅλιπ διοργάνωσαπ τῶν σχολείων µας σήµερα γιὰ νὰ πε- τύχωµε μεγαλύτερο ϐ6αᾳαθμὸ ἐξατο- µίκευσπς στὴ διδασκαλία (6) Μήπως οἱ ἀλλανγέὲς ποὺ ἁπαι- τοῦνται γιὰ τὴν ἐφαρμογὴ τῆς ἑξα- τοµίκευσης οσοτἠ διδασκαλία εἶναι τό- σες πολλὲς ποὺ ἐπιθάλλεται ἡ ἁλ- λαγἡ τῆς ὅλπς σημερινής διοργά- νωσης “Ὑέαω ἑκοσόσεσς- ΟΕΟΔΩΡΟΥ ΤΠ. ΣΤΥΑΙΑΝΟΥ «Ἡ Ελληνοποίησις τῆς ἀγωγῆς εἲἷς τὸν ἀρχαῖον κόσμον» (α΄ ἰουδαϊκὴ ἐκπαίδευσις καὶ ἑλληνισμός). Έκδο- σις τοῦ Παγκυπρίου Γυμνασίου, τοῦ σχολικοῦ ἔτους 19τ0---τ1. Τιμὴ 900 μίλς. Πωλεῖται εἲς τὸ Ώιθλιοπωλεῖον τῆς Ἐπορείας τῶν Ἑλληνικῶν Ἐκ- παιδευτηρίων Λευχωσίας. Τ. Κιθ. 1034, Παγ». Γνωµνάσιον Δευκωσίαν. ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1971 ΛΙΓΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΛΝΗ ΣΤΗ ΝΙΟΡΒΗΣΗ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ Τοῦ κ. ΧΡΥΣΑΝΦΟΥ ΣΤ. ΚΥΧΠΡΙΑΝΟΥ. Γυμνασιάρχου τοῦ Παγνυπρίου Γυμνασίου. [’ Ανακοίνωση ποὺ ἔγινε στοὺς φιλολόγους τοῦ Παγκυπρίου Γυμνασίου, τοῦ Γυμνασίου Νεαπόλεως καὶ τοῦ Γυμνασίου Στροβόλου ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν φιλολογικῶν µαθηµάτων δρος. Κων- σταντίνου Μιχαηλίδη, στὴν Αἴθουσα Καθηγητῶν τοῦ Παγκυπρίου Γυ- µνασίου, τὴ Δευτέρα, 14. Δεκεμθρίου 1970, ὥρ. ἃ.00 μ.μ.] Β΄ (Ὁ Μήπως δὰ πρέπη νὰ διορθώνουν τὰ παιδιὰ τὰ λάθη τῶν συμµμαθητῶὼν των Ὅσοι τὸ εἰσηγοῦνται αὐτὸ προτείνουν πολλοὺς τρόπους, π.χ. νὰ ὑπογραμμίζη ὁ διπλανὸς καὶ νὰ τελειώνη σὲ µερικὰ λεπτὰ θὰ ἀκολουθῆ δὲ συζήτηση, νὰ γίνεται διόρθωση ἀπὸ συμμαθητὲς στὸ σπίτι καὶ ν᾿ ἀκολουθῆ πάλι κοινὴ συζήτη- ση στὴν τάξη, νὰ διορθώνουν οἱ ἱκανώτεροι συνήθως μα- θητὲς χωρὶς νὰ φαίνεται ὅτι γίνεται τοῦτο ἀπὸ σκοποῦ καὶ ν᾿ ἀκολουθῆ πάλιν συζήτηση. Βοεῖται ὅτι πάντα ὁ καθη- γητὴς θὰ ἔχη διαθάσει ἀπὸ πρὶν ἀρκετὲς ἐκθέσεις γιὰ νὰ μπορῆ, ἀφοῦ θὰ ἔχη µπροστά του τὰ κοινά λάθη καὶ τὸν τρόπο ἐργασίας τῶν παιδιῶν, νὰ καθοδηγῆ σ᾿ ἀσφαλῆ συμ- περάσματα. Προσωπικὰ δὲν συμφωνῶ στὴ διόρθωση ἀπὸ τοὺς µαθητές, γιατὶ µόνο λίγα ἀπὸ τὰ σφάλματα θὰ εὔ- ρουν, γιατὶ ἐνδέχεται νὰ ἀκολουθήσουν λανθασμένα µονο- πάτια καὶ γιατὶ δὲν πιστεύω πῶς μπορεῖ ν᾿ ἀντικαταστή- σουν, ὅσο φιλότιμα καὶ νᾶναι κι’ ὅσο ἐπιμελῆ, τὸν ἔκπαι- δευτικό' ἐμεῖς εἴμαστε οἱ καταθοκύρηδες. (ΏὮ Νά διορθώνουµε λδιπὸν ὅλες τὶς ἐχθέσεις: ᾽Απαντῶ ἀδίσταχτα, ναί. Γιατὶ ἂν διορθώνουμε µόνο λίγες δὲν θἄᾶχουμε πλήρη εἰκόνα τῆς τάξης µας καὶ θὰ γίνουμε αἰτία νὰ ἁδιαφορήσουν οἱ ὑπόλοιποι, μὰ τὸ χειρότερο: θά- χουμε λησµονήση ὅτι ἡ ἔκθεση εἶναι ζήτημα ἀτομικὸ τοῦ κάθε ἑνός, ποὺ μπορεῖ ἂν τὴ διαθόσουµε νὰ παραστῆ ἀνάγκη νὰ τοῦ ὑποδείξουμε κάτι ποὺ νὰ ἐνδιαφέρη αὐτὸν καὶ µόνο καὶ νὰ μὴν εἶναι γενικὸ λάθος. Ας μὴ ξεχνᾶμε πὼς οἱ ἰδέες τοῦ κάθε ἑνὸς ἐκφράζονται ἀπὸ ὡρισμένη σκοπιά κι’ ἔχουν ἕνα κοινὸ κεντρικὸ σημεῖο, εἴτε ἀνήκουν στὴ σφαῖρα τοῦ γενικοῦ καὶ τοῦ ἀφηρημένου, εἴτε ἐκτήθησαν μὲ τὴ θοήθεια τῶν αἰσθήσεων, εἴτε εἶναι δημιουργήματα τῆς φαν- τασίας τοῦ κάθε ἑνός. (Ὦ ᾿Αφοῦ δὲν πρέπει νὰ ἀγνεσυμε τὸ ἄτόμο παὶ νὰ τὸ βυσιά- ζουμε στὸ σύνελο χι’ ἀφοῦ τὴ γλῶσσα µας δὲν πρέπει νὰ τὴ μαθαίνουμε ἐμπειρικά. πῶς δὰ τὰ χαταφέρουµε νὰ πα- ραπολουβήσουµε ἑχτὸς ἀπὸ τὴν ὁμάδα τὸ ἄτόομο σὲ πάδε ἑῆμα του ὥσπου νὰ µάθη ὑποφερτὰ τὴ γλῶσσα: Ἡ ἀπάντηση εἶναι: νὰ γίνωνται τριπλάσιες ἐκθέσεις ἀπ᾽ ὅτι τώρα, γιὰ νὰ µπορέσουµε νὰ δοῦμε τὴ γλῶσσα στὴ θεωρία καὶ στὴν πράξη καὶ νὰ μὴ ἀφίνουμε κενά. Πιστεύω ὅτι οἱ ὢρες τῶν ἐκθέσεων (προπαρασκευῆς, Ὑραψίματος, σχολίων, γλωσσικῶν ἀσκήσεων) πρέπει νᾶναι σὲ ἀναλογία ἐννέα πρὸς ἕνα σὲ σύὐγκριση μὲ τὴν ἱστορία τῆς λογοτε- Χχνίας ποὺ διαλαμθάνει καὶ γύ αὐτὴ τὸ μάθημα τῶν Νέων ᾿Ἑλληνικῶν καὶ κάτι ἄλλο: ὅτι οἱ Ώρες διδασκαλίας τῶν Νέων Ἑλληνικῶν πρέπει νὰ Ὑίνουν πολὺ περισσότερες. Ἔτσι θἄᾶχουμε ὅλη τὴν ἄνεση τοῦ χρόνου νὰ, ἀσκήσουμε τὰ παιδιὰ στὸν γραπτὸ ἀλλὰ καὶ στὸν ζωντανὸ προφορικό λόγο, ὅπου τόσο ὑστεροῦν. Αν ἀποτύχουμε ὕστερα ἁπὸ τέτοιες συνθῆκες, θὰ φταῖμε ἐμεῖς καὶ κανένας ἄλλος. ιό ὗΤὶ γίνεται ὥς τώρα συνήξως: Εἴμαστε ἱκανοποιημένοι ἀπ᾿ ὅτι γίνεται Απ ὅτι ξέρω διορθώνει ὁ καθηγητἠς ὅσο μπορεῖ πιὸ καλά ὅλα τὰ τετράδια, τὰ παίρνει στὴν τάξη, πρὶν τὰ δώση προ- θαΐνει σὲ γενικὲς παρατηρήσεις, τὰ διανέμει, ἀφίνει τὰ παι- διὰ νὰ δοῦν τὶ τοὺς ἔχει σημειώσει, τὰ παροτρόνει νά, ἔρω- τήσουν ἐὰν δὲν ἐννοοῦν κάτι, ὑποδεικνύει ποιὰ κατὰ τὴν κρίση του θὰ ἧσαν τὰ θασικὰ σημεῖα ποὺ ἔπρεπε νὰ θι- γοῦν στὴν ἀνάπτυξη τοῦ θέματος καὶ καλεῖ ἕνα ὥς δυὸ παιδιά, ποὺ ἔχουν διακριθῆ, γιὰ νὰ διαθάσουν τὶς ἐκθέσεις τους, οἱ δὲ ὑπόλοιποι προτρέπονται νὰ προσέξουν γιὰ νὰ διατυπώσουν σχόλια. Βέθαια αὐτὸ τὸν τρόπο μᾶς τὸν ὑπαγορεύει ἡ ἀνάγκη, για- τὶ δὲν διαθέτουµε πιὸ πέρα ἀπὸ μιὰ διδακτικἠ περίοδο γιά παρατηρήσεις. Κι οὔτε μπορῶ νὰ πῶ ὅτι πρέπει νὰ τὸν ἀπορρίψουμε, ἂν καὶ ἔχει τὰ τρωτά του καὶ πρῶτα-πρώτα ἐλάχιστο περιθώριο ἀφίνει στὸ παιδὶ ν᾿ αὐτενεργήση. Μιὰ ὅμως καὶ ἡ ἀνάγκη μᾶς πιέζει, νοµίζω ὅτι ὀφείλουμε να μιλᾶμε γιὰ θελτίώση στὰ Χρονικἁ πλαίσια ποὺ ἔχουμε' ἂν καὶ ὁποιαδήποτε καλυτέρευση στὴ µέθοδό µας θάναι χωρὶς μεγάλα ἀποτελέσματα ἂν δὲν πολλαπλασιαστοῦν ὅπως εἷ- πα οἱ ρες διδασκαλίας τῶν Νέων Ἑλληνικῶν καί, προσθέ- τω ἐδῶ, μειωθοῦν οἱ δικές µας, ὥστε νὰ προετοιµάζουμε στὸ σπίτι µας τὴ δουλειὰ τῆς ἑπόμενης ἡμέρας καλύτερα. 17. Πῶς δὰ ἐπιτευχθῆ λοιπὸν θελτίωση τοῦ συνηξισµένου τρόπου ποὺ διορθώνουµε Γιὰ νὰ ἀρθῆ κάθε παρεξήγηση τονίζω ὅτι πολλοὶ ἀπὸ μᾶς μερικἁ ποὺ θὰ πῶ ἤδη τὰ ἐκτελοῦμε, ἀλλὰ πιστεύω ὄχι ὅ- λα. Τὶ εἰσηγούμαστε. ΠΡΩΤΟ: Θὰ προὐπάρξη ἡ ἐπιμελὴς προπαρασκευή, γιατὶ δὲν πρέπει νὰ δίνουµε ἕνα τίτλο μονάχα, καὶ ν᾿ ἀγωνίζωνται οἱ μαθητὲς νὰ μαντεύσουν τὶ ἐννοοῦμε. Καὶ τὸ θέµα πρέπει νὰ εἶναι παρµένο ἀπὸ τὸν κόσµο τῶν ἐμπειριῶν τῶν παι- διῶν. Αν ἡ προπαρασκευἡ πρέπει νὰ γίνεται στὴν τάξη μὲ συνεργασία καθηγητοῦ καὶ παιδιοῦ, µέχρι ποιοῦ ση- µείου ἢ ἂν πρέπη νὰ γίνη στὸ σπίτι ἀπὸ τὸ παιδὶ καὶ πῶς, δὲν εἶναι τῆς σημµερινῆς ἀνακοίνωσης. ΔΕΥΤΕΡΟ: Οἱ γενικὲς παρατηρήσεις ποὺ θὰ κάνουμε νὰ εἶναι γραμμένες στὸ δικό µας τετράδιο κατὰ κατηγορίες: λάθη γραμµατικά, συντακτικά, πραγματικά, λογικὰ κ.λ.π. Στὸ σημεῖο αὐτὸ τὸ τετράδιό µας θᾶναι ὁ δείχτης τῆς προ- όδου τῆς τάξης µας κι ἡ θάση µας γιὰ ἐπὶ µέρους γλωσ- σικὲς ἀσκήσεις. ποὺ ἀνάφερα πιὸ πάνω. ΤΡΙΤΟ: Δὲν θὰ ἐπιστρέφουμε τετράδια ἂν δὲν προθοῦμε στὶς γενικὲς παρατηρήσεις κι᾿ ἂν δὲν συζητήσουμε τὸ θέµα μὲ τὴν τάξη. Γιατὶ ἄν δὲν γίνη αὐτὸ ὁ καθένας θὰ κοιτάξη στὸ δικό του τετράδιο καὶ δὲν θὰ μᾶς ἀκούη. Μοεῖται ὅτι ὀφείλουμε νὰ ἀποφεύγουμε νὰ ἐπιστρέφουμε κάθε µάθηµα καὶ λίγες ἐκθέσεις, γιατὶ ἔτσι οἳ παρατηρήσεις µας θᾶναι δελτίον ΟΕΛΜΕΚ {64«σόε]ο Υ2 {7} ΜΙΛ ΛΕΥΤΕΡΗ ΒΙΘΜΗΧΛΝΙΚΗ ΕΠΛΝΛΣΙΛΣΙΣ Ὑπὸ τοῦ κ. ΓΕΚΣΡΓΙΟΥ Ν. ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ, Καθηγητοῦ τῶν Φυσιχκῶν ἓν τῷ Παγκυπρίῳ Γυµμνασίω. (Αρθρον εἰς τρεῖς συνεχεί«ς) Φον. Ποῖος ὅμως ὁ οκοπὸς τῶν Πληροφοριῶν στὴν Κυωθδερνητική: “Ὁ σκοπιὸς δὲν θὰ εἶναι ἄλλος ἀπὸ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ρύθμιοπ τῶν διαφόρων συστηµάτων ποὺ περιγράφονται ἀπὸ τὴν «Κυθερνπτική», ὥστε νὰ ἐξυππρετοῦν τὸν ἑκάστοτε ἐπιδιωκόμενον στόχον. Τὰ µα- θπµατικὰ ἐργαλεῖα γιὰ τὴν µελέτπ ἀκριθῶς τῶν προθλτιµάτων ἑἐλέγ- χου καὶ ρυθµίσεως, προέρχονται ἀτιὸ τὴν θεωρία τῶν Συστημάτων Αὐ- τοµάτου Ελέγχου. Τὸ θασικώτερο στοιχεῖο τῆς λἈειτουργίας στὰ συστή- µατα αὐτὰ εἶναι «Ανάδρασπ) ({εεάῦαοΚκ), τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ κα- τανοήσουµε ὡς τὸν συνδετικὸν κρῖίκον τοῦ ουστήματος πρὸς τὸ πε- ριδθάλλον του. Ἡ παρουσία τῆς ᾿Αναδράσεως ἀκριθῶς, θέτει τὰ διαχωριστικἁἀ ὅ- ρια μεταξὺ µπχανοποιήσεως τῶν µέσων καὶ αὐτοματισμοῦ ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ θεωρῆται ὡς ἄμεσον ὅπμιούργπμα τῃς Κυθερνητικῆς. Διότι ή µπχανοποίπσις ὅσον σύνθετπ καὶ ἂν παρουσιάζεται θὰ ἔχπ πάντοτε ἐργαζομένας μπχανὰς οἱ ὁποῖες ἐκτελοῦν τὰς ποικίλας ἐργασίας, ἐπὶ πλέον ὅμως Χρειάζεται καὶ τοὺς χειριστὰς οἱ ὁποῖοι τὰς ἐλέγχουν λεπτομερῶς καὶ τὰς καθοδπγοῦν εἰς τὸ κάθε στάδιον διὰ τὸ ἑπτιόμε- νον ϐ6ῆμα. Εἶναι ἁπλῶς µία πορεία εἰς τὴν ὁποίαν ὁ ἀνθρώπινος µό- χθος ἔχει ἀντικατασταθῃ ἀπὸ μπχανικὸν τοιοῦτον. 'Ο αὐτοματισμὸς ἐξ ἄλλου δὲν εἶναι ἁπλῶς µία ἀναθεωρπθεῖσα µορφὴ µπχανοποιήσεως ἀλλὰ µία ποιοτικῶς διάφορος πορεία ἡ ὁποία περιώρισε καὶ τὸν ἀν- θρώπινον µόχθον τῇᾷ θοπθείᾳ τῶν μηχανῶν ἀλλὰ καὶ τὸν λεπτομερή ἔλεγχον ἐπ αὐτῶν. Ἡ αὐτόματος μµτχανὴ αὐτοελέγχεται κατὰ τὴν διάρκειαν μιᾶς µεγάλπς σειρᾶς λειτουργιῶν. 'Ἡ πορεία αὐτὴ διεξά- Υεται χωρὶς ἀνθρωπίνην παρέµθασιν πρὸς ὠὡὠρισμένους σκοποὺς καθω- ρισµένους ἐκ τῶν προτέρων. 'Ο αὐτοέλεγχος ὅμως αὐτὸς καθίσταται δυνατὸς χάρις ἀκριθῶς εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ Γεεάραοκ. Αὐτὸ καθιστᾶ τὴν μπχανήν ἱκανὴν νὰ ἐλέγχη ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν τὴν λειτουργίαν της τῇ 6δοπθείᾳ δεδοµένων τὰ ὁποῖα παρέχει ἡ μονὰς ἐλέγχου τῆς λειτουργίας. Σχπματικῶς ἡ ὅλπ πορεία θὰ εἶχε τὴν ἀκόλουθον µορφήν. Ας λάθωµμεν ὡς παράδειγµα μίαν θιοµπχανίαν παραγωγής ἆ- τοαλίνων φύλλων μὲ πάχος ὠὡρισμένον ἀναλόγως τῶν ἁπαιτήσεων τῆς ἀγορᾶς. ᾽Απὸ τοὺς περιστρεφοµένους κυλίνόρους τῆς µονάδος ἤ ἐξέρ- χεται τὸ φύλλον μὲ κάποιον πάχος. Κατὰ τὴν ἔξοδόν του διέρχεται µέσω ἑνὸς συστήµατος ἀκτινοθολιῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἀπορρόφησις κα- θορίζει μὲ ἀκρίθειαν τὸ πάχος τοῦ ἀτσαλίνου φύλλου. Τὰς τιλπροφο- ρίας περὶ τοῦ ἐξερχομένου πάχους τοῦ φύλλου συγκεντρώνει τὸ «αἰ- σθπτήριον» Α. Αὐτὲς οἱ πλπροφορίες ἀφοῦ ἐνισχυθοῦν εἰς τὸ Β ὁδῃ- γοῦνται εἰς τὴν µονάδα ἑλέγχου Γ, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ἠἤδπ κα- τατεθειµέντι πλπροφορία περὶ τοῦ ἐπιθυμπτοῦ πάχους τοῦ ἁτσαλίνου φύλλου. '᾿Εὰν ἐκ τῇᾷς συγκρίσεως ἡ ὁποία ἀκολουθεῖ, προκύφψπ ὅδια- φορὰ μεταξὺ τοῦ ἑἐξερχομένου καὶ τοῦ ἐπιθυμπτοῦ πάχους τοῦ φύλ- λον, τίθεται ἀμέσως εἰς ὃὅρᾶσιν τὸ διορθωτικὸν σύστημα τὸ ὁποῖον ἆἁ- ναρρυθµίζει τὴν ἁγιόστασιν μεταξὺ τῶν περιστρεφοµένων κυλίνδρων οὕτως ὥστε νὰ ἐκμηδενισθῃ ἡ ἐν λόγῳ διαφορά. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ σύστημα εἶναι ἱκανὸν νὰ αὐτορρυθμίζεται Χάρις εἰς τὴν παρουσίαν τῆς ᾿Αναδράσεως ἡ ὁποία εἰς τὴν προκειµένην περί- πτωσιν εἶναι ἀρνητικὴ (πεῃαΏνο Γεεάσαςκ). Ἐκ. τοῦ ἀνωτέρω παραδείγματος καθίσταται προφανὲς ὅτι τὴν σπ- (Συνέχεια εἰς τὴν 4ην σελίδα) περιωρισµένες καὶ δὲν θὰ προὐποθέτουν ἐπίγνώση τοῦ δυ- ναμικοῦ ὅλης τῆς ὁμάδας. ΤΕΤΑΡΤΟ: Βἀὰ ἐπιστρέφουμε τὰ τετράδια καὶ νὰ περιφε- ῥρόµαστε στὴν τάξη λύοντας ἀπορίες. Όπως σηµείωσα πιὸ πρὶν μποροῦμε νὰ μὴ γράψουμε σ’ ὅλες τὶς περιπτώσεις τὸ ὀρθὸ ἀλλὰ νὰ ὑπογραμμίσουμε ἀναφέροντας τὸ εἶδος τοῦ λάθους, καὶ προκαλῶντας τὸν καθ᾽ ἕνα νὰ τὸ θρῆ. Τοῦτο εἶναι ζήτημα προσωπικὸ τοῦ κάθε παιδιοῦ συνήθως, ποὺ πρέπει ν᾿ ἀγωνιστῆ, κι’ ἂν δὲν τὸ θρῇῃ νὰ μᾶς ρωτήση. Αν θέλουμε, χωρὶς νὰ τὸ γενικεύουµε, μποροῦμε νὰ καλοῦμε τὸν ἐνδιαφερόμενο νὰ τὸ γράψη στὸν πίνακα καὶ νὰ παρα- κινοῦμε τοὺς ἄλλους νὰ τὸν ὀοηθήσουν. Κάτι τέτοιο µπο- ρεῖ νὰ τὸ χαροῦν. ΠΕΜΠΤΟ: Δίδουμε ἀσκήσεις (ποὺ θὰ τὶς γράψουν στὀ τε- τράδιο ἀσκήσεων) γιὰ τὸ σπίτι, ξεκινῶντας ἀπὸ τὰ κυρι- ώτερα σφάλματα, καὶ παρακινοῦμε τὰ παιδιὰ νὰ διαθάσουν μὲ προσοχἡ τὴν ἔκθεσή τους στὸ σπίτι καθὼς καὶ τὶς πα- ῥρατηρήσεις µας. Ἔτσι τελειώνει ἡ μιὰ διδακτικἡ περίοδος. ΕΚΤΟ: ΙΤἡ διδακτικἠ περίοδο τῆς ἑπόμενης ἡμέρας τὴν ἆᾱ- φιερώνουμε στὸ νὰ ἐλέγξουμε σὲ λίγη ὥρα τὴν ἄσκηση ποὺ ἔχουμε δώσει καὶ παίρνουμε 5 ἕως 10 τετράδια γιὰ τὸ σκο- πὸ αὐτὸ στὸ σπίτι µας. Παρακινοῦμε μερικούς, ὄχι κατ’ ἆ- γάγκη τοὺς ἄριστους, νὰ διαθάσουν τὴν ἔκθεσή τους καὶ τὴ. σχολιάζουµε μὲ τοὺς ὑπόλοιπους' μπορεῖ νὰ τοὺς ἀφή- σουµε νὰ τὴ διαθάσουν ὁλόκληρη ἢ µόνο μερικὲς παραγρά- φους ποὺ τὶς ἔχουμε ἐπισημάνει ἀπὸ πρίν' καὶ στὴ δεύτερη περίπτωση προτρέπουµε τοὺς ἴδιους πρῶτα νὰ θροῦν ἂν κάτι δὲν στέκη, ἢ καὶ ὁλόκληρη τὴν τάξη. ᾿Εδῶ ὀφείλουμε νἄᾶμαστε προσεκτικοὶ νὰ μὴ τοὺς θίξουµε. Βάζουμε ἔπειτα κάποιο ποὺ διακρίθηκε νὰ διαθάση τὴ δική του ἔκθεση καὶ σχολιάζουµε μαζὶ μὲ τὴν τάξη. ΕΒΔΟΜΟ: Ζητᾶμε νὰ ξαναγράψουν τὴν ἴδια ἔκθεση στὸ σπίτι. ἔχοντας ὑπ ὄψη ὅλες τὶς παρατηρήσεις µας. Θέτου- µε πολὺ περιωρισµένα ὅρια, ὥς πρὸς τὴν ἕκταση, γιὰ νὰ μάθουν ν᾿ ἀποφεύγουν τὶς Φφλυαρίες καὶ νὰ ἐπιμένουν στὰ οὐσιώδη. Ετσι ἡ ἴδια ἔκθεση γράφεται δυὸ φορὲς θέδαια, μὰ μᾶς δίνεται ἡ εὐκαιρία νἁ δοῦμε τὶ ἀποτελέσματα εἴ- χαμε. Γιατὶ παίρνουμε ὅλες τὶς ἐκθέσεις πάλιν στὸ ἑπόμε- νο µάθηµα γιὰ νὰ τὶς διορθώσουμε. Ἑέρω πὼς αὐτὴ ἡ δια- δικασία θὰ προκαλέση ἂν α στὰ παιδιά, ἀλλὰ εἶμαι ἕτοιμος γὰ συζητήσω τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά. Λευκωσία 13.22.1970. ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΣΤ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΣΕΛΙΣ 3 ΣΤ ΛΛΣΚΛΛ( (Ἡ Γιορτὴ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν καὶ τῶν Γραμμάτων) Τοῦ χα, ᾱ. ΖΞΑΝΝΕΤΟΥ, Φιλολόγου στὸ Α΄ Γυμνάσιον ᾽Αμμοχώστου. Μέσα ἀπὸ τὸν κατακλυσμὸ τῶν σπμερινῶν γεγονότων τῇς κοινωνι- κῆς ἀλλαγῆς καὶ τῆς ἀνακατάταξης τῶν ἀξιῶν, ὀρθὸς καὶ ἁπαρασάλευ- τος στέκει ὁ Δάσκαλος καὶ τὸ λει- τοὐργημά του. Μαστορεύει σεμνὰ καὶ σιγαλὰ τὶς φυχὲς τῶν νέων καὶ μὲ κατανυχτικἠν προσήλωσπ στὸν ἄνθρωπο κχαλκεύει τὸ χαρακτήρα τους, Εἶναι ὁ οἰκοδόμος τῆς Πατρι- δας, ἡ κιθωτὸς τῶν αἰώνιων ἀξιῶν ποὺ ἀφιλόκερδα καὶ ἠρωϊκὰ ουντη- ρεῖ τὴ ζωντανὴ παράδοσπ καὶ τὴν ἠθικὴ πεμπτουσία τῶν αἰώνων. Σὰν τὸ κερὶ ἀναλύεται ὁ ἴδιος γιὰ νὰ δώσι λιγοστὸ φῶς στοὺς σκοταδε- ροὺς καιρούς µας. Ἡ Γιορτὴ τῶν Γραμμάτων, ὅπως Χαρακτπριστικἁ λέγεται ἡ γιορτή τῶν Τριῶν “Περαρχῶν, ἑρμηνεύει τὴ μεταχριστιανικἡ Ἑλλπνικὴ Παράδο- σπ: ᾿ἘΕκκλπσοία καὶ ἛἜθνος σὲ μιὰ ἀδιαίρετπ λειτουργία μὲ ἱερουργὸ τὴν Παιδεία καὶ τὸ Δάσκαλο. 'Η γιορτὴ εἶναι μντπμµόσυνο γιὰ τοὺς ἀφανεῖς καὶ ἑπώνυμους ἥρωες τς Παιδείας. Τῆς Παιδείας ποὺ ἕξεκι- ναάει ἀπὸ τὴν πρώττι παρουσία τοῦ Ἑλληνικοῦ πνεύματος καὶ µετασχη- µατίζεται καὶ ὁλοκληρώνεται μὲ τὸ Χριστιανικὸ πνεῦμα: γίνεται Ἕλλη- νοχριστιανική, Συνπθίσαµε νὰ ὑπολογίζουμε τὰ ἔργα ποὺ καὶ ἐμφανῆ εἶναι καὶ ὄγ- κο µεγάλο πιάνουν µέσα στὸ χῶρο. Καὶ ἔτσι περιφρονοῦμε ἢ προσπερ- νοῦμε τὸ ἔργο τοῦ Δασκάλου. “ο λαὸς ὅμως μὲ τὴ γλῶσσα του κα- ταξίωσε τὸ λειτούργπμα τοῦ ἅα- σκάλου: Εἶπε τὸν ἱερέα δάοκαλο, τιμώντας ἔτσι τὸν παιδαγωγὸ στα χέρια τοῦ ὁποίου ἀφήνει μὲ ἐμπι- στοσύνη τὴ συνισταμένπ τῆς ἀγά- ππς καὶ τῶν προσπαθειῶν του: τὰ ἴδια τὰ παιδιά του. 'Ὁ ρεαλισμὸς τῶν καρτιῶν µας μὲ τὰ δελεαστικά του κπρύγματα ἄφῃ- σε τὸ Δάσκαλο µετέωρο νὰ θεᾶται τὰ φωτεινὰ καὶ τ ἅγια µόνος, ἴδεα- λιστὴς καὶ στπρικτὴς τοῦ κλονιζό- µενου αἰώνα µας. Γιατὶ δὲν πρέπει νὰ ἀμφιθάλλουμε, εἶναι ὁ Δάσκαλος ποὺ θὰ δώσπ τὴ φυσιογνωμία τοῦ μέλλοντος, κι εὐτυχῶς ποὺ ὁ ἴδιος δὲν ἅἕρπει µέσα στὴν ρευστὴ πρα- Υµατικότητα, ἁλλὰ ὀνειρεύεται καὶ ἐρωτεύεται τὴν αἰωνιότητα. Σταλάζει στὶς ψυχὲς τῶν νέων τὸ μάννα τῶν αἰώνων καὶ τοὺς ἐνδυνα- μώνει ἄξια στὴν πολιτιστική τους πορεία. Τὸ λειτούργημα τοῦ Δασκά- λου εἶναι τὸ λπσμµονπµένο ἄρωμα ποὺ σὰν πνοή καὶ σὰ δροσιὰ ἁρω- µατίζει τὰ σπλάχνα καὶ τὸ πνεῦμα μας. Εἶναι τέλος ὁ μύθος ὁ λει- τουργικὸς σὲ χρόνια δίσεκτα, σὲ χρόνια ἄγονου ἀντίλογου καὶ ἐκμπ- δενιομοῦ. Στὶς 30 ᾿Ιανουαρίου ὁ Ἑλληνι- σμὸς μὲ συστολὴ καὶ ἔγνοια ἀπευ- θύνει τὸ πνευµατικὀ του µνημµόσυ- νο στὸ συντπρητἠ τῶν οτοιχείων ἐ- κείνων ποὺ καθορίζουν καὶ ὁριστι- κοποιοῦν τὸ 'Ἑλλπνικὸ πρόσωπο: τὸ Δάσκαλο. Ἱμερὲς μορφές, γαλήνιες καὶ Ἀπ- σµονηµένες, φυσιογνωμίες ποὺ ἔν- τονα χαράξατε μὲ τὸ διάδα σας τὶς φυχὲς τῶν καιρῶν καὶ τῶν χρόνων, στὶς 30 ᾿Ιανουαρίου σᾶς ἀφιερώνον- με τὴ σκέψπ καὶ τὸ χτυποκάρδι µας, νάρδο στὴ σεθαστὴ καὶ τρισαγία µνήμπ σας. ἴ--- ἔπσζο1αί---- Ἐν ᾿Αθήναις τῇ 27.1.1971. Πρὸς Τὸ Συμθούλιον τῃᾷς ΟΕΛΜΕΚΕ, Μευκωσίαν. ᾿Αγαπητοί µου, Σᾶς εὐχαριστῶω θερμῶς διὰ τὴν τιμὴν ποὺ μοῦ κάµνετε νὰ μοῦ στἐλ- Άετε τιµῃς ἕνεκεν τὸ «Δελτίον ΟΕΛΜΕΚ). Εὔχομαι ὅπως, παραλλήλως πρὸς τὴν συμθολὴν του εἰς τὸν ἐνωτικὸν ἀγῶνα τοῦ μαρτυρικοῦ Ἑλληνικοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, τὸ «Δελτίον ΟΕΛ- ΜΕΚ» ἐπιτύχπ εἰς τὴν προσπάθειάν του προαγωγῆς καὶ ἐπιλύσεως τῶν ἐκπιαιδευτικῶν ζητημάτων τῇῃς Κύ- πρου µας καὶ τῶν ἐπαγγελματικῶν θεµάτων τῶν Κυπρίων ἐκπαιδευτι- κῶν. Μετὰ τιµῆς, ΣΩΚΡΑΤΗΣ Κ. ΛΟ΄ΙΖΙΔΗΣ. ΣΕΛΙΣ 4 δελτίον ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1971 ἵλ. ΘΡΗΙΚΕΥΤΙΚΛ. ΤΗΝ Μ. ΕΚΠΛΙΛΕΙΣΗ Τοῦ κ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΑΣΠΑΡΗ Μαςίεν οἱ Φαστεά ΤΗΕΟΙΟΡΥ. Καθηγητοῦ στὸ Π.Γ.Φ. Φανερωμένης 2ον Σύμφωνα μὲ τὸ 16ον ἂρθρο (παρ. 2) τοῦ Ελληνικοῦ Συντάγματος ἡ διδαοκαλία εἰς τὰ σχολεῖα «ἀάποσκο- πεῖ τὴν ἠθικὴν καὶ πνευμµατικὴν ᾱ- γωγἠν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐθνι- κῆς ουνειδήσεως τῶν νέων ἐπὶ τῇ θάσει τῶν ἰδεολογικῶν κατευθύν- σεων τοῦ Ελλπνοχριστιανικοῦ πο: λιτομοῦ». «Ἑλλπνοχριστιανικὴ ᾿Α- γωγή», Τόμος 1957, σελ. 3). Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν συμφωνεῖ καὶ ὁ κ. Δ. Γεωργούλπς, ὁ ὁποῖος καὶ ἆ- ναλύει μὲ µεγάλη σαφήνεια τὶς ᾱ- πόψεις του. Στὴ διἀλεξή του περὶ «Ἠθικῆς ᾿Αγωγίο» ξεχωρίζει τοὺς δυὸ µεγάλους οσκοποὺς τοῦ ΣΧο- λείου. «'Ο εἷς εἶναι νὰ παράοχπ εἰς τοὺς τροφίµους του τάς γνώσεις καὶ τὰς δεξιότητας, αἴτινες εἶναι ἁἀπαραίτπτοι διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς ἀνάγκας τῆς ζωῇςλ. ᾿Ατὸ τὴν ἄλλπ ὅμως πλευρὰ «τὸ σχολεῖον ἑ- πιδιώκει νὰ ἀναπτύξῃ τὸν μαθπτὴν καὶ ἁτιὸ τῆς ἑἐπόψεως τῆς ἠθικῆς συμπεριφορᾶς). Σχετικὰ δὲ μ' αὖὐ- τὸ τὸ τελευταῖο συμµπλπρώνει: «“Ὁ δεύτερος αὐτὸς σκοπός, ὅστις ἁ- ποτελεῖ τὴν ἠθικὴν πλευρὰν τῆς ἆ- γωγῇῆς, εἶναι καὶ ὁ σπουδαιότερος. Καὶ τοῦτο διότι, ἡ ἕλλειψις ἠθικῆς ἀγωγῆς εἰς µίαν ἀνθρωπίντπν κοι- νωνίαν ἀφεύκτως θὰ ἐπιφέρηῃ τὴν διάλυσίν τπς). (Παιδαγωγικαὶ 'Οµι- λίαι, τεῦχος 8ον, σελ. 29). 'Ο ἴδιος, ἐξ ἄλλου, ὁ ὁρισμὸς τῃς Παιδείας, ὅπως τὸν ἀντελήφθησαν καὶ τὸν διετύπωσαν οἱ μεγαλύτεροι πιαιδαγωγοὶ καὶ φιλόσοφοι ἀπὸ τὸν καιρὸ τοῦ Πλάτωνος καὶ τοῦ Κικέρω- νος μέχρι καὶ τῶν νεωτέρων Πε- σταλότσι, Μοντεσσόρι, Ντιούι, Σπράγγερ, Φαϊρστετρ κ.ἄ.π., συµπε- ριλαμθάνει σὰ Θασικὸ στοιχεῖο του τὴν ἠθικὴ διαπαιδαγώγπσηπ. 'Ο τέως διευθυντὴς τῆς Ῥαλλείου Παιδαγω- γικῆς Ακαδημίας Παναγ. Κοραν- τζῃς παρουσιάζει ὡς ἑξῆς τὴ γνώ- µη τῶν ἀρχαίων Ελλήνων γιὰ τὴν παιδεία: «Ἡ λέξις παιδεία εἰς τὴν ἀρχαίαν Ελληνικὴν γλῶσσαν ἐσή- µαινε τὴν συνειδητὴν προσπάθειαν διὰ νὰ γίνη ὁ ἄνθρωπος, ἑἐκεῖνος ποὺ ὀφείλει νὰ εἶναι, ὅ,τι δηλ. εἰ- ναι προωρισµένος ἀπὸ τὸν ὅπμιουρ: γόὀν του νὰ γίνπ. Κάθε ἄλλπν παι- δείαν ἁἀπιοθλέπουσαν «εἰς χρήμµατα.. ΔΝ... πρὸς ἰσχὺν καὶ πρὸς ἄλλιπν τινὰ σοφίαν») τὴν ἐθεώρει ὁ Πλά- των «θάναυσον... καὶ ἀνελεύθερον καὶ οὐκ ἁθλίαν τὸ παράπαν παι- δείαν καλεῖσθαι). Κατὰ παρόμµοιον τρόπον καὶ ὁ Κικέρων, θεωροῦσε τὴν παιδεία σὰν «ἐπιμέλειαν καὶ καλλιέργειαν τῃς ψυχης (ου υτα απίπι()) («θρησκεία καὶ Παιδεία», Παιδαγωγικαὶ 'Οµιλίαι, τεῦχ. 3, 52). Αὐτὴν ὅμως τὴν Ἑλληνικὴ παι- δεία ποὺ σεδάστπκε κι ἐπιδοκίμα- σε θριαμθευτικὰ ὁ χρόνος καὶ ποὺ µπροστά της ὑποκλίθπκε κι αὐτὸ ἆᾱ- κόµα «τὸ ἁἀγροῖκο Λάτιον», ἤλθαν νὰ ὑποσκάφουν τὸν καιρὸ τοῦ Σω- κράτη οἱ περιδόπτοι σοφιστές. Αὺ- τοὶ «ὑπβρξαν διδάσκαλοι νέων ὅο- Υµάτων καὶ θεωριῶν ξένων ἀπὸ τὰς Ελληνικὰς παραδόσεις. Ἡ κί- νησις αὐτῶν ὁμοιάζει μὲ ὅ,τι σήµε- ρον ὀνομάζομεν διαφωτισμµόν, ἐκλαῖΐκευσιν τῆς ἐπιστήμπς καὶ δια- νόπσιν (ἰπίε[ἰφεπίία). Διέδρωσαν τὸν πίστιν εἰς ὡρισμένας ἀρχάς, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἑοτπρίζετο ἡ θρπσκεία, τὸ κράτος καὶ ἡ κοινωνικἠὴ τάξις καὶ ὁ ἑλληνικὸς πολιτοµός. Καὶ ἀντ' αὐτῶν ἐδίδασκον τὸν ὑποκει- μενισµόν, τὸν ἐγωισμόν, τὸν σχετι- κισμὸν καὶ τὸν μµηαδενισµόν. ΄Ησαν ἐμπειρικοὶ καὶ πραγμµατισταὶ ἄσχο- λούμενοι μὲ τὴν εὗρεσιν µεθόδων πρὸς μµετάδοσοιν γνώοεων. δι αὐ: τῶν ἡ παιδεία κατήντησε µία τεχνο- λογικά ἐπιστήμτ καὶ ἀπέθπ συνώ- νυµος μὲ δεξιοτεχνίαν. Τὴν παι. δείαν ταύτην ὁ Πλάτων καλεῖ «6ά- ναυσον» καὶ (ἀνελεύθερον). Τότε ἐμφανίζεται ὁ Σωκράτπς ὅστις... ᾱ- νακαλύπτει τὸν ἠθικὸν κόσμον τῆς ψυχῆς, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ θεµελιωθΠ τὸ κράτος καὶ ἡ κοινω: νίαλ). (Π. Κοροντζᾶ, «Ἑλλπνοχρι- στιανικὰ ᾿Αγωγή» εἰς περιοδ. “ἙἘλ- Ἀπνοχριστ. ᾿Αγωγή», τὀμ. 1957, σελ. 7). Τἠ φθορά τῆς ἀἁληθινῆς παιδείας κατεργάζονται σήµερα ὅλοι ἐκείνοι πού γιὰ διάφορους λόγους (πρακτι- κοὺς Ἡ θεωρπτικοὺς) ὑπονομεύουν τήν ἠθική της θάσπ καὶ ἀλλοιώνουν τὸν ἀνθρωπιστικό τπς χαρακτήρα. Σ᾽ ἀντίδρασπ ἐναντίον τῶν οσοφι- οτικῶν αὐτῶν θεωριῶν καὶ μεθόδων ἀποδύονται οἱ μεγάλοι παιδαγωγοὶ τοῦ αἰῶνα µας. ᾽᾿Αντελήφθπσαν αὖὐ- τοὶ τὴ λανθασμένπ κατεύθυνοπ πρὸς τὴν ὁποία σπρώὠχνουν οἱ σύγ- Χρονοι σοφιστὲς τὴν παιδεία καὶ σὰν ἄλλοι Σωκράτες κρούουν τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου. Αὐτὰ ὅλα, λέγει ὁ γερµανὸς µπαιδαγωγὸς Φὀλίτνερ «είναι κεναὶ φράσεις, μὴ δυνάµεναι πλέον νὰ συµθάλουν εἰς τὴν διασάφπσιν τῶν παιδαγωγικῶν τροθληµάτων καὶ τοῦ σκοποῦ τῆς ἆᾱ- γωγβςσλ). Καὶ ὁ Παναγ. Κοροντζῆς ἑνώνοντας τὴν φωνήν του μὲ τὴ φωνὴ τῶν πιὸ διάσημων παιδαγω- γῶν, διακπρύττει: «Οταν λείπει τὸ θεῖον κέντρον ποὺ συγκρατεῖ καὶ κατευθύνει τὰ πάντα, ἡ παιδεία, ὅ- πως καὶ ἡ ζωή, καταντᾶ μιὰ περι- πετειώδης πορεία πρὸς τὸ ἄγνω- στον, ἕνα ἀδιέξοδον ἁἀγωνίας καὶ φόθου). Τελικὰ δὲ παραθέτει καὶ τὸ συμπέρασμα τῶν συγχρόνων παι- δαγωγῶν Σπράγγερ, Νόλ, Φαῖροτερ, Φλίτνερ, Μπόλνοου καὶ Γκουσαρτίνι: «Στροφὴ πρὸς τὸ Κέντρον, πρὸς τὸν θεόν͵ πρὸς τὴν Χριστιανικὴν θρη- σκείαν, ὅπου θὰ εὔρπ τὴν σωτη- ρίαν διέξοδον ὁ σύγχρονος ἄνθρω- πος»). («θΘρποκεία καὶ Παιδεία» εἰς «Παιδαγωγικαὶ Ομιλία, τεῦχος 8ον, 66). (Συνεχίζεται) ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ (Συνέχεια ἐκ τῆς δηής σελίδος) μαντικωτέραν ἐργασίαν ἐκτελεῖ ἡ μονὰς ἐλέγχου καὶ συγκρίσεως Γ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸν ἐγκέφαλον τῆς λειτουργίας. Εἶναι ὁ ἠλεκτρονι- κὸς ὑπολογιστὴς (Οοπιριίεν), κυρίως δακτυλικοῦ τύπου (αῑᾳίίαι) ὁ ὁποῖος ἁἀποτελεῖ τὸν ἐγκέφαλον κάθε αὐτοματικῆς λειτουργίας. Οἱ ἱκανότπτες τῶν ἠλεκτρονικῶν ὑπολογιστῶν εἶναι οἱ ἀκόλουθες: α) Διατιρήσεως τῶν πλπροφοριῶν (- µνήμπ), ϐ) ᾿Επεξεργασίας καὶ ἀναλύσεως αὐτῶν (-- ουλογισμὸς) καὶ Υγ) Λήψεως ἁτιοφάσεων. Ἡ δὲ συγχώνευσις τοῦ μπχανισμοῦ ᾿Αναδράσεως, ποὺ ἰσοδυναμεῖ μὲ τὸ νευρομυϊκὸν σύστημα τοῦ ἀνθρώπου, μὲ τὸν ἠλεκτρονικὸν ὑπολογιστήν, ἔδωσε τὸ ἰσοδύνα- μον ἑνὸς διανοπτικοῦ-νευρομυϊκοῦ συστήµατος. 'Ενὸς συστήµατος, ὅπι- λαδή, τὸ ὁποῖον μιμεῖται ἀρκετὰ ἐπιτυχῶς ἠδῃ, μερικὰς τῶν διανοπ- τικῶν λειτουργιῶν τοῦ ἀνθρώπου. Ἔτσι, ἑνῶ οἱ πρῶτες μπχανὲς δὲν ἀποτελοῦσαν παρὰ µίαν προέκτασιν τῆς μυϊκῃς δυνάµεως τοῦ ἀνθρώ- που, ἤδη μὲ τὴν θοήθειαν τῆς Κυθερνητικῆς ἐφθάσαμεν εἰς ἐπέκτα- σιν (ἔστω καὶ μµερικὴν) τῶν διανοπτικῶν του λειτουργιῶν. 'Ο αὑτοματιομός, στπριζόµενος εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ ἠλεκτρονι- κοῦ ὑπολογιστοῦ μὲ τὴν ᾿Ανάδρασιν ἀποτελεῖ τὸ γνπσιώτερον «τέκνον) τῆς Κυθερνπτικῆς. Τὸ πὀσον ἐππρέασε τὴν ζωὴν τοῦ ἀνθρώπου, τὰς ἐπιστήμας, αὐτὴν ταύτην τὴν δομὴν τῆς Κοινωνίας, μόλις τώρα ἀρχί- ζει νὰ γίνεται εἰς ὅλην του τὴν ἕκτασιν ἀντιλπητόν. ᾽Αλλὰ καὶ ἡ ἐπί- ὅρασις τὴν ὁποίαν ἤρχισε νὰ ἔχπ ὁ ἴδιος ὁ ἠλεκτρονικὸς ὑπολογιστής, (ὁ κακῶς ἀποκαλούμενος ἐγκέφαλος) εἰς τὴν ἐν Υένει ἀνθρωπίνπν ζωὴν προεκάλεσε τὰς θιαιοτέρας ἀντιδράσεις καὶ συζητήσεις κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια. Τὸ θέµα εἶναι τεράστιον. ᾿Εκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐδῶ θὰ τονίσωµεν εἶναι τὸ ὅτι «ὰ μηπχανὴ») (ὐπολογιστὴς) θὰ ἐκτελέσπ τὰς δικάς µας ἐντολάς. θὰ κάµπ ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον τὴν ἔχομε προετοι- µάσει. Ἔννοιες ὅπως (ἀσφαλεια», «καλόν», «κακόν», ἔχουν ἰσχὺν μµό- νον ἐφ᾽ ὅσον ἀναφέρονται εἰς τὸν ἄνθρωτιον. 'Ὁ ὑπολογιστὴς δὲν ἔχει οὔτε καὶ προθλέπεται νὰ ἀποκτήση εἰς τὸ µέλλον, τὰς ἀπεριορίστους δυνατότητας τοῦ ἀνθρωπίνου ἐγκεφάλου. Πάντοτε θὰ παρουσιάζπ (ἡ μηχανἡ) ἑἐλλείψεις συγκρινοµένπ πρὸς τὴν ἀνθρωπίνπν σκέψιν. Κατά τὸν ἀείμνηπστον Κ. Γεωργούλην 4ἄ..πρῶτον οὐδέποτε ἡ σκεπτομένῃ μπχανὰ θὰ ἀποκτήση ἐσωτερικὴν διάστασιν καὶ δεύτερον οὐδέποτε Μ αὐτοματικὴ µπχανἠ θὰ ἀποκτήση τὴν ἱκανότητα νὰ οκεφθΠ ἀνορθο- λογιστικῶς». Μόνον ἡ ἀνθρώπινπ οκέψις εἶναι προικοµένΏη μὲ τὴν ἑ- λευθερίαν, µόνον αὐτὰ δὲν ὑπακούει εἰς ἁἀπαρέγυκλιτον λογοκρατικὴν νομοτέλειαν. Ἡ Κυθερνητικἡ μᾶς ἔδωσε τὰ µέσα ὥστε νὰ ἀπελευθερώσωμε τὸν ἄνθρωπον ἀπὸ τὸν ρόλον τοῦ ἀχθοφόρου, ὑπὸ τὴν γενικὴν τοῦ ὅρου ἔννοιαν. Εἰςσ ἡμᾶς λοιπὸν ἐναπόκειται νὰ ἀποφασίσωμεν «...διὰ ποίους ἀνθρωπιστικοὺς καὶ Φιλανθρώπους σκοπούς θὰ χρποιµοποιήσωμεν αὖ- ριον τοὺς ἠλεκτρονικοὺς ὑπολογιστὰς) κατὰ τοὺς λόγους τοῦ ἰδίου τοῦ Ν. Μίεπετ, τοῦ πιατρὸς τᾷς Κυθερνπτικῆς. 2ον. Δ. Μιὰ τέταρτη ἀρετὴ τοῦ δασκά- λου εἶαι νὰ Υ νωρ ίζη τοὺς μαθπτές του. Καὶ πρῶτα-πρῶτα νὰ γνωρίζῃ τὴν φυχολογία τῶν νέων. Πῶς σκέπτον- ται καὶ πῶς αἰσθάνονται' «τότε πολ- λὰ ἀνεξήγητα πράγματα ποὺ κά- νουν εἶναι εὔκολο νὰ τὰ καταλά- 6ης, πολλὰ ἀσυγχώρητα πράγματα εὔκολα νὰ τὰ λπομονῆς). Ὁ δάσκαλος λοιπὸν ὀφείλει νὰ ξέρπ τὸν νἐέο σὰ νέο. Ὅμως, «οἱ νέοι πασχίζουν ἐπίμονα νὰ Υίνουν πραγμµατικοὶ ἄνθρωποι, νὰ εἶναι ᾱ- τοµα. Κι ἂν θέλῃς νὰ ἐπιδράσης ἐπάνω τους μὲ κάποιον τρόπο, ὁ: φείλεις νὰ τοὺς γνωρίζηπς ὡς ἅτο- μα». Καὶ τὸ πρῶτο ΘΠμµα γιὰ νὰ τὸ. κατορθώσης εἶναι νὰ θυμᾶσαι τὰ πρόσωπα καὶ τὰ ὀνόματά τους. “Ο καλύτερος τρόπος γιὰ νὰ γνω- ρίσπ ὁ δάσκαλος τοὺς µαθητές του εἶναι νὰ τοὺς χωρίσπ σὲ τύπους, πρᾶγμα φυσικὰ δύσκολο᾽ ἀπαιτεῖ μιὰ δεξιότητα ποὺ µόνο μὲ τὴν πεῖρα ἁποχτιέται. Στὴ συνέχεια μᾶς μιλάει γιὰ τοὺς ἐκκεντρικοὺς τύπους, ποὺ τοὺς διακρίνει σὲ ἁἀσθενικοὺς (ποὺ ἕ- χουν ἀνάγκπ ἁπὸ ἐνθάρρυνσπ) καὶ σὲ δυνατοὺς (ποὺ ἔχουν ἀνάνκπ νὰ τοὺς κατευθύνπς). Τούτους ὀφείλουμε νὰ τοὺς ἀντιμετωπίζουμε μὲ µεγάλη προσοχή νὰ ζυγίζουμε τὶς πράξεις καὶ τὰ λόγια µας. Πρέ- πει ἐπίσης νὰ τοὺς γνωρίσουμε σὰν ἄτομα, ξεχωριστὲς ὅπλαδἠ ὀντότη- τες, γιατὶ τὰ δικά τους προθλήµα- τα, εἶναι ξέχωρα ἀπὸ ἐκεῖνα τῶν κοινῶν τύπων. 6. Μὰ ὑπάρχει καὶ κάτι ἄλλο ποὺ ἀποτελεῖ σπουδαία ἀρετὴ γιὰ τὸ δά- σκαλοΝὰ ἔχη πλατειὰ καὶ ζωπρὰ διαφ έρον- τα. Οἱ δάσκαλοι πρέπει «νὰ θλέ- πουν περισσότερα, νὰ οκέπτωνται περισσότερα καὶ νὰ νοιώθουν πε- ρισσότερα ἀπὸ τοὺς κοινοὺς ἄντρες καὶ γυναῖκες τῆς κοινωνίας, µέσα στὴν ὁποία ζοῦν). Νὰ ἀγωνίζωνται ἀδιάκοπα γιὰ νὰ πλαταίνουν τοὺς πνευματικούς τους ὀρίζοντες. Ὁ δάσκαλος ὀφείλει νὰ καταλά- 6τ πὼς ἀσκεῖ δυὸ λειτουργήµατα, ποὺ τὸν ξεχωρίζουν ἀπὸ τοὺς ἄλ- λους ἀνθρώπους. Τὸ πρῶτο εἶναι νὰ γεφυρώσα τὸ σχολεῖο μὲ τὸν κόσµο: ἈΑπλ. νὰ πείστι τὸ νἑέο ὅτι οἱ δυὸ αὐτοὶ κὀ- οµοι -- οχολεῖο καὶ κοινωνία -- θρίσκονται σὲ στενἠὴ συνάφεια καὶ ὅτι «φῶς καὶ ἐνέργεια ρέουν ἀπὸ τὸν ἕνα στὸν ἄλλον)' ὅπλ. τὸ σχο- λεῖο προετοιμάζει γιὰ τὴ ζωή. Τὸ κάθε τὶ ποὺ γίνεται στὸ σχολεῖο ἕ- χει τὸ νόημα καὶ τὸ σκοπό του. Τὸ δεύτερο λειτούργημα εἶναι νὰ γεφυρώσπ τὴ νεανικἠ ἡλικία μὲ τὴν ὥριμπ. Τοῦτο εἶναι δύσκολο μὰ ἆἁ- ναγκαῖο. Τὸ κάνουν οἱ καλύτεροι δάσκαλοι. 'ὉΟ καλὸς µπαιδαγωγὸς «εἶναι ἱκανὸς νὰ ἀντλιῃ ζωὰ καὶ ποικιλία ἀπὸ τὰ νεώτερα στρώματα τῆς προσωπικότητάς του, ποὺ μένει ἀκόμα ζωντανὴ µέσα του καὶ νὰ καταλαθαίνπ τὶ θά εἰπᾶῃ νὰ ξαναγί- νη. πάλι νέος Ἡ παιδί, χωρὶς νὰ παύπ νὰ εἶναι ἄντραςλ). Θὰ θυμᾶται π.χ., ὄχι µόνο κεῖνα ποὺ τὸν ἐν- διαφέρουν σὰν ἐνήλικο, ἀλλὰ καὶ κεῖνα ποὺ τοῦ κινοῦσαν τὸ ἑἐνδια- φέρον, ὅταν ἧταν ἔφπθος. Έτσι θὰ µπορπ νὰ ἑρμπνεύσπ τὴ ζωὴ τοῦ ὡὠρίμου μὲ τέτοιο τρόπο, ποὺ νὰ κάνη τοὺς νέους ἄντρες. 6. Μιὰ ἄλλη ἀρετὴ εἶναι τ ὁ χιοῦμορ τοῦ δασκ ὰά- λ ο υ. Μ᾽ αὐτὸ µπορεῖ νὰ συυγκρα- τήσπ τὴν προσοχὴ τῶν μαθητῶν γύ- ρω ἀπὸ ἕνα θέµα. Νὰ προσέξουμε ὅμως νὰ μὴ γίνπ µέσο χλευασμοῦ τῶν μαθητῶν µας. Σκοπός του εἷ- ναι νὰ συνδέπ τὸ μαθητὴ καὶ τὸ δάσκαλο καὶ νὰ τοὺς ἐνώντπ μὲ τὴ χαρά. Ενας γέρος, σοφὸς δάσκα- λος εἶπε: «Εχω τὴν ἰδέα πὼς μιᾶς µέρας διδασκαλία πάει χαµένῃπ, ἂν δὲ γελάσουμε µμιὰ φορὰ μὲ τὴν καρδιά µας», ΗἨθελε νὰ πΏ ὅτι «ὅ- ταν οἱ ἄνθρωποι γελοῦν ὅλοι µαζί, παύουν νὰ εἶναι νέοι καὶ γέροι, δά- σκαλος καὶ µαθπτές,͵ ἐργάτεο κι’ ἐ- πιστάττις, δεσμµοφύλακας καὶ φυλα- κισµένοι καὶ γίνονται μιὰ ἑνιαία ὁ- µάδα ἀνθρωπίνων ὄντων, ποὺ Χχαί- ρονται τὴν ὕπαρξή τους). Ἐρχόμαστε στὴν τελευταία ἑνό- τητα: Τὰ ἁπαραίτπτα προσόντα τοῦ δασκάλου. ᾱ. Ἡ µνήμπ. Δάσκαλος μὲ φτωχὴ µνήμπ κινδυνεύει νὰ γίνηπ γελοῖος, ἀλλὰ καὶ ἐπικίνδυνος (δπλ. νὰ κά- ντ. σοθαρὰ λάθπ στὶς παραδόσεις του). 6. Ἡ δύναμπ τῆς θελήσεως. 'Ὁ δάσκαλος ἔχει ν᾿ ἀντιμετωπίση πολ- λὰ προθλήµατα καὶ ἑπαναστάτες µαθητές. Πρέπει λοιπὸν νὰ εἵναι ᾱ- ΟὉ ΔΑΣΚΑΛΟΣ» τοῦ υγ, ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΟΛΙΟΥ, Ὑποδιευθυντοῦ στὸ Παγκύπριο Ευμνάσιο ποφασιοτικός. Οχι ἄτεγκτος, ἀλλ οὔτε καὶ ἕρμαιο τῶν μαθπτῶν του᾽ νὰ ἕχιπ θέλπσπ ἰσχυρὴ καὶ ὥριμπ ποὺ νὰ τὰ χρησιμοποιΠ μαζὶ μὲ τὴ σύνεσπ. Τότε θὰ δαµάζη καὶ θὰ κα- τευθύνΏ τοὺς µαθπτές του, ἀντὶ νὰ τοὺς κάνηπ ἀντίπαλούς του. Υ. Τὸ τρίτο προσὸν τοῦ καλοῦ ὅα- σκάλου, εἶναι ἡ καλωσύνπ. «Δύσκο- λο νἁ διδάξτς ὅ,τιδήποτε χωρὶς κα- λωσύνπ. «Οἱ μαθητὲς πρέπει νὰ αἱ- σθάνωνται ὅτι ὁ δάσκαλος θέλει νὰ τοὺς θοπθήσπ, ὅτι θέλει νὰ γίνων- ται καλύτεροι, ὅτι ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴν πρὀοδό τους, ὅτι λυπᾶται γιὰ τὰ σφἀάλµατά τους, Χαίρεται γιὰ τὶς ἐπιτυχίες τους καὶ θλέπει μὲ συµ- πάθεια τὴν ἀνεπάρκειά τους.... Δί- γα πράγµατα µετριάζουν τὴ ὄδυσκο- οκολία, τὸν πόνο καὶ τὴν κόπωση, ὅπως ἡ καλωσύνῃπ τοῦ ἱκανοῦ ὅδα- σκάλου». Ἡ καλωσύνπ ὅμως πρέπει νὰ εἷ- ναι γνήσια καὶ τοῦτο τὸ παιδί, ὅ- πως καὶ κάθε ἄνθρωπος, τὸ ἀάνα- καλύπτει καὶ γρήγορα καὶ εὔκολα. «Περιττὸ νὰ προσποιῆσαι ὅτι τοὺς ἀγαπᾶς, ἄν δὲν τὸ αἰσθάνεσαι µέ- σα σου), Αὐτά, σὲ πολὺ µεγάλη συντομία, τὰ γνωστὰ σὲ ὅλους µας καὶ ἁπο- λύτως ἀπαραίτπτα προσόντα καὶ ᾱ- ρετὲς τοῦ δασκάλου, ὅπως τὸν σκιαγραφεῖ ὁ 0. Ηίαπεί. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Τοῦ κ. ΧΡΙΣΤΑΚΗ ΝΕΟΦΥΤΙΔΗ. Β΄ Τὸ Οἰκονομικὸν Λύκειον ὀφείλει νὰ παραοκευάζη ἀφ᾿ ἑνὸς ἱκανοτιοι- πτικῶς τοὺς μαθπτὰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ σπουδάσουν, ἀφ᾿ ἕτέρου δὲ νὰ δώσπ ἱκανοποιπτικὰ ἐφόδια εἰς ἐκείνους ἐκ τῶν μαθητῶν οἱ ὁ- ποῖοι θὰ ἐργασθοῦν μετὰ τὴν ἀπο- φοίτησίν των ἐκ τοῦ Σχολείου. τὸν διπλοῦν αὐτὸν σκοπὀὸν πρέ- πει νὰ ἐπιδιώκπ τὸ Οἰκονομικὸν Δύ- κειον δι' αὐτὸ πρέπει καὶ τὰ σχο- λικάἀ ἐγχειρίδια νὰ θελτιωθοῦν καὶ τὸ ὡρολόγιον πρόγραµµα ὡς καὶ τὸ ἀναλυτικὸν νὰ τείνουν πρὸς ἵ- κανοποίπσοιν τοῦ διπλοῦ τούτου σκοποῦ. Ἐπικρατεῖ ἢ μᾶλλον ἐπικρατοῦ: σεν εἰς πολλοὺς ἡ ἀντίλπψις ὅτι τὸ Οἰκονομικὸν Λύκειον εἶναι εὖ- κολώτερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους τύ- πους οχολείων. Τοῦτο εἶναι ἑντε- λῶς ἀθάσιμον καὶ στηρίζεται εἰς δεδοµένα τοῦ παρελθόντος. Όσον ἀφορᾶ τὴν ἐπίδοσιν τῶν μαθητῶν τῶν ἐγγραφομένων εἰς τὰ Οἰκονομι- κἀ Λύκεια οὐδόλως αὕτπ διαφέρει ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐγγράφονται εἰς τοὺς ἄλλους τύπους. Τοῦτο ἐνισχύ- εται ἀπὸ τὰ ἁποτελέσοματα τῶν ἆᾱ- ποφοίτων τῶν Οἰκονομικῶν Λυκείων εἰς τὰς διαφόρους ἐξετάσεις ὡς τῆς Παιδαγωγικής ᾿Ακαδημίας, Κυθερ- νητικῶν ἐξετάσεων κλπ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγωμεν ὅτι εἰς τὰ Οἱ- κονομικὰ Λύκεια ἐγγράφονται µα- θηταὶ κατωτέρας ἐπιδόσεως, διότι κατ’ ἐπέκτασιν αὐτοῦ ἡ στελέχωσις τῶν ἐμπορικῶν ἐπιχειρήσεων γίνε- ται ἐκ κατωτέρας ποιότπιτος ἂἀν- θρώπων. Ἡ τροποπιοίπσις τοῦ ὡρολογίου προγράµµατος πρέπει ἁτιαραιτήτως νὰ γίνηπ ἀφοῦ προπγουµένως προ- πγαθῇ ἡ πλήρης ἀναθεώρπσις τῆς διδακτέας ὕλπς εἰς πλεῖστα µαθή- µατα. ᾿Ἐπίσηπς πρέπει νὰ ΠπροπγπθἩ ἡ ἀντικατάστασις ἀρκετῶν σχολικῶν θιθλίων, διότι τὰ παρόντα ἢ εἶναι ἀππρχαιωμένα ἢ εἶναι Υραμµένα εἰς γλῶσσαν ἀκατανόπτον διὰ µα- θητὰς Γυμνασίου. Δὲν εἶναι ὑπερ- θολἠἡ ἂν γραφί ὅτι τὸ ἴδιον κεφά- Χαιον διδάσκεται δύο ἢ περισσοτέ- ρας φοράς, ὡς εἰς τὰ µαθήµατα Ἐμπορικοῦ Δικαίου καὶ 'Εμποριολο- γίας, Δι’ αὐτὸ πρέπει ταῦτα νὰ ὅδι- δάσκωνται ὡς ἕν µάθηµα, ἀφοῦ προπγουµένως γΥίνηπ προσεκτικὴἡ ἑ- πιλογἡ τῇᾷς διδακτέας ὕλης καὶ εἰ δυνατὸν προσπρµοσμµένηπς εἰς τὴν σημερινἠν πραγµατικότπτα. Τὸ μά- θηµα τς Πολιτικής Οἰκονομίας χρειάζεται ριζικἠν ἀναθεώρπσιν καὶ Β. Γυμνασιάρχὀυ . Γυμνάσιον ᾿Αρρένων «λεμεσον, τὸ κακὸν ἀρχίζει πρῶτον ἀπὸ τὸ χρησιμοπιοιούµενον θιθλίον τὸ ὁ- ποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ Υίνη ἀντιληπτὸν ὑπὸ τῶν μαθπτῶν. ᾿Ἐκτὸς ὅμως ἀπὸ τὰ ἤδπ διδα- σκόµενα µαθήµατα πρέπιει νὰ προ: στεθοῦν καὶ ἄλλα τὰ ὁποῖα ἐπιθάλ- λονται ὑπὸ τῆς σπµερινΏς πραγµα- τικότπτος ὡς π.χ. Ψυχολογία καὶ Φυχολογία τῶν πωλήσεων, Κοινωνιο- λογία καὶ µάθπµα πρακτικῆς εἐξα- σκήσεως τῶν μαθπτῶν εἰς τὰς ὅδια- φόρους ὑπολογιστικάς, λογιστικὰς µπχανάς, κ.λ.π., τοῦτο δὲ ἐπιθδάλ- λεται ἐκ τοῦ γεγονότος τῆς εὐ- ρείας χρπσιµοποιήσεως τοιούτων μηχανπµάτων ὑπὸ πλείστων ὀργανί- σμῶν ἐν Κύὐπρῳ. Διὰ νὰ μὴν ὑπάρξπ ὅμως πληθώ- ρα µαθηµάτων εἰς τὰ Οἰκονομικὰ Λύκεια εἶναι ἀπαραίτπτον ὅπως ὦ- ρισµένα µαθήµατα καταρυπθοῦν καὶ τοιαῦτα εἶναι ἡ Δογικὴ καὶ ἡ Κοσμογραφία. 0σον ἀφορᾶ τὸ µάθηµα τῶν Νέων Ἑλληνικῶν τοῦτο δέον νὰ ἆ- ποθλέτιι καὶ εἰς τὴν γλωσσοικήν καλλιέργειαν τῶν μαθητῶν δηλ. νὰ τείνη ἁ διδασκαλία τοῦ µαθήµατος εἰς τὸ νὰ καταστήση τοὺς μαθπιτὰς ἱκανοὺς νὰ ἐκφράζωνται προφορι- κῶς καὶ υραπτῶς ὀρθῶς. Ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω τὰ ὁποῖα χρειάζονται σοθαρὰν μµελέτπν καὶ χρόνον διὰ νὰ πραγματοποιπθοῦν τὰ ἀκόλουθα δύνανται εὐκόλως νὰ διορθωθοῦν: (α) Τὸ ᾿ἸὨΕμπορικὸν Δίκαιον, ἡ Ἐμποριολογία καὶ ἡ Πολιτικἡὰ Οἰκο- νοµία νὰ διδάσκωνται ὡς ἕν µάθπ- μα διότι ἔχουν πολλὰ κοινὰ σπ- μεῖα. (6) Εἰς τὸ Πρακτικὸν Γραφεῖον νὰ δοθβ µεγαλυτέρα προσοχὴ καὶ νὰ ἐξοπλισθοῦν τὰ σχολεῖα μὲ τὰ κατάλλπλα µέσα ὡς εἶναι αἱ ἁἆθροι- οτικαί, ὑπιολογιστικαὶ µπχαναὶ κλπ. (9). Οἱ μαθηταὶ τῃς Δ΄ τάξεως νὰ δύνανται (ἄνευ φροντιστπρίων) νὰ ἐπιτύχουν εἰς τὰς ἐξετάσεις Ἐ]θπιθπίβν, τοῦ 1.0.0, καὶ οἱ τῆς Ε΄’ τάξεως ἸΙπίθτπιθάἰαίε τοῦ 1.6.0. καὶ (δ) Οἱ ἱκανοὶ µαθηπταἰ τῆς Στ᾿ τάξεως νὰ δύνανται νὰ παρακαθή- σουν ἐπιτυχῶς εἰς τὰς ἐξετάσεις Ἠϊσποτ τοῦ 1.0.0. Ἐὰν τὰ ἀνωτέρω γίνουν δεκτὰ τότε τὸ ὡρολόγιον πρόγραµµα τῶν Οἰονομικῶν Λυκείων δύναται νὰ εἷ- ναι ὡς ἀκολούθως: Θρπσκευτικὰ ᾿Αρχαῖα 'Ελληνικὰ Νέα Ἑλληνικὰ ᾿Αγγλικὰ Μαθηματικὰ “ Οἰκον. Μαθηματικά Ἱστορία ᾿Ἁγωγὴ Πολίτου Δογιστικὰ Κοινωνιολογία Πολιτικὴ Οἰκονομία Ἐμποριολογία Ἐμπιορικὸν Δίκαιον Ψυχολογία -- Ψυχολογία Πωλήσεων Πρακτικἡ Γραφείου Στενογραφία (µαθήτριαι μόνον) Δακτυλογραφία Γαλλικά ᾽Αλλπλογραφία Φυσικὴ -- Χημεία Γυμναστικὴ σνωώωσοσω Ν ο πο νοσοον Ν ΜΝ Μ ον | ΜΝΝΑΝΜΟΑΜΟ{Ι. ΝΜΝΙΜΜΗΟΝ 36/39 36/38 96/38 Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ εἶναι σκὀό- πιµμον ὅπως θΘιΥῃ καὶ ἕν ἄλλο σο- 6αρὸν θέµα, τὸ ὁποῖον ἂν πραγµα- τοποιπθς (ἤδη εἰς τὴν ᾽Ἁγγλίαν ἕ- χει γίνει) πολὺ θὰ ὠφελήσῃ τοὺς διδάοκοντας καὶ διδασκοµένους. Εἶναι γεγονὸς ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν (Συνέχεια εἰς τὴν 7ην σελίδα) ΒΟ]ΟΟΡΟΣ 3Υ36ἡ Λοιγωοφήα ΛΦλΙΔΟωοιιά. οἱ Ὁ]Ο ΛΦ]ΞΧΙΟΙΟ ΛΦΧΙΧ Ξ8ΩΟΙΩΟ ΛΟΙΩΟΙΟΙ 9 1ΟΥΞΩΛΧΙΞΩΟΙΩΡ ΛΩΛόσονΙ3γ ΛΦΧΙΛΩΒΟΙΟΙΣ3 ὨΙΊΥἱ Η, ἘΕΡ ΑΦ33Φ1ΛΩΟ 1931, ΛΟΦ33ΦΟΙΦ ΛΦοςςοοφρ 9ρουωο 513 }οὰ ΊΩΧο] Λ8 31010Φ138 Λωι οιᾳ ΡΟΛ31ΙΦΙΩ ΛΦΑΟΩΟΝΙ3Υ ΑΦΧΙΙΩΞΦΙΟΗ3 Λωτγολλαο Λσή]λοη διοι3οιαΦο Η, σγ ΟΟΥΟΙΟ 913 ΊΟ1ΙΞ3ΧΟΝΩ 1Ο 9Ο]39Ρ Ω3ΛΦ ΡΟ1ΛΟΧΙΙΘΟΧ 3 ΛΦΙΙρ ΊΟΙ/3ΟΦ30 3Ο139Φ ΦΛΞΠαοΚµοοι, ΦΗΥΩΧΟΙΟΙ. Ω3ΑΦ 401 ΘΦΞΟ30 δα ΦοΛΞἠροΊρΟοΙ, 9046Ωοχ]3γ ΦΟΧΊ1ΟΒΟΊΙΟΙΧ3, (6) ΦΗΝΟΟΗ4, 9 9Φ]30ρ ὈμλΦήσολμοσι Ω3ΛΦ αοὶ 9ᾳ3030 ὃν ἠθνηοόσι Ὁλ 1Ο1ΌΛΩΟ 9ΦΚΟΩΟΥΙ3Υ 3ΦΧΙΙΩΒΩΊΟΙΙΧΦ Ό]390ο ΛΩΧο] Λ11ΞθοΠολ. 5ιοϱοχς ΦΦ33Φ1ΟΙ9 ΡΙΥΥΟ δµορι, ἔ αοΠφΆ αοσᾷιἩ Ὀρνλο ΛΦΞ3ΡΗΟΙΩ 1ΩΧο] ΑΦ 31Ον0ῥὰ3 Λῶν ΛΩλβἠαοσι|. (1) --ιν ΑΦΛΟαΦΣι3Υ ΑΛΦΝΙΛΑΞΟΙΦΗΝΧ3 ΙΝΙΥΗ, --- ιο σβθοναΦγ, -- 1ο µ Σι ο]οβο μις ὉΊΟΑΧο Ὢχ]13Χο ὧν 913 1ο1λοµΆγφοσι, |ι αο]γαοφΏήα”ς αοχ]όσοιι Αι. 0ο» ο Ιθοιοοφοιιῷ ΛΟΥΞΘΙ 11ο 'ΘΟ]οΩΠΊπο 91301338 ὉΟΟΙΩΟΙΟΙ 913 ΛΊοσχωι -ἩΦ. ὃσιιο ΒθΙΙΥΤΟΙΗΟ ὮΛ ΛΟΙΟΛΟΑΩ ΛΦΛΟΩΟΥΙ3Υ ΛΦΧΠΩΞΦΙΟΙΙΧ9 ΛΦι φουιἱ (2) ολο Πμθοτὶ ΧΗΩΟΙΟΣ ) Ι00βΩΟΥγοΧΟΟΦΙ, 919 ΑΦΛΟΩΟΝΙΒΥ ΛΦΧΠΩΒΟΙΟΙΩΙ3 Λῶν Όουι. Εθιμα 1οιωρ ὮΛ 39 ΛΟΙΌΟΛΩΦ Ὁο]οβοίμις 91. 901ΛΦ Λιοσὤορβςοοσσιι ὉΛλ Φι ΛΦ1Λοοοσ1ι ΛΟΛΞΏ(ΟΛΙΌΙωρ Φα ΛΟΝΩΟ αἱ 308ΟλΟΙΩΟ γΟΧ ΛΘΙΩΟ ΛΦΙΛΟΧΜΘΟΥ Λῶν ΛΙΟΞΥ3Υὰ3 Λἰμ. 913 ΑΦλόαοι ΠΧ. ΑΦΧΜΩΞΦΙΟΙΣ3 ΛΩΝ ΦΟΥΙΑΟΛΟΣ] 911 ΦΩΞΟΦΙΥΥΞΘ ΛΦΙΙΟΧΟ ΛΟΙ, ὃροιν 1ΟΦΘΙΛ3ΘΩΞ19 ὉΛ ΑΦΙΟΛΩΦ ΦΊΞΟΛΩΥΟλΩΞΙ9 ΤΟΥΥΦ }Οὰ Λωρημρβοή ΛΦΧΙΑΒΩΙΟΙΩΙ3 μοο]Ξς () --ἵοΡ ὉοΟ2ΠΙ ΟΩ9 }ΟΧ Ὁ1ΛΟΧΦΟΧΟΟΟΞΙ 991 ΑΟΟΩΟΛΊΟΦΟΞΙΙΩ ἰμη ΛΟΦΟ]Ο31, Ὁι9 Ἀμλοήσιο Ωοιίο ΛΙΑΟΥΥΡ ΛΙΛΦΠοάοΙΏλαο ΛιοβθριΞή Λμλιόσοσοι, 913 ἄφοοιι ὉΛ 1Ο1ΟΛΓΦ μχόρ ο]ροΠορ ἰ οσβοᾳφ δαρολ1ιῇ διΞοςααι]όσιι ΦΟΧΊΥΞΟ1Ο39 913 119 ΊΟΙΙ3ΟΝ ΙΡµΧΟΦ Φηο]ροΠόρ 51 Φ1ιῷ ΙΟΙΛΩΟΛΟΞΛ3 9μλοήσιφ αομοι ΛΙΛΟΥΥΡΟ | Ο1ΛΟΧΊΘΟὰ Φιῷο 9ρο1 Ιφολαο Ὢἱ. 1Οὰ 913030 ΦΟΛΦΠΟΧΞΥΟλ ΛΩΙΩΟ 1 91. 913 Λγοφ Ὁ13Π. ΊΟΥΛΟΛΡΙΙ3ΛΩΟ Λ8Ο 1Ό]οµΦ 1ο ΛΦΚΟΩΟΝΙΞΥ ΛΦΝΧΝΩΞΩΟΙΙ19 ΦΙΒΟΒΘΟΙΞΝ/ ᾖ{(σ) μου νήι 4. 9µα ΟΙ ΠΟΙΛΩΟΛΟΞΑ3 ΛΦΛΟΩονΙ3Υ ΔΦΧΙΑΞΟΙΟ1Ι3 913οβθολΞΗ /(ζ) αο]φοφᾷ ϱον ΛΦΒ3Φ1Φ1Φ ων ΛΩλβΠασο| (1)---6ς ΛΟΥΩΟ} ΛΟΦΟΥΧ Λο { ΔΙΟΦΘ ΛΙ 913 90100 1Ο1ΟΙΟΟΙΟ 13Ο 0Ο1ῷΟ 51030 ἡ ΛΟΙΟΙιΦ ΛΟΙ 913 0ΟΛΙ3Χ3 ΛΟΥΥΦ ὉΛΙν ΛΟΦΟΥ 913 ὉΥΛΟΣΙθΟα ὮΧΊΟΙ3 ο 3γΞνΦ 5ωπο µ αι μιοΙϱ) ΛΙΣΩΟΙΥΙΡΟΛΟ ον | ΦΦΥΥΦ 503036 9µΛΞὰ 5οαμαφιροήςρ οι. 9ΦΛιόσοοοιι [οίλορ 90ΛόαοχΙΞΥ 9ΟΧΊΩΞΟΙΟΙΗ3 5σιιῷ 1Ο111ΟΙΩΟ ΑΟ1Ο, ς ααοήμροτ Ὃκιλαβςιονκᾳ, -- 2ΙΟΞΘΟΟΥΞΙ -- ΘΙΟΟΝΟΦΜΥ’, ΛΦΛλόαονΙ3γ ΔΦΧ11 “Ἴ3ΦΙΟΙΙ13 ΛΟΝ ΘΟ]ΧΙΥΨ 51. 13009 1ΟΥΞΛΊΟὰ ΦμιφιΟΧΟρ ἱλβήσολµοοι, μ νο ἡ ΟΛ)3 δροήριόοΙᾳ 5αοχῷόιι 9001. 913 51οΙΟΧΟρ 1βορνι]όι, ΛΠ. ΑΟ]Ο39 ωανϱ ΑΦ ΗΟΒΦΊΟΙΙΦ Λα 913 ΛΦΛΟΞΟΣΙΞΥ ΛΦΧΊΩΞΟΙΟΙΙᾷ ΑΦΙ λφήοισοιο Λῶ1 φομ Λῶν ἸοχΦή ὈΦαγήοΟΩΟΛΟ 5μλβηοηοήοχφθ ΩΟΟβΞΠ ΥΙΟ 51 ΦΙ 1Ο13Λ 193 9μιρΙΟΧΟρ ἱμαβήαολιοσι ἡ µνρο 1ΟΛ]3 5μαφιοχΟρ µαροιοι ᾗ 39 ΛΟ3 ᾽αρηροφ ἰΙ Α19ρχ ΄ΛΙΟ80 Λῶνρο Λοοροςσιι ΛΙΝ 513 Δι 4ΟΩΦΟ]3 δἱι, φόχ, δω οβή » ΛΦΥΩΟ ὀίῷ ΟΥ3Χ]319ὰ Ὁ]ομο Φήθοφ 1οὰ 133ρν “13030 ιν ΑΦ ΛΦΛόωονΙΞγ ΛΦΧΠΩΒΟΊΟΙΦ Λῶν σααριοχόρ Ἰ3λ)οΠμο «Φμιριοχόρ μαβηαολίιοσιι» «ΦΟΧΟΠΊΥΣ δί. ΛοιΞή ο, ΛΟΥΟΙΦΛΡΦ ϱν 'ΦΟΟΠ]ΥΝ δὐσηνοφοβονὴ Ίοψι, αολβήι3ὰοαιι, :ἰι ΦΩΞ0309 οἱ Λρθονή Λο 1βΑΟἠµο Λιλ ΛΙΟ3Θ Όφοιι 18ο3Χο Λ8 «1ος 1ΟΧ11Ο9ΟθΟΙΗ» --Φορόρ Ἰαλοοσυ, ὧν 3. {(/) έζ πάαΝΑΝάΠΟ ΑΦΙΣΓ3ς 32 δελτίον ΟΕΑΛΜΕΚ (3) “Αμα τῷ διορισμῷ του εἰς τὴν ἐκπαιδευτικὴν ὑπηρεσίαν ὁ ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς ἀποκαλύπτει εἰς τὸν Ὑπουργὸν Οἰκονομικῶν στοιχεῖα οἱασδήποτε ἔπεν- δύσεως ἢ συμφέροντος τῆς ἐν τῷ ἐδαφίῳ (2) ἀναφερομένης φύσεως κατεχοµένου ὑπ αὐτοῦ ἀμέσως ἢ ἐμμέσως. (4) Τὸ Ὑπουργικὸν Συμθούλιον δύναται εἴτε νὰ διατάξῃ τὸν τοιοῦτον ἐκπαι- δευτικὸν λειτουργὸν νὰ ἀποξενωθῇ πάσης ἢ οἱασδήποτε τῶν τοιούτων ἐπενδύσεων ἢ συμφερόντων ἢ νὰ δώσῃ εἰς αὐτὸν ἄδειαν κατοχῆς αὐτῶν: κ. Βοεῖται ὅτι οὐδεμία ἄδεια ἀπαιτεῖται ὡς πρὸς οἱασδήποτε τοποθετήσεις εἰς οἷα- ὄνμίοτε χρεώγραφα τῆς Δημοκρατίας ἢ οἰασδήποτε τοποθετήσεις εἰς ταμιευτήριον. ᾽Απόκτησις ἀχινήτου περιουσίας 53... Οὐδεὶς ἐκπαιδευτικὸς ἐπιτρέπεται ὅπως καταχρώμενος τῆς θἐσεώς του ἀποκτήσῃ ἀμέσως ἢ ἐμμέσως οἰανδήποτε ἀκίνητον ἰδιοκτησίαν. Ἰδιωτιχὴ ἀπασχόλησις 24.--(1) Τὸ σύνολον τοῦ χρόνου τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ τελεῖ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Δημοκρατίας, ἐκτὸς ἐὰν ἄλλως ρητῶς προόλέπεται εἰς τοὺς ὅρους τοῦ διορισμοῦ του. (2). ᾿Εκπαιδευτικὸς λειτουργὸς τοῦ ὁποίου τὸ σύνολον τοῦ χρόνου τελεῖ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Δημοκρατίας δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀσκῇ οἰονδήποτε ἐπάγγελμα ἢ ἐπιτήδευμα ἢ νὰ ἀσχολῆται ἢ µετέχῃ εἰς οἰανδήποτε ἐργασίαν ἢ ἐπιχείρησιν: Ηοεῖται ὅτι εἰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις ἡ ἁρμοδία ἀρχὴ δύναται νὰ χορηγήσῃ ἄδειαν εἰς ἐκπαιδευτικὸν λειτουργὸν διὰ µερικὴν ἀπασχόλησιν ἢ πρόσληψιν ἐφ᾽ ὅσον τοῦτο δὲν ἐπηρεάζει ἁμέσως ἢ ἐμμέσως τὴν ἀρτίαν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ: Μοεῖται περαιτέρω ὅτι πᾶσα τοιαύτη ἄδεια δυνατὸν νὰ ὑπόκειται εἰς ὅρον ὅτι τὸ σύνολον ἢ οἰονδήποτε µέρος πάσης ἀμοιθῆς πληρωτέας ἐν σχέσει πρὸς οἰανδήποτ: τοιαύτην ἀπασχόλησιν ἢ πρόσληψιν θὰ καταθάλληται εἰς τὸ δηµόσιον ταμεῖον. Ἐπίσημοι πληροφορίαι, µαρτυρίαι καὶ ἔγγραφα 55.--(1) Πᾶσα ἔγγραφος ἢ προφορικἡ πληροφορία περιερχοµένη, εἰς γνῶσιν ἐκ- παιδευτικοῦ λειτουργοῦ κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτοῦ εἶναι ἔμπιστευτι΄ κή, ἀπαγορεύεται δὲ νὰ κοινοποιηθῇῃ εἰς οονδήποτε πρόσωπον, εἰμὴ διὰ τὴν δέουσαν ἐκτέλεσιν ὑπηρεσιακοῦ καθήκοντος ἢ κατόπιν ρητῆς ἐντολῆς τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς. (2) Ὅταν ἐπιδοθῇ εἰς ἐκπαιδευτικὸν λειτουργὸν κλῆσις ὅπως δώσῃ µαρτυρίαν ἐπὶ θέµατος ἀναφερομένου εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτοῦ ἢ προσαγάγῃ ἑ- πίσηµον ἔγγραφον τελοῦν ὑπὸ τὴν φύλαξιν αὐτοῦ, ὁ ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς ἆνα- φέρει τὸ ζήτημα εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἀρχὴν πρὸς ἀπόφασιν κατὰ πόσον ἡ τοιαύτη μαρ- τυρία ἢ ἡ προσαγωγἠἡ τοῦ τοιούτου ἐγγράφου ἀντίκειται πρὸς τὸ δηµόσιον συμφέρον. ἡ δὲ ἀρμοδία ἀρχή, ἀφοῦ συµμθουλευθῇ τὸν Γενικὸν Εἰσαγγελέα τῆς Δημοκρατίας. ἀποφασίζει ἀναλόγως ἐπὶ τοῦ ζητήματος. ὐδεὶ έ 9 δώσῃ τεχνικἠν ἢ ἐπαγ- 3 Οὐδεὶς ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὀςἐπιτρέπεται ὅπως ώσῃ τεχν ] νελμιαικὴν συμθουλὴν εἰς οἰονδήποτε πρὀσωπον ἄνευ τῆς ἀδείας τῆς ἁρμοδίας ἀρ: χῆς, εἰμὴ πρὸς ἐκτέλεσιν ὑπηρεσιακοῦ καθήκοντος. 0493 ϱοΠρ]όοιφοΛλοᾷ οι 9οΏΧο] 5. οὉ]λιήοοΞΗµ. οµι 13οςΦ 'αοἠολ αοοβν 901ΛΟΙ, ΛΟΞ3ΦΙΟΙΩ ΛΟν ΤΟ ΩοόθΟΦ δολλούοι, 401 ΛΟ33Φ1ΟΊΟ ΛΦΛΟΥ ΛὈν ΛΟλΛΦΠαοσιιν “ΙΟ1ΞΛΙΟ1 9Ο]οβΟἶπιῷ ΘΜλιΟἈΌΙ ΑΠΙΟΙΟΧ ΛΙΟ3Θ Λὔαϱο ΔΝ 913 ΦΟΙΛΦΘΟΙΟΟΙΦΟΛΟΙΙ3 ϱ9ΛόαΟΣΙΞΥ ϱοχι1αβφισι3 δμιοιοχόρ Η. (ο) ΛΟΛΟΠΟΣΝΙ3Υ ΛΦΣΊ1ΩΞΩΙΟΙΧ3 ΛΦ1. ὨΥμΙΟΙΟΧΟ ΦΟΦ3ΟΦΛΟΛΟΟΙΦΟΛΟ οΦβαμοσβθοΛρ ὀὔχροιοι ὃμι όν. οσοβηρ Λίμ, 9οόιι ΦΟΛΩΦΙΙΩΟ 1Ο13ΛΙΟΧ ΦΟ3ΟΩΛΩΛ. -Ο9Ι9ΟΛΦ { λρθοιή 503οἱιΟΦ3ΘΟΛΦ Ὀ]3ιι3Λλαο ΛΟΦΟΥΥΙ 9Ό]οιιο 5Η1 ΦΟΥ1]Χ Φ 1Ο ὀοθονή ϱ 'ΛΙΟ3Θ ΛΙαΩΟ ΛΙ ΛΦΙΛΟΧ31Ολ ΛΩΛΟΩΟΝΙΞΥ ΛΦΧΙΝΩΞΟΙΟΙΦ δμιοιοχόρ Η, (6) 'ΛΟ3Ο36 ΛΩΧΊΟΙΟΗΛΦ ΦΟΣ 509ὀᾳ 5ᾳολ]ιοφοβοιή 90901 9φοι, θσΦΛΦφήαΟ 1ΟΥΞΛΙΟΝ ΛΩΟ9 Λωαιοροβονή λΦόρφχοιο Φ13Π 913030 ΔΟΛΛΟΧΞΥΟΝ ΛΦΑΟΩΟΣΙ3Υ ΑΦΧΙαβΦΙΟιΙὰ9 ᾳ9οιβή δμχοιοχορ Η, () Ἄθιωο ὉλΑΦΙΟΧΟΡΟ ΛμλΞΠαοΚοσιι Λἰµ. 9φ0ι, οσλφφήαο ΄μονῷο }ο 1ΟΛ]3 Ιο]λιήοσβηἰι μο ΑΦ Ἡ ΔΦνῷο 913030 9οοροοχιι 91 513 Λῶι Αφήοιόοιᾳ Λῷι δορχοῃ ὃμι δο]λιήοσβηία 9Ο 9φόι, 9Ολφφήαρ 1Ο13ΛΙΟὰ Λωάρ ΛΩΧΙιοροθοιή Λῷνωο Λῷιν Ὀνβὴ Φροήρβοο { 913039 Φᾳούφφχιῳ ΛΦΩΑΝΛΟΧΞΙΟὰ ΛΩΛΟΠΟΙΙΞΥ ΛῴαιαΩσρισιιὰῇ ᾳφοαθή Φμιριοχόρ Η, {(ϱ) ΑΦΛΟΩΟΛΙΞΥ ΑΦΧΙΛΩΞΩΊΟΙ9 Φις Ὁιμιοιοχάρ ΛἰιλβήαοΚμοοιι Λία, ὁφο1ι, δσλωφήωρ 1013Λ]Οὰ ο1ονοχόρ ᾗ θῶ3039 5μιρο ὃμα λοήροφ ΛΙ9ὰ “ΛΙο3θ ΛμλΞη «ἹΟἈ3λΩο Λι 513 ὀμλοληοοι, μ 'ᾳοῄοιόοιᾳ αολοόΧοιωοι 130ς2ΗΙΙΟ31, Λα. (6) ᾽αοΠροφ {μ Λ1Ώρν µ ΛΙΟ3Θ ΛΙΑΦΠΙΟὰΞτοο Λία 513 Λι ὀμλσήφοοιι ὃμι ᾳοήοιόοιᾳ ϱοι 5ΟΩΧαῃ δν 9Ο]ΛμΠοΟΞΠμ δι 18029 1Ο1ΛΙΟ 903030 ομιρο οἱ Λρἠθοφ { Λιβ “Λ1030 ΑΟ Λίμ ΛΟΙΛΟΧΞΙΟΝ ΛΦΛάαονΙΒΥ ΛΩΝΠΩΒΟΙΟΙΙ3 (39ο13Π ομαοιοχόρ Η, (!)--ες ΑΟΥΗγΥΧᾳ 5μαφικχόγ’, αολροι μις 13710 Όφοιωρ νοὰ οημα[ιῷ ο), 1301333 χο Ὀ]ροήορ { μοὰ 9Φ3030ὰ3 δι αονροι δωοςφή ϱοι ΛΙΟµΙοποιιοοι. ᾗ λἰιό «οΟ/οο1ᾳ ΛΙ ὀμχορ οω]ροήορ μι Όχι, δοφφόκάβ μοίαμῇ 5σ1ῷ ΙΟΙΩΟΊΙΟΧΙ9Ο 9ρΛοϱον ΠΧ 9ΟΧΤΩΒΟΝΟΙΙΦ ϱ Φ3ΟΦΛΙΟΧΟΛΡ ΛΘΙΩΟ 513 δν Ορ ΛΦΟΞΗ Ξ1ΛΒΙΙΟ139 501Λ1. Φ8080ὰ3 9ἱ1 ο1οἳ δοόβή φι ΑΦΛΟαΟΝΙΒΥ ΛΦΧΠΩΞΩΙΟΙὰΦ 1Ο1131ΦΟιι ϱο Ἰό31, ΑΦ 913 ΔΟ(ΟΛΙΟΣΟΛΦ θµνῷο γοφοιιῳ ἰἰι ὪΠΦ 90119 ΊΟΛΩΟΒΟΧΟΜΩ ΄.01 ΦΛΛΟΧΘΟὰ ΛΦΑ, 13ΟΦΥΞ13Φ ἰ. ΑΦ ΛρΟοφιοβμτίαο Λοιοοή σΦΛΟ ΦΥβ/Η3γούσν, “Αο]Ωήαγφ 19 1013Λ)ΟΧΠΙ3 Φουρο Ὀ]οιιο ἰ ΑΦ “ΑΦάΟαοχΙ3Υ ΛοΧ1Χ ΩΒΟΊΟΛΙ3 Λολβήσιόφ Όρο], 1303Χο ΛΦ ΛΙΟΞΘΙ3 ΔΗπΩβιοιήφ Λωοοριλαο Ο, {(ϱ) ἨθοιοήΟΞ1 ΦΛ ΛΟΦΩ 0ονῷο ὀφήσιοοιφ ϱ ροι Ὢ9ΟΥαι ὪΛ ΛΟΖΩ ϱΟΙΩΟ ΦΟΙΟΟΠΙἈΟΦ 5ορο]όι, ΙΧ1Λο0Χ μ ἠθωσααπιᾷ ὉΛ Λο39 οΚόαοι Π13Υ ΘΟΧΩΒΟΩΊΟΙΧ3 (ον 9φήριόοιᾳ ὁ ΑΦᾷ ϱον 181 ΛΙΟΟΙΟΩΟ Λἰραοιόςο 13ΛΟΦΠΩΟΥΙΟ 31. ου ΘΟ]ΟΟΠΥΧΟ9Ο ΩΟΦΦΙΟΞΗ ΦἱΙΛΟΟΧ σµι 92Ξ3 ΜΥ δι φοι, Ὀλμη ΟΛΑ ΊΟΥΒΥΥΦΦοιΙᾳ 51ο «3Θὰ3 [ρηγᾶν Η, Ὀ]οσή]λορ Ἰπι8 ΦΟΊΛΩΟΥΞΟΗιᾳ ϱΟΛΟΩΟΙΙ3Υ ϱΟ11ΛΩΞΩΊΟΗ3 ΘΦ1ΛΟΙΙ 1931, Λολμήρ33 ὉΛρ Λαοσ αι]. Λία. 913 ΊΟΙΛΟΥΥΦΦΟΙΩ 5Ι303Θ0ὰΧᾷ 1οΙ1ΩΒ1ΟπΙΠΗ, (σ) “ΛΟΛΟΟΧ 1Ο ΛοιιοΟ1 Λολβήσιόσωθοα ΑΦ. 1Ο Λἰαιοολ] 1. Λι 913 ΘΦΧΙ9 Ο031, 1ΟΙΛΟΥΥΡΦΟΙΙΩ 1Ο 1Ο1ΛΟΦΦΠΊΟΥ3 ΛΦΛΟΩΟΣΙ3Υ ΛΦΣΙΙΩΞΩΙΟΙ13 Λῷν ΛΦΩαΛο Ίο] 5ΙΒΟΦΘΣὰ3 }ΟΧΙΝΩΞ1ΟΠΙΗΦ '(6) αο]Φος ᾳοι ΑΟ3ΦΦΑΟΙΦ ΛΦΙ Λολβήαοσοι (1)---ος 51303049 1οκιραβτοινήᾳ, Ο], ΞΟΟΧΟοΠΙΨ 541. ορ]οΞΠἰιΦφ3 ΛοΠιομιᾷ Λία 913 ἸοιΛλορβιοοήὴμο Ἰοκωήχοσι ἣν (9) ᾽ΡΟΞΟΆωσοροο}, ΛρΧαν Δο]λιήοοΞη Λι γοὰ λοθοιὴ ΛΟΦΙΦΟΙΥΙν Λο “μλσάχοοιι αο]λαποσξη Λι ΛΟΥΥΟ ϱγοιΞηή 137]Οοθοὰ φουφροσι, Ην Ὅοιρο ϱιῷ 9μΧοροιρ αοφφολάᾷ 1οὰ ΛΟΛΟΩΟΝΙΞΥ ΛΟΧΥΙΩΞΩΙΟΙΦ ΛολΞἠρορχοοοιι φι 913 ομαιοσληιἩ, ὃμα ονᾳ Ὀοόοφοοσι, ΩΟΦΦΟΛΑΦ «9 ΙΟΥΛΙΑ Ισληοοιι (6) πΠ κ ναο ΑΦθΙσγγο 8ζ δελτίον ΟΕΑΜΕΚΕ 25 Κατηγορίαι θέσεων διὰ σκοποὺς διορισμοῦ ἢ προαγωγῆς. 22.--(1) Διὰ σκοποὺς διορισμοῦ ἢ προαγωγῆς αἱ θέσεις διαιροῦνται εἰς τὰς ἀκολούθους κατηγορίας. (α) θέσεις Πρώτου Διορισμοῦ, εἰς τὰς ὁποίας δύνανται νὰ διορισθῶσι πρόσω- πα μὴ τελοῦντα ἐν τῇ ἐκπαιδευτικῇ ὑπηρεσίᾳ ἢ ἐκπαιδευτικοὶ λειτουργοί. (6) θέσεις Πρώτου Διορισμοῦ καὶ Προαγωγῆς εἰς τὰς ὁποίας πρόσωπα μὴ τελοῦντα ἐν τῇ ἐκπαιδευτικῇ ὑπηρεσίᾳ δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἢ πρόσω- πα τελοῦντα ἐν τῇ ἐκπαιδευτικῇ ὑπηρεσίᾳ δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἢ προαχθῶσιν' | (Ύ) θέσεις Προαγωγῆς αἱ ὁποῖαι πληροῦνται διὰ προαγωγῆς προσώπων τε- λούντων ἐν τῇ ἐκπαιδευτικῇ ὑπηρεσίᾳ εἰς τὴν ἀμέσως κατωτέραν τάξιν, θέσιν ἢ όαθμόν. (2) Ἡ κατηγορία ἑκάστης θέσεως καθορίζεται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συµ- δουλίου εἰς τὸ σχέδιον ὑπηρεσίας. Μέθοδος ἐνεργείας πρὸς πλήρωσιν κενῶν δέσεων 26.--(1) Κενὴ θέσις Πρώτου Διορισμοῦ ἢ κενἠ θέσις Πρώτου Διορισμοῦ καὶ Προαγωγῆς δημοσιεύεται εἰς τὴν ἐπίσημον ἐφημερίδα τῆς Δημοκρατίας. 'Ἡ δηµο- σίευσις παρέχει τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν θέσιν στοιχεῖα καὶ καθορίζει τὸν τρόπον καὶ τὴν προθεσµίαν ὑποθολῆς αἰτήσεων. (2) ἨΚενἠ θέσις Προαγωγῆς πληροῦται, ἄνευ δημµοσιεύσεως, διὰ προαγωγῆς ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ ὑπηρετοῦντος εἰς τὴν ἀμέσως κατωτέραν τάξιν, θέσιν ἢ 6αθμόν. Μέθοδοι πληρώσεως δέσεων 21.--(1) Μόνιμος θέσις πληροῦται εἴτε μονίμως, εἴτε προσωρινῶς ἐπὶ συµθάσει δι ὡρισμένον χρονικὸν διάστηµα, εἴτε ἀπὸ μηνὸς εἰς μῆνα, ὡς τὸ Ὑπουργικὸν Συµ- θούλιον ἤθελεν ἀποφασίσει. (2) Προσωρινὴ θέσις πληροῦται εἴτε δι’ ἀποσπάσεως μονίµου ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ μὴ τελοῦντος ἐπὶ δοκιµασίᾳ εἴτε διὰ διορισμοῦ προσώπου ἐπὶ συµθάσει δι ὠρισμένον χρονικὸν διάστηµα ἢ ἀπὸ μηνὸς εἰς μῆνα, ὡς τὸ Ὑπουργικὸν Συμµθού- λιον ἤθελεν ἀποφασίσει, Προσόντα διορισμοῦ 28. Οὐὗρεὶς διορίζεται ὡς ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς ἐκτὸς ἐὰν --- (α) εἶναι πολίτης τῆς Δημοκρατίας (6) ἔχῃ συμπληρώσει τὸ εἰκοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας αὐτοῦ (Υ). κέκτηται τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα καθορίζονται ἐν τῷ σχεδίῳ ὑπηρεσίας διὰ τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ γίνῃ ὁ διορισμός (δ) εἶναι καλοῦ χαρακτῆρος' (Ε) δὲν κατεδικάσθη ἐπὶ διαπράξει ἀδικήματος ἐνέχοντος ἔλλειψιν τιµιότητος ἢ ἠθικὴν αἰσχρότητα' (στ) δὲν ἀπελύθη προηγουμένως ἐκ τῆς ἐκπαιδευτικῆς ἢ τῆς δηµοσίας ὑπηρε- σίας διὰ πειθαρχικὸν ἀδίκημα: (5) πιστοποιῆται ὑπὸ Κυθερνητικοῦ ᾿Ιατρικοῦ Λειτουργοῦ ὡς σωματικῶς κα- τάλληλος διὰ τὴν θέσιν δι ἥν θὰ διορισθῇ κατόπιν ἰατρικῆς ἐξετάσεως 6 1 α 'ΟΟΦΥρ3ΛΞάΟΣ3Π ἡ 1ΟΛΙ3 Λῶχρσ1 ΑΦιλμηοσπ η αν ας ὃν ον δν κ το αἷν 9 οιόσιῳ ὀσο]ομο δα οι ΦΟ)Λι]οοΞη οι ο) ὁ 9103 ον ] ι οὰ ὦ μον ην ο Φι1ρ ἰἸλ]ά. Ὦλ ΛΦΥΟΛα Ο0ο10Ο άσάποοι Ἐν ὀ Ἡν Αα ΛΙΟ3 λ όν, ΦοάάαονΙ3Υ 9ΦΧ1ΣΩΞΩΙΟΝΧ3 . 134ΟἱΛ3 ὦ]οιιφ ἰν ΑΦ Λ1Ο3θ 513 ἀθΧοοσιι ὃφ Υ »φ ὃν ν]άκαπις αο13χ]ο ϱοι ΦΙ30Φ100Ο ὦχωοι 13 9Όι 1Ο 91303033 3ΟΧΩ3ΥΟΠ3 ο ο Λῷν 1931. ρα. ΛΙἠΟ ια ΦΟ1ΛΟΞΩ 13ΛΦΦἠΟΥ ἰμιοσνμιῇ, Λμ{σλκούν, Λα ὉὰΟΝ 5 | “οι αιονοχορ δα, 1Οὰ ΛΦλλοροοι, ΛΟΝ 22139 ομα 13029 1Ο1ΛΟ3Ο «Ὀφοιμρ Λἰιάσάχοοι, 9φοµ ΛΦΛΟΩΟΝΙ3Υ ΛΟΧΙΙΩΞΦΙΟΗΧ3 ΔΟΝ ΦΙΛΟµΧΙΟλΞΙΑ Ἰν (6) “οσ3οᾳΦ 9φΟωΦοο ΟΠΣ] 3 ΛΟἈΙΧΟΩΡΙ31! Φ] Ὁ]13Ι9 ομλλήαολμοόν. 53 Φἱοφοχόσιᾳ ἱμριασήιᾳ 39 (9) Λμκσκοοσιι Ὀιᾳ ΦΟΥΙΧΥΦΙΟΣΟ 5φ μρόφφ3λρ Λ3Ο 0ουῷς Ίό31, 91303033 ΦὉαΙ1ω31ομιήᾷ 909 ΦΟΙΟ1ΩΞΥ3Ν 5ον 913 (4) «ΛΙΟ3Θ ΛΗΣΩΦΙΟΙ Αμ, Φ]9 ΦΟ]Ο3Οἱμιϱ ΛΟιΧο ϱν 9/3 1Ο1λομ3γφοοιι Ὁ]οιο Ὦ} Ὡλλοροοι Ὁὶ ΕΧΦΙΟὰ (9) | 51030 ἄχωσιοι μΛΞα ἰχαάσιςο (9) πι ορ 5013 ΄'ΛΙΟ30 ΛΗΥΥΟ 913 1οι3Αροόι οάο0οΟχΥΙΞΥ ΦΟΧΙ1ΩΞΦ)ΟΙὰ32 913990 (1) ---ας ιοδσδκοσόμ '0οΚ6σολΑ, 40Ν 1οραο0ο ἰ ΙΟΥΛΙΑ Ὀφήο]οοιρ ὀοὰχσσμγιωολν, (6) μθοιόοβοὰ 3Υ30ἱ 9ῷ 5099 ΦΩΟ1ΙΩΟΙΟΧΥ Φ11Ω ϱΟΥΩΟ 1 οφα ασ γιρΛρ ὑλο3λ2 5219 Λοισοφοιι ΛΟΟΞ13 Ὀθοιοοιᾳ ὮΛ 1Ο1ΟΛΩΟ ΙΥΜΙΟΛΟΧΙΑΡ Αἲ ἂγαν { ὀ]39ρ ιβ 13Ύριο -αΟ1Ωρ ΘΙΩΦὰ ΦΟΧΟΙΦΝ ϱ ἰι ΛΟΑΟΥ Ξ3ΟΜΙΩΛΟΙΟ 19 ΙΟ1ΩΟΛΞΗ ΦΙΟ3ΘΛΟ2ΣΟ, (|!) --ρε 1Φήοιόοιο 1οκι1οάσόΗγΝΑΥ, ᾽ΦΦ3ΟΜΙΟΙΟΦΙ3 1ΛΦ ὀολἠ 90Λ3 θοροιή ομήσσόμγλ. Ὀις θολή 90Λ9 ΦΦ30µ1ο]ι ΞΟ913 αοφροκᾳ 1 Προ]ιοΠό31 ὪΛ ΙΟΙΟΛΩΩ Ὀλμή 913 δολμΗ οἱ ὀοΠοιόοι (ε) Ο]ο3όμιιῷ 50οόο ΦΩΟΙΜΙΟΥ 9001 1Οὰ ΛμφΦιοηρ Αμ 13Χ31931 φρουφοοοι Η, (7) Ὢοιῷο αίιῷ 5µΧ «Ο9ΟΙ0 ΩΟΦῷΟΚΑ3Φ 1ΟΧ ΛΟιιώοφοΝ. ΛρἠΟΙΟΟΙΦ οφοιι ΛΦΑΞΥΙΙ3 οι ὅσοοι, ομποσνγιιῇ, δν οπᾳ ὀοοοφοοσι ΩοφφοΚάβ 19 ΙΟΥΛΙΑ ὨλΠ 513 5ολμή ορ ορήριόοισ (1) ---ες ολ 513 δολυή ϱ59 ΙοήοιόσιΓ ᾽ΑΦΣΥΠΟΛΟΧ]Ο ϱοΚόαοιία, ϱον Ὢ13ή 13ΟµΟΛΛΞΛΩΟ Α8 οᾗόωομΑ, ϱοχ Ο1ἱΩ 1Ο1ΛΟΦ)ΟΟΦΟΙΙΟ ΟοΠρΙόοΙΦ ϱ01 1ος ΊΟΜΊΟΥ 1Ο }οὰ ἱφιοΏρ οσβορφήσο δμν Ὀιβλάριᾳ Η, (2) ΩοΠριόοΙᾳ ϱον 9αοὀφο 5ρον ΙΟΥ 9091 Ίον αοπφοοόι, αολβήοΏιόοιᾳ ϱον Λἰιφιοήρ Λα Ῥσβορφήαο 51 ΛΟΙΞΧΟΥΙΩ Λι δµοροχβιόβιι, οσ3ορφήαο ΩοφροΚΑ3 1 ΙΟΙΛΟΛΙΑ. 1οσφήαο μιᾷ Ἰοηο]όοι( (|)---'ζς αβοφφήαο 199 Ιοήοιόφιϱ ᾿θσσίιγιι Φχρο 91030 ἡλβα σον 95ιΟΧΦἠ Αἰθοιχβλαο ΦΛ ΊΟ1ΏΛΩΦ 2ο1ϱο 'δοήο Ἴθοιᾳ 9οήθιόρόβιϱ ΟΥ3Λ343 ΑΏ]οιι ΛΣ 93 91030 ΙΛ3ὰ ἡ36ς1ϱ ΑΟ 19 ΙΟ1Ι3ΟΝ ΞΟΥ3ΛΛΑ 3 9σ]οιιο 9ἡα. ἨΛΦ 'ΦΦ3030 δν Λιοσογιι Λα ριΞΠ ΛΟΟΞΙΩΧΧΟ1, ϱ1 1013 ΟΤ «038 }Οὰ 9σ3οος9 ΦμΛιόσροοιι 3 ΙΟ1ΞΛΙΛ. 0Πο]όο]ᾳ 5οἠριόρολιᾳ ΦΟΛΟΟΧ3, (7) ἐζ παν” να ΑΘΙΣΥΑς 26 δελτίον ΟΕΛΜΕΚΕ συμπεριλαμθανομένης καὶ ἀκτινογραφήσεως τοῦ θώρακος: , Βοεῖται ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμθούλιον δύναται νὰ ἐξουσιοδοτήσῃ, εἰς εἰδικὴν περίπτωσιν, τὸν ἐπὶ συµθάσει διορισμὸν δι’ ὥρισμένον χρονι- κὸν διάστηµα προσώπου τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι πολίτης τῆς Δημοκρατίας. Μόνιμοι διορισμοὶ ς 29.---(1) Μόνιμος διορισμὸς γίνεται δι’ ἐγγράφου προσφορᾶς ὑπὸ τῆς Ἔπιτρο- πῆς πρὸς τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διορισθῇ καὶ τῆς ἐγγράφου ἄποδο- χῆς ὑπ) αὐτοῦ. . (2) Ἡ προσφορὰ ἀναφέρει τὴν ἁμοιθὴν καὶ τοὺς λοιποὺς ὄρους ὑπηρεσίας τῆς θέσεως δι ἥν προσφέρεται ὁ διορισμός. (3) Ὅταν τὸ πρόσωπον τοῦτο δηλώσῃ τὴν προσφορᾶς, ἡ δὲ ἔκθεσις τοῦ Κυθερνητικοῦ ᾿Ιατρικοῦ Λεντουργοῦ ὅστις ἐξήτασε τοῦ- το εἶναι ἱκανοποιητική, ἡ ᾿Επιτροπὴ πληροφορεῖ ἐγγράφως τὸ πρόσωπον τοῦτο ὅτι διωρίσθη καὶ καθορίζει τὴν ἡμερομηνίαν ἀπὸ τῆς ὁποίας ἰσχύει ὁ διορισμὸς, (4) Μόνιμος διο ρίδα τῆς Δημοκρατίας. ἀποδοχὴν τῆς εἰς αὐτὸ γενομένης ρισμὸς δημοσιεύεται τὸ ταχύτερον εἰς τὴν ἐπίσημον ἐἔφημε- Δοχιμασίοα 30.--(1) Μόνιμος διορισμὸς γίνεται ἐπὶ δοκιµασίᾳ διὰ διετῆ χρονικὴν περίοδον: Βοεῖται ὅτι ἡ ᾿Επιτροπὴ δύναται εἰς πᾶσαν εἰδικὴν περίπτωσιν τῇ συµθουλῇ τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς καὶ συμφώνως πρὸς οἰασδήποτε γενικἀἁς ἐπὶ τούτῳ ὁδηγίας διδο- µένας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συµβουλίου, νὰ μὴ ἀπαιτήσῃ χρονικὴν περίοδον δοκ.- µασίας ἢ νὰ µειώσῃ ἢ πρατείνῃ ταύτην. (2) Ὁ διορισμὸς ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ ὑπηρετοῦντος ἐπὶ δοκιμασία δύ- ναται νὰ τερµατισθῇ καθ’ οἱἰονδήποτε χρόνον διαρκούσης τῆς χρονικῆς περιόδου δο- κιµασίας, ἀλλά, πρὶν ἢ γίνη ὁ τοιοῦτος τερματισμός, δέον νὰ δοθῇ εἰς τὸν ἐκπαι- δευτικὸν λειτουργὸν εἰδοποίησις τῆς πρὸς τερματισμὸν προθέσεως περιέχουσα τοὺς λόγους καὶ καλοῦσα τοῦτον ὅπως προθῇ εἰς οἱασδήποτε παραστάσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἐπεθύμει νὰ ὑποδάλῃ ἐναντίον τοῦ τοιούτου τερματισμοῦ, ᾿Επὶ τῇ λήξει καὶ ἐξε- τάσει οἰωνδήποτε παραστάσεων ἡ ᾿Επιτροπὴ δύναται εἴτε νὰ τερµατίσῃ τὸν διορι- σμὸν εἴτε νὰ παρατείνῃ τὴν χρονικὴν περίοδον δοκιµασίας διὰ τοσαύτην Χρονικὴν περίοδον, μὴ ὑπερδαίνουσαν τὰ δύο ἔτη, ὅσην ἡ ᾿Ἐπιτροπὴ εἰς ἑκάστην περίπτωσιν ἤθελε θεωρήσει κατάλληλον. Αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος ἐδαφίου ἐφαρμόζονται ἐπὶ πάσης παραταθείσης περιόδου δοκιµασίας. (3) ᾿Εντὸς ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς χρονικῆς περιόδου δοκιµασίας ἡ Ἐπιτροπὴ ἀποφασίζει κατὰ πόσον ὁ διορισμὸς ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ ὑπηρε- τοῦντος ἐπὶ δοκιµασίᾳ θὰ ἐπικυρωθῇ ἢ τερµατισθῇ, εἰδοποίησις περὶ τούτου δηµ”2- σιεύεται εἰς τὴν ἐπίσημον ἐφημερίδα τῆς Δημοκρατίας, Ὑπεράριθμοι διορισμοὶ 31.--(1) 'Οσάκις κενοῦται θέσις, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ πληρωθῆ λόγῳ μὴ ὑπάρξεως ὑποψηφίου κατέχοντος τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα, ἡ ᾿Επιτροπὴ δύναται. τῇ αἰτήσει τοῦ Ὑπουργοῦ, νὰ προθῇ εἰς ὑπεράριθμον διορισμὸν εἰς ἄλλην θέσιν κα- τωτέρου ἐπιπέδου καὶ μισθοῦ ἐν τῷ αὐτῷ Τμµήματι. π «λοιιοόν. ΛΟΛΞΗΟΙΟΩΘΟὰ ΑΦ} νο. ΥΟΥΞΤΦΥΞ339 δοφοἱ ς Χο 1οὰ ΛΦΛΟΩΟΝΙ3Υ ΛΦΧΙΩΞΩΙΟι 4 ο 9ᾳοι ἰα ΔιοαγοΧοσιρ 9ρ6µ, μΛΦΠΟΖ13ΧΟ ] ϱ ο τα πι Βπμονθνοίης δι οΏονβή μλ3ήοαΦΟΛΟ ὨΟΟΦΦΙΦ ΛΟΧΟΥ 31οπἱςο]ο (7) ΑΟΥµΥΥΟυᾳ Λο]οοηήίιᾳ ΛΦΛΟαον1ΞΥ αμ. Ἡ δοὰ ΠΘΙΞΎΧΟΙΗΡ ΙΟΙΗ3ΥΞ1 ΟΡ Λ3ᾳ Φ]οιι Ἡ Ὀο)λομοοήολωρ ης. άσαλθ ο 80910 03Η ΙΟΙ0ΟΛ3 ΙΛΦΠΩΟΥ31Ο1Ο ΦΟ1ϱΟ ΞΟΦΧΙΟΙΞΥΧΟΝΡ Ί1ΦΛΟΥΟ οῄολὰρ Ἡ Ὃ οι λμλρα νο που! 33 ΦΟΧΊΙΟΙΞΥΧΟΙΗΡ 1ΟΥΙ3Υ31ΟΙΩΡ ΛΞΟ Ὁ]οιιφ ᾿ να μώ 5139 ( |. ι -πη ὀγαν α ἤινοσιρα 919 ΤΟ Ξ1Ι36 1113 90 ΟΩΟΥΙ3Υ ΟΣΗ ΩΒΟΊΟΝ9 213900 {1)-- δν ΑΟλόασαι5ς ΛΦΚΙΙαΒΦΟΙΣΗΝ3 ΧΙ 1Χβ1λαις «οο]οβό χι ὉιΩΞΧο Ὃἱ. 913 ἀθοιόοθον 3308 οφ ΄Λοιρς 513 ΛΙΟΦβ «31ὉΛΦ ὉΛ ΛΟΥΟΛΩΩ Ὁ]οιιο Ὢν ΟΑΛΟΧΙΘΟΧ ἡφολαο ὮΥΥΡ 39οιΦΟ]ο 1Ο ϱΟΥΩΟ 5σλο)ρ δι Ὁ1ΛΟΧΙΙΘΟΧ μβίλαο ο 1ΟΛ)3 ΩΟΛΟΩΟΥΙΞΥ ΩΟΧΙΛΩΞΦ ΤΟΥ ὉλΛλολµροὰ ο! (2) “ΛΟΛΙΟΧ οἱ 9001, 1ΟΧ 00102 οφ «Ύ3ΟὉΛΩΟ 9Ω0Υ 1Οὰ ΦΩ0631ΟΑΦ Φρον 9οον. ΦΟΦ1Λ01361, ποαλιο3φιόΞμήαο ο. (3) «ΑΟ]ΟΞΟ µας Αμ1ΛΩΞΩΡΟΙ3Φ Αν 913 ϱΟΛΙΟΧ ϱοἳ 5λασονομιήᾷ 9. ΑΟΠΟΙΛΟΥΧ 613 [1Λ]3 ὪΛ ΛΦΥΟΛΩΦ 501οιιο μ “ΦΦΧα1ΦΙ3 οι «00. ΔΙ030 Λία, ΘΟΧ1Λ3ά ΑΟ]030µλιᾳ ΑΛ λΩβΩ ολ 3 Λμ ἠομημφοαφ ὉΛ ΛΟΙ Ὅλαα 5ο]οιιο ϱ Λοιοόν ριοὰ πονμοβφιοβιήσο ἰ α2γοοσι ᾱ όλ μὴ ρλ (9) ΦΦΟΥΩΟ ὃφοιι 1ΟλΩοφόοη «ἠαο ὮΛ 1Ο Ὁ]άµ0ο ΦΟΛΦΠΟΦΙΩ3 1Ο ΘΩΥΟΙΛΦ ΩΛΦΠΟΦΙᾳ ὃον γΞΥΧΦ Ὁλ (4) «4Ο10Ο Ὁ1ΛΟΧΙΘΟὰ Ὃν ΟΦΙΗΥΥ3ΑΦ 1οὰ ΦΟΝ ἂγβιαα ολ (9) «ΔΦοΦφοηΠΊΠΟΛ 10Λ13 4. (9) --- ΘΟΛΟΩΟΣΙ3Υ ΦΟΧΙΙΩΒΩΙΟΜὰΦ ΘΟ10Ο3,, (1) --Ρ ΑΦΔΟαΦΣΙΞΥ ΑΟΝΙΣΑΞΟΙΟΗΧ3 κ1λοκµροκ μςοφιγά5Φ Μο.ΙάλΟ.!3ν ΜΟΝΙΙΑΞΝΙΝΙΗ4 ΚΙ4ςΟΠ4ΧΟΙΙΑ ΙΝΣ νΝΙΜΟΝΗΘΝΝ -- Λ0Υλ34, 2991 'Ἠρθο]όοθο» 3Υ36ἱ Ὢ]ο Διῴγοθὶὸ «31 ΛΙΧ1Ο1Ο] ΑΙΣΩΟΙΟΙ. 913 ΙΟΛΩΟΙΟΧΙΩ ΦΟΟΩΟΙΝΙ3Υ ΦΟΧΊ11Ω3ΩΙΟΝΣ3ᾷ ΦΟΣΟΟΧ, 7 'μθοιόοθοὰ 3Υ36ἱ Ὁ]ο Ὁ8ς Ὢ ΙΧΩΟΙΟΙ 1Ο µΟΟΧ ὉΛλ ΛΟΙΟΛΩΦ ΛΟΚΟΩΟΝΙ3Υ ΛΟΧΊΙΟ3ΞΟΊΟ1ΙΧ3 ΛΟΥΟΦΟΧ3 911 ΑΟ 399 λαο Ί8ιι ΦΟΙΟ3ΘΟΠΟΛ Ρἱοφοοφῷ Λοιῷο 913 Οὰ 10Χο] ΑΦ 3νονορα3 οι, ΦΊιΩ ἸΟλΛοῦιό ΟΟΣΑ ΩοήσσοχΙ3γ ΟΟΧ11ΩΞΩΙΟΝᾷ αοΠ]λοή ΡΟ3ομαΞοἰλιαΦρ ὈνοήγΞεΦῷ Ὁ| Ἅογ αβοιόσβοὰ ΛΟΥ3Θµ Ὁ]ο Ὁ1ΟΠΟΩΠΙ3 ΟΛΩΟΙΟΙ 1Ο ΛΟι ο Λροθοιή ΛΦΙ Ἰ0ΩΟΛΟΦΠΟΥΙΟΞΙ ΑΦΚΟΩΟΙΙ3Υ ΛΦΝΊΙΩΞΟΙΟΙΙ9 1ΟΦΟΥΟΙΦ Ἰν ἍΤΨ διῴχκριόν μκιόνκο], -Ἀἱ23ςγ, -σ5ρομ.βόμναώο οννήμγσόὀςς, -ΙΚΘΟΥΟΝΥ. Μο. ΙἀλΟ.ΙΙ3Ν ΝΟΝΙΙΓΛΗΝΙΝΗΣΗ νιννΗνΠΦΟὸ ΙΝΗ ΝΙΝΝΤΣΙΝΥΙΥ- Λοιιήθῇ] 5οο3νι πα αο ΑΦΘΙΣΥΑ2Ο θέ δελτίον ΟΕΛΜΕΚ 34 ᾿Απουσία ἄνευ ἀδείας 50. Ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς ἀπουσιάζων ἐκ καθήκοντος ἄνευ ἀδείας ἢ ᾖ- θεληµένως ἀρνούμενος ἢ παραλείπων νὰ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντα αὐτοῦ ὑπόκειται εἰς ἀπόλυσιν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας. Δημοσιεύματα ὑπὸ ἐνπαιδευτικῶν λειτουργῶν 51.--(1). Τηρουµένων τῶν διατάξεων τοῦ ἐδαφίου (39), : οὐδεὶς ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς --- (α) ἐνεργεῖ ὡς ἐκδότης ἐφημερίδος ἢ συμμετέχει ἀμέσως ἢ ἐμμέσως εἰς τὴν διαχείρισιν αὐτῆς ἢ συνεργάζεται μετ᾽ αὐτῆς ἀνωνύμως ἢ δημοσιεύει ἐν αὐτῇ οἰανδήποτε ὕλην ἢ μεταδίδει διὰ τοῦ Ραδιοφώνου ἢ τῆς τηλεο: ράσεως, ὁ,τιδήποτε τὸ ὁποῖον δυνατὸν λογικῶς νὰ θεωρηθῇ ὡς πολιτικῆς ἢ διοικητικῆς φύσεως' ) (6) δίδει συνέντευξιν εἰς τὸν ἐκδότ δος ἢ πρακτορείου εἰδήσεων τὸν λογικῶς νὰ θεωρηθῇ ὡς ζει διὰ τῶν ἀπόψεων ἢ τῆς ἐ ἄνευ τῆς ἀδείας τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς. ην ἢ τὸ προσωπικὸν οἱασδήποτε ἐφημερί- περὶ οἰουδήποτε θέματος, τὸ ὁποῖον δυνα- πολιτικῆς ἢ διοικητικῆς φύσεως, ἢ ὑποστηρί- πιρροῆς του οἰανδήποτε ἐφημερίδα, (2) ᾿Εκπαιδευτικὸς λειτουργὸς δύναται -- (α) νὰ δηµοσιεύῃ ἐνυπογ κητικῆς φύσεως, ἢ σκοπεῖ τὴν προ γράφως οἰανδήποτε ὕλην μὴ οὖσαν πολιτικῆς ἢ διοί’ Ἡ οποία ἀναφέρεται εἰς θέµατα γενικοῦ ἐνδιαφέροντος αγωγἠν τῶν συμφερόντων τῆς ἐκπαιδεύσεως' (6) νὰ µεταδίδῃ διὰ τοῦ ραδιοφώνου ἢ τῆς τηλεοράσεως, ἐκτὸς τῶν ἐργασί μων. ὡρῶν, οἱανδήποτε ὕλην, μὴ οὗσαν πολιτικῆς ἢ διοικητικῆς φύσεως ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς θέµατα γενικοῦ ἐνδιαφέροντος ἢ σκοπεῖ τὴν προα: γῶγῆν τῶν συμφερόντων τῆς ἐκπαιδεύσεως' (1) ἐκτὸς τῶν ἐργασίμων ὡρῶν, νὰ λαμθάνῃ µέρος εἰς οἰανδήποτε ἐκπομπὴν μουσικῶν ἢ δραματικῶν προγραμμάτων, περιλαμθανομένων τῆς ὀργανώ: δεως καὶ ψυχαγωγίας, ἢ συµµετέχῃ τῆς προπαρασκευῆς τοιαύτης ἐκ' πομπῆς, (3) Οὐδεὶς ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς ἐπιτρέπεται ὅπως πληρωθῇ δι᾽ οἱανδή: ποτε δηµοσίευσιν ἢ ἐκπομπὴν ἄνευ ἀδείας τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς. ο ἁον σος νήμα δε τος τβκνκνσ ος, οιποσσσσβο Ἕσ. .. (4). Διά τοὺς σκοποὺς τοῦ παρόντος ἄρθρου ὁ ὄρος «ἐφημερὶς» ἔχει τὴν ὑτὸ τοῦ περὶ Τύπου Νόμου ἀποδοθεῖσαν εἰς αὐτὸν ἔννοιαν. αγ. Ἐνδιαφέρον εἰς τοπικὰς ἔταιρείας, κλπ. ) 22.5-(1) Οὐδεὶς ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς ἐπιτρέπεται ὅπως συμμµετέχῃ ἀμέσως ἢ ἐμμέσως τῆς διοικήσεως οἱασδήποτε ἑταιρείας ἢ συνεταιρισμοῦ ἢ ἄλλης ἐπιχε ρήσεως ἰδιωτικῆς φύσεως . (2) Οὐδεὶς ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς ἐπιτρέπεται ὅπως ἀμέσως ἢ ἐμμέσῶς ἀποκτήσῃ ἢ κατἐχῃ οἰανδήποτε µετοχὴν ἢ ἄλλο συμφέρον εἰς οἱανδήποτε ἑταιρείαί ἢ συνεταιρισμὀν ἢ ἄλλην ἐπιχείρησιν ἰδιωτικῆς φύσεως, ἡ ἀπόκτησις ἢ κατοχἡ πν ὁποίων δυνατὸν νὰ εἶναι ἀσυμθίόαστος πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐπισήμων αὐτοῦ κἄ θηκόντων. ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1971 ΤΝ ΛΡΧΝΙΛ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΣ Τῦ ΣΗΜΕΡΙΝΟΝ ΣΧΛΕΙΟΝ Γ. ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ Γυμνασιάρχου εἰς Δάπηδον 20ν. Καθ’ ὅλην τὴν Βυζαντινὴν περίοδον λόγιοι καὶ συγγραφεῖς ἁσχο- λοῦνται μὲ τὰ κείµενα- ἔστω καὶ ἂν δὲν εἰσχωροῦν εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ περιεχοµένου των -- τὰ ἀντιγράφουν, τὰ ουντπροῦν, τὰ διορθώνουν καὶ τὰ μελετοῦν εἰς τὰ μοναστήρια. 'Ὁ θρποκευτικὸς φανατισμὸς ἐμπιο- δίζει τὴν ἐγκωμιαστικὴν ἔκφρασιν δι’ αὐτά, πότε-πότε ὅμως ξεφεύγει μιὰ εὐχὴ σωτπρίας αὐτῶν τῶν μεγάλων ἀλλὰ ἁμαρτωλῶν ὡς προχρι- στιανικῶν: Πρανγματικὸς ὅμως ὕμνος καὶ στροφὴ στοὺς ἀρχαίους Ελληνες στὸν τρόπον ζωῆς παρουσιάζεται στὴν Δύσιν ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ Πετράρχπ, τοῦ Δάντη, τοῦ Εοκκάκιο. Λόγιοι καὶ ποπτὲς µανθαίνουν τὴν ἁἀρχαίαν Ελλπνικὴν γλῶσσαν, Χχρπσιμοποιοῦν τοὺς Ελληνες Ἀο- γίους ποὺ καταφεύγουν ἐκεῖ, ἀγοράζουν κείµενα, μελετοῦν καὶ συ: ζητοῦν. Πλούσιοι καὶ ἡγεμόνες Ὀέχονται στὶς αὐλές τους καὶ προ- στατεύουν τοὺς 'Ελλπνομαθεῖς, ἱδρύουν οχολεῖα, στέλλουν ἀντιπρο- σώπους στὴν ᾿Ανατολήὴν γιὰ τὴν ἀγορὰν χειρογράφων. 'Ο φόθος τῆς ἁμαρτίας τοῦ µεσαίωνος, ἡ ἐνατένισις τῆς ἄλλπς ζωῆς εἰς κάθε ἑἐ- νέργειαν, ἡ δέσοµευσις ἀπὸ τὴν ᾿Εκκλησίαν, ἡ καταδίκη κι’ ἀποφυγὴ κάθε χαρᾶς ὑτιοχωροῦν τώρα κι’ ἐνδιαφέρει τὸ παρόν, ἡ χαρᾶ τῆς ζωῆς καὶ τ) ἀγαθά της, ἡ κατὰ κόσμον σοφία, ἡ Υνῶσις τῆς φύσεως. Οἱ ἰδέες τοῦ Πλάτωνος καί, κατὰ δεύτερον λόγον, τοῦ ᾿Αριστοτέλους εἶνα ὁδηυγπτικές. Οὔτε αὐτοὶ ὅμως δὲν κατώρθωσαν νὰ συλλάθουν τὴν οὐσίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ πνεύματος. «Οἱ ἀνθρωπισταί», γράφει ὁ Δ. Μωραΐτης (14), «ἄθελαν νὰ μµορφώσουν ἀνθρώπους πτιοὺ νὰ εἶναι ἔμπειροι εἰς τὴν ἁἀρ- χαίαν Φιλολογίαν, νὰ τρέφωνται ἐξ αὐτῆς, νὰ εἶναι ἱκανοὶ εἰς τὸν λόγον καὶ τὴν γραφήν, νὰ σκέπτωνται καλαισθητικῶς καὶ Φφίλοσοφι- κῶς, νὰ κάµνουν τὴν ὑπαρξίν των εὐγενικήν... Περιεφρόνουν τὸν Φφορμαλισμὸν καὶ θερμπαλισμὸν τοῦ Μεσαίωνος. Πράγματι ὅμως ἀντι- κατέστησαν αὐτοὺς δι ἄλλων ὁμοίων. ᾿Αντὶ τῇᾷς λογικᾶς διαλεκτικής λογοκοπίας τοῦ Μεσαίωνος ἔθεσαν τὸν τῆς φιλολογίας καὶ τοῦ ὕφους, ἀμφοτέρους κενοὺς περιεχοµένου καὶ μὲ πομπώδεις φράσεις). Απλ. καὶ τώρα ἐνδιαφέρει ἡ µορφή, τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ὄχι τὸ περιεχόµενον, ἁ οὐσία τῶν κειμένων. Ὁ Ίθβος αἰώνας μὲ τοὺς Γερμανοὺς Ηοτάες, ὙΨήποκεἰπιαπη, {ἱ.δξβείπα, Ηαπιθο[αί, Οοείπε κ.ά. ἀνανεώνει καὶ θέτει πάνω σὲ νέες δάσεις τὶς κλασσικὲς σπουδές. “Ιδρύουν καὶ χρπσιμοποιοῦν τὸ κλασσικὸὀ Γυμνάσιο (παπιαπἰςείδομες Ογπιπαξ]µπι). Θέλουν νὰ ζήσουν τοὺς ἀρχαίους, νὰ τι- ρουν δυνάμεις ἀπ᾿ αὐτούς, νὰ δημιουργήσουν μὲ δάσιν τὶς ἰδέες τους. Ὁ κλασσικἁ μορφωμένος θεωρεῖται τώρα πνευματικὸς ἁριστο- κράτπς, 'Ο Μἰποκειπιᾶππ μὲ τὸν χαρακτπρισµόν του τοῦ κλασσοικοῦ σὰν «εὐγενικῆς ἁπλότπτος καὶ ἠρέμου μεγαλείου) (10) γίνεται ἱδρυτὴς ἑ- νὸς νέου ἀνθρωπιομοῦ. 'Ο Οοεἴπο, νοσταλγὸς τοῦ ἀρχαίου μεγαλείου, ζητεῖ νὰ τὸ θιώση ψυχικά (16), καὶ νὰ ἐμπνευσθῇῆ ἀπὸ τὴν ζωντανή παρουσία του, τὴν ὁποίαν ὅμως ἀναζητεῖ µόνον στὴν Ιταλίαν. Εἰς τὸ 6’ µέρος τοῦ Εαμθῖ του μεταφέρει ὁλόκλπρπν τὴν κλασσικὴν ἀρ- χαιότητα, συγγράφει δὲ ἄλλα ἔργα ἐμπνευσμένα ἀπ αὐτήν (11). Ὁ Ηοιάετ!ίπ -- καὶ ἃς θεωρωθοῦν τὰ τρἰα αὐτὰ ὀνόματα ἀντιπροσωπευτικὰ ὅλων τῶν ἄλλων -- γράφει τοὺς ἀνυπέρθλπτους εἰς ἙΕλλπνολατρείαν ὕμνους του καὶ τὸ µυθιστόρηµα Ηγρετίοπ, ἀπὸ τὰ ὁποῖα, εἶναι ἁμφί- 6ολον ἂν ἐγράφπ τίποτε ἐνθουσιωδέστερον γιὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ Ἑλληνικὸν πνεῦμα. '“Ο Ηετάεγ διακπρύσσει ὅτι οἱ Ελληνες ἀπρέπει νὰ ἐκλαμθάνωνται διδάσκαλοι ἡμῶν πρὸς τὸν ἀνθρωπισμόν). Τὸ πνεῦμα εἶναι τώρα τελείως δαφορετικόν. ᾿Εκτὸς ἀπὸ τοὺς ποηπτὲς καὶ λογοτέχνες παρουσιάζονται καὶ μεγάλοι φιλόλογοι. Ἱα- ρατπρεῖται οτροφἡὴ εἰς τὴν οὐσίαν τῶν κειμένων. «Εἰς τοὺς ἀρχαίους δὲν ἕδθλεπον πλέον ὑποδείγματα πρὸς πιοτὴν Ὑγλωσσικὴν μµίµπσιν... ἀλλὰ ἑἐξῆραν ἐκ τῆς ἀρχαιότπτος τὸ γενικὸν εἰς τὸ ὁποῖον ἠδύναντο ν’ ἀποδώσουν ἀξίαν διαρκΠ. Ηθελον νὰ διευθύνουν τὸ θλέμµα ἐπὶ τοῦ ἰδεώδους ἀνθρώπου καὶ διὰ τῆς προσλήφεως νέων πολιτιστικῶν ἀξιῶν ἐκ τῆς ἀρχαιότπτος νὰ καταστήσουν δυνατὴν µίαν νέαν µόρ: φωσιν τοῦ ἀνθρώπου» (18). Μὲ τὴν ἔναρξιν τῆς θιομηχανικῆς περιόδου ἀναπτύσσονται νέες τάσεις, ἀναζηπτοῦνται νέα πρότυπα κι ἐπιδιώκονται νέοι στόχοι ποὺ ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὶς κλασσικὲς σπουδές. 'Ο ἄνθρωπος τῆς δυνάµε- ως -- 4ετ ΜΔοΠίπΙΘΠ5οΟΠ -- δὲν συµθιθάζεται μὲ τὴν κλασσικὴν ἁρμονίαν καὶ τὸ µέτρον. Τὸ πρακτικὀν καὶ τὸ «αὐτίκα χρήσιμον» δὲν συµθιθά- ζεται μὲ τὴν γνῶσιν «ἐπὶ παιδεία». Μὲ τὴν ἀπογοήτευσιν ὅμως ἀπὸ τοὺς δύο καταστρεπτικοὺς παγκο- σµίους πολέμους γίνεται μιὰ προσπάθεια ἀνανεώσεως τῶν κλασοικῶν οπουδῶν μὲ νέο πνεῦμα. Νέοι φιλόλογοι μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Γερμα- νὸν Ἠ. Ἴαθρογ -- πασίγνωστον εἶναι τὸ τρίτοµον ἔργον του Ρ4εαεῖα --- τὸν Ετἰοεάιαπάεγ καὶ 5ομβάεναϊάί στρέφονται πρὸς τοὺς ἀρχαίους ὡς πρὸς ἀστείρευτον πηγἠν ἐμπνεύσεως καὶ ἐνδυναμώσεως γιὰ τὴν ἀνα- Θίωσιν καὶ ἐπιθίωσιν τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. Τὰ πράγµατα ὅμως ὁδῃ- γοῦν εἰς ἄλλους δρόμους. Ηδπ πνέει νέος ἄνεμος καὶ ἡ ἐπτοχή µας ἔχει νὰ παλαίοπ σκλπρὰ πρὸς τὸν πραγματισμὸν καὶ τὸν ὠφελιμισμόν. Τὰ κλασσικὰ γράµµατα πιέζονται ἢ νὰ ὑποχωρήσουν ἡ νὰ συµθιθα: οθοῦν. ΔΟΓΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ: Φαίνεται ἑπομένως ὅτι σ’ ὅλες τὶς ἐποχές οἱ ἄνθρωποι διαφόρων χωρῶν ἑστράφησαν πρὸς τοὺς ἀρχαίους μὲ τὴν σταθερἠν πίστιν ὅτι ἐκεῖνοι μποροῦσαν νὰ τοὺς θοπθήσουν, ὅτι εἶχαν μεγάλην, τὴν µονα- δικἠν ἴσως, µορφωτικήν ἀξίαν. Εζήτπσαν ἀπὸ τὰ ἀρχαῖα κείµενα πάν- τοτε ἐκεῖνο ποὺ τοὺς ἔλειπε τοὺς ἰδίους. Γι’ αὐτὸ ἴσως φαίνεται πολὺ ὀδυνπρὴ κάθε ὑποχώρποις, κάθε παραδοχἠ σήμερον, µερικΠπς ἔστω, ἀνεπαρκείας των. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιθολία ὅτι οἱ ἀρχαῖοι γοπτεύουν μὲ τὴν τέχνην τους, συνεπαίρνουν μὲ τὶς ὑφπλὲς πτήσεις τοῦ πνεύµατός τους, καταπλήσσουν μὲ τὴν εὐρύτητα καὶ τὸ 6άθος τῆς σκέφεώς τους, δίδουν λύσεις εἰς πανανθρώτινα, αἰώνια προθλήµατα ἢ ἔστω, προκα- λοῦν τὸν ἄνθρωπον ν᾿ ἀναμετρπθῆ µαζί τους. Πέραν τούτων ὅμως Ἄ- πάρχουν καὶ πιὸ συγκεκριμένοι λόγοι γιὰ νὰ διδάσκωνται εἰς τὰ σχο- λεῖα, τοὐλάχιστον ὅπως ἐτίθεντο µέχρι σήµερα. Τέτοιοι λόγοι εἶναι: 1) Τὰ ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ εἶναι χρήσιμα καθ’ ἑαυτά. Εἰς πλείστους τομεῖς τᾶς ζωῆβς εἶναι χρήσιμα τόσον ἡ γλῶσσα ὅσον καὶ οἱ ἄλλες πάσπς φύσεως γνώσεις περὶ τοῦ πολιτισμοῦ τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων. Εἰς ὅλες οχεδὀὸν τὶς ἐπιστῆμες οἱ πρῶτες θάσεις ἐτέθπσαν ἁτιὸ τοὺς Ἓλληνες,. Καὶ ὡς ἁπλῃ ἱστορία εἶναι μιὰ ἀπὸ τὶς οπημαντικώτερες πε- ριόδους τῆς ἱστορίας τοῦ ἀνθρώπου. Ὡς γλῶσσα (19) ἔχει ἐκφράσει τὰ ὑψπλότερα διανοῄήµατα τοῦ ἀνθρώπου. 2) Συντείνουν εἰς γενικἠν µόρφωσιν, καλλιέργειαν τᾷς διανοίας καὶ τοῦ ἤθους. Παρέχουν γνώσεις εἰς ὅλα τὰ πεδία τῃς ἀνθρωπίνπς δραστπριότητος. Ἡ ἐνασχόλησις μὲ ὑψπλὰ διανοήµατα καλλιεργεῖ τὴν διάνοιαν, οἱ δὲ µεγάλες πράξεις καὶ τὰ πρόσωπα ἐππρεάζουν τὴν δια- µόρφωσιν τοῦ χαρακτῆρος. “0Ο Μαΐπεν Ατποϊά λέγει στὸν πρόλογο τῶν «Ποιπμάτων» του ἐκθέτων τὶ ἕνας σύγχρονος συγγραφέας μπορεῖ νὰ µάθπ ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους: «..εὑρῆκα τὸν µόνο ἀσφαλα ὁδπγόν, τὸ µόνο σταθερὸ πάτπµα οτοὺς παλαιούς... Εἶναι ἀδύνατο νὰ διαθάσουµε μὲ προσοχὴ τοὺς παλαιοὺς χωρὶς νὰ χάσουμε κάτι ἀπὸ τὶς ἴδιοτρο: πίες καὶ τὶς ἐκκεντρικότητές µας... 'Ἡ συναναστροφὴ τῶν ἀρχαίων μοῦ φαίνεται ὅτι ἔχει σ᾿ ἐκείνους ποὺ τακτικὰ τοὺς συναναστρέφον- ται τὸ ἀποτέλεσμα νὰ στερεώνπ καὶ νὰ καθαρίζπ τὴν κρίσιν τους. Αὐτοὶ ποὺ μελετοῦν τοὺς ἀρχαίους φαίνονται σὰν ἄνθρωποι μὲ µεγαά- λΠ καὶ οοθδαρἡὴ πεῖρα. ᾿Αντιλαμθάνονται περισσότερο ἁτὸ τοὺς ἄλλους τὴν πραγματικότητα καὶ εἶναι πιὸ ἀνεξάρτπτοι ἀπὸ τὴν συµμθατικὴἡ δελτίον ΟΕΛΜΕΚ ΣΕΛΙΣ 7 Π [ΛΛΛΙΑ Τ0Υ ΧΥΙ ΛΙΩΝΟΣ ΛΑ ΜΗΘΥ ΤΝ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΣΥΠΡΛΦΙΩΝ Τοῦ κ. ΑΝΑΡΕΑ Χ΄΄ΣΑΒΒΑ Καθηγητοῦ τῶν Γαλλικῶν στὸ Παγχύπριο Γυμνάσιο 20ν. ᾿Αντιθέτως ὁ διαφθορεας θρίσκει στὸν Ρἰειγοῖ ἕνα χωρικὸ ποὺ δὲν φοθᾶται νὰ τοῦ πῄῇ τὶς ἀλήθειες του. 'Τεεαμεππε”, ἐπειδὴ εἴστε εὖὐ- αὐτοὶ αἰσθάνονταιί ὅτι ὁ κόσμος ἕ- γενής, θὰ ἔρχεστε νὰ χαϊδεύεται τὶς γυναῖκες µας κάτω ἀπὸ τὰ μά- τια µας Φύγετε, πηγαίνεται να χαϊδεύετε τὲς δικές σας). Ας δια- σαφτινίσωµε ὅτι ὁ φτωχὸς χωρικὸς δέχεται δυνατὸ κτύππμα στὸ κε- φάλι. Χαρακτπριστικὴἡ σκληρότητα, διότι ἐδῶ μποροῦμε νὰ δοῦμε µια ἐκδήλωση μιᾶς ταπεινῆς καταστά- σεως, παραλλήλως μὲ χωριατοσύνπ τῆς ἐποχῆς αὐτῆς. Τῶν χωρικῶν αὐτῶν ἡ μιζέρια προκάλεσε τὴ σφοδρὴ καὶ γενναία ἀντίδραση τοῦ Μπρουιγιέρ. Βλέπομε μερικὰ ἀτίθα- σα ἄγρια ζῶα τόσο ἀροενικὰ ὅσο καὶ θπλυκά, διασκορπισμένα στὴν ἐξοχή, µαῦρα πελιδνά, καὶ κατα καιόµενα ἀπὸ τὸν ἥλιον, δεμένα μὲ τὴν ΥΠ ποὺ σκάθουν καὶ ὀργώ- νουν μὲ µίαν ἀκατανίκπτηι ἐπιμο- νήι τὴν νύχτα δὲ ἁἀποτραθιοῦνται σὲ τρῶγλες, ὅπου ζοῦν μὲ μαῦρο ψωμί, νερὸ καὶ ρίζες, ἁπαλλάσσουν δὲ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους ἀπὸ τὸ νὰ σπείρουν, νὰ καλλιεργήσουν καὶ νὰ µαζέφουν τὰ προϊόντα, γιὰ νὰ ζήσουν, καὶ ἔτοι ἀξίζει σ’ αὐτους αὐτὸ τὸ ψωμί, τὸ ὁπιοῖον ἔσπειραν. Ἐκεῖνο ποὺ μένει εἶναι νὰ κυτά- ξουμε τοὺς ὑππρέτες. ᾽Αρκεῖ νὰ ᾱ- ναφερθοῦμε στὶς Κωµωδες τοῦ Μο- λιέρου γιὰ νὰ καταλάδουµε τήν ᾱ- Ἀπθινή τους κατάστασπ. ᾿Εὰν δὲν εἶναι δυστυχεῖς στὴν κυριολεξία καἱ ἐὰν μερικοὶ δὲ διστάζουν νὰ τοὺς κτυπήσουν (ἡ κυρία Περνὲλ ἐκτο- ξεύει στὴν ὁλουπότ, τὴν ὑππρέ- τριάν τπς ἕνα ἠχπρὸ ράπισμα) τοὺ5 καταδιώκουν γιὰ µικρολογίες. ᾽Α- λἈπθινὰ τὰ λογοτεχνικὰ παραδεί- γΥµατα συνδέονται ἐδῶ ἀπόλυτα μὲ τὰ ἄλλα: ὁ λαὸς «κρατεῖται ὑπο προσοτασίαν) σχεδὸν ἀκόμπ σὰν ᾽ σκλάθος. Τὰ ἔθιμα καὶ τὸ αἴσθπμα: Γιὰ νὰ γνωρίσουμε καλὰ μιὰ κοινωνία δὲν ἀρκεί νὰ προσδιορίσουμε τὴ σύστασή τπῃς οὔτε τὴν κοινωνικὴ ἵἱ- εραρχία: πρέπει ἀκόμπ νὰ τὴ δοῦ- με νὰ ζᾷ ἢἃ ἐὰν θέλωµε νὰ µελε- τήσουµε τὰ ἔθιμα καὶ τὰ αἰσθήμα- τά της. Τὸν 17ον αἰῶνα ὁλόκλπρη ἡ εὖ- γενἠς τάξη εἶναι ἀργή, ἐκτὸς σὲ περίοδο πολέμου. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἀπασχολπθπ μὲ κάτι. Πῶς τὰ κατα- φέρνει κυρίως ἐπιδίδεται στὶς ᾱ- πολαύσεις τῆς κοσμικής ζωῆς. Οἱ κοσμικοὶ ὅπως τοὺς ὀνομά- ζουν, εἶναι ἐξ ἄλλου πολλοὶ µετα- ξὺ τῶν μεγάλων κλασσοικῶν συγ- γραφέων καὶ μεταξὺ αὐτῶν ὁ δού- κας Ἱ.α Βοοπε[οµοαμµίά, ὁ καρδινάλιος τῆς Πεῖσ, ἡ Μπι ἄο Φενίαπε, ἡ Μπιθ 4ε |. Εαγεῖίς. Στὴν ζωὴ δὲ τοῦ Πασκὰλ διακρίνοµε µία περίοδο ποὺ ὀνομάζεται «κοσμική», εἶναι κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδο ποὺ συχνά- ζει στὸ σαλόνι τῇᾷς Μπι 4ε 5α8ἱ6 καὶ συνθέτει τὴν ὁμιλία πάνω στὰ πάθη καὶ τὴν ἁγάππ, ᾽Αλλὰ ὁ πιὸ ἀντιπροσωπευτικὸς ἀπ᾿ αὐτοὺς τοὺς συγυγραφεῖς εἶναι κυρίως ὁ ΒΟΕΟΠε- Εουσαμ]ά ποὺ πρὶν νὰ κλπρονοµήσπ ἀπὸ τὴ δουκικἡ κορόνα ἔχει, ὑπὸ τὸ ὄνομα τοῦ πρίγκππος Μαρσιγιὰκ κάνει τὴ ζωὴ τοῦ τίµιου καὶ κρσμµι- κοῦ ἄντρα εἰς τὸ σαλόνι τοῦ ῥα- μπουγιὲ καὶ μµεταπηδώντας ἁπο τὴν πολιτικὴ στἡ λογοτεχνία ἀπὸ µίσως, δὲν ξεχνᾶ ποτέ, οὔτε ὅταν γράφει, τὰ σαλόνια οσοτὰ ὁποῖα διδάχτηκε τὰ ἔργα ποὺ μᾶς ἄφπσε ''5ες Νε- πποῖγος’, («6ες Μαχῖπιες) εἶναι ἀκρι: γλῶσσα τῶν ουγχρόνων»). Ο0σος ἐνθουσιασμὸς καὶ ἂν ὑπτάρχπ εἰς τὴν γνώµην αὐτήν, ὅμως κατὰ δάσιν εἶναι ἀλπθής. 8) Παρέχουν ἠθικὸν καὶ πνευματικὸν ἑξοπλισμόν, Υιατὶ καθοῶπ- θῶς ὅλα γεμάτα ἀπὸ αὐτὲς τὲς ἆ- κανθωτὲς ζωγραφιὲς ἢ αὐτὰ τὰ σύντομα ἀποφθέγματα ποὺ εὐχαρι- στοῦσαν τὸν κόσμον. Στὸ πορτραῖ το ποὺ ἔκανε ὁ ἴδιος εἰς τὴν μεγά- Ἀπ΄ «Δέσποινα» λέγει «εἶμαι ἑνὸς μετρίου ἁἀναστήματος, ἐλεύθερος, μὲ καλὲς ἀναλογίες) πορτραῖτο {- διαιτέρως πολύτιμο μὲ τὶς ἐνδεί- δεις ποὺ μᾶς δίνει γιὰ τὸ χασομµέ: ρισµα τῆς ὑψηλῆς κοινωνίας τῆς ἐποχῆς του. Ποιὰ εἶναι αὐτὴ ἡ α- πώλεια τοῦ χρόνου «ή συνομιλία τῶν τιµίων ἀνθρώπων) «ἡ ἀνάγνω- σις) ἰδίως αὐτὴ ποὺ ἔκαναν μὲ ἕνα ἀδιανοούμενο). Ἡ συντροφιὰ μὲ γυναῖκες οἱ ὀποῖες ὅταν ἔχουν καλ- λιεργημένο τὸ μυαλὸ ἐκφράζονται με μεγαλύτερη διαύγεια καὶ δίνουν ἕνα εὐχάριστο τόνο στὰ πράγματα ποὺ λέγουν. Ἐν τέλει εὐχαριστοῦν- ται ἰδίως σὲ µία λογοτεχνία ετα- μορφωμένπ σὲ παιγνίδι τᾶᾷς κοινω- νίας. Ας σπμειώσουμε ἐξ ἄλλου ὅτι αὐτὴ ἡ ἀντίλπφη γιὰ τὰ ψυχαγωγία λογοτεχνικοῦ χαρακτῆρος δὲν εἵ- ναι κλπροδότηµα τῶν μεγάλων, ἀλ- λὰ ὅτι ἐκδπλώνεται σὲ µεγάλο ἆ- ριθμὸ (ἀριστοκρατῶν). Χαρακτπρι- στικὸς εἶναι ὁ ρόλος τὸν ὁποῖον διαδραματίζουν οἱ γυναῖκες σ᾿’ αὐ- τὴ τὴν κίνηπσπ. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐκπλήττη τὸ γεγονὸς ὅτι στὸ ἔργο μιᾶς συγγραφέως τῆς Μπιε ἄε 5ε- γίαπε εἶναι ποὺ δρίσκουµε μερικὲς ἀπὸ τὶς πιὸ σπουδαῖες. μαρτυρίες πάνω οτἠὰ ζωὴ τῆς ἐποχῆς ἀὐτῆς: διότι «αἱ ἐπιστολαὶ) τῆς καλῆς Μαρ- κησίας δὲν μᾶς διαφωτίζουν µόνο γιὰ τὶς γιορτὲς ποὺ δινόντουσαν στὶς Βερσαλίες ἢ γιὰ τὰ πάθη ποὺ ὑπῆρχαν, ἀλλὰ ἐπίσηῃς καὶ γιὰ τὶς κοσµικότπτες ὅπως ἐγίνοντο στὴν ἐπαρχία. Ἐν τούτοις ὅλπ ἡ ζωὴ δὲν περ: νᾶ ἔτοι ἰδίως στοὺς κύκλους τῇς ἆ- ριστοκρατίας καὶ τοὺς λαϊκοὺς ὅπου οἱ ἐπαγγελματικὲς ἁἀσχολίες καὶ οἱ ὑποχρεώσεις κατατάσσονται στὴν πρώτπ θέσῃ. Γιὰ τὰ ἐπαγγέλματα, οἱ κλασσικοὶ γοῦν μὲ ὑψπλὲς ἀξίες. Τὸ ὅτι οἱ ἀρχαῖοι ἑδπμιούργπσαν καὶ παρέδω- σαν στὴν ἀνθρωπότητα τὶς ὑψπλότερες ἀξίες τοῦ ἀγαθοῦ, τοῦ ὡραίου, τοῦ ἀλπθοῦς, τῆς γνώσεως δὲν χρειάζεται νὰ ὑποστπριχθίή ἐδῶ, γιατὶ εἶναι πασίγνωστον. Ἑπομένως ἡ γνῶσις τῶν ἀρχαίων εἶναι ἡ καταλλη- λότερπ πρὸς κατανόπσιν τῶν ἀντιστοίχων ἀρετῶν. Δεδομένου δὲ ὅτι ἡ πνευμµατικότπς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάρχει πάντοτε, οἱ δὲ ἀξίες εἶναι ἐν πολλοῖς οἱ ἰδέες καὶ σήμερον, ἡ δὲ ἠθικότης κατὰ τὸν καθπγπτὴν κ. Ν. Μελανίτην «εἶναι κυρίως γενικὸς τρόπος διαγωγῆς, ὅστις ἐπιδρᾶ ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου εἰς πᾶσαν ἐπὶ µέρους ἑνέργειαν αὐτοῦ... ἄνευ δι- σταγμοῦ ϐ) ἀναγνωρίσπ κανεὶς ὅτι οἱ κλασσικοὶ ἀποτελοῦν πολύτιµον εἰσαγωγὴν τοῦ μαθπτοῦ εἰς κατανόπσιν καὶ ἐφαρμογὴν αὐτῶν εἰς τὰς διαφόρους περιστάσεις τοῦ δ6ίου) (20). Όποιος θελήσει νὰ ἐπωφελπθᾶ ἀπὸ τὰ ἀρχαῖα κείµενα δὲν ὑπάρχει τοµέας τῆς ζωῆς γιὰ τὸν ὁποῖον Υο “Μοπεῖευγ 4ο Ρουγοεαυσπα!’’ καὶ νὰ μὴ κερδίσηπ κάτι ἐκ τᾷς ἐπαφῆς του μὲ αὐτά. στὸν «Κατὰ φαντασίαν ἀσθενὴλρ τάσσεται ἐνάντια σ’ αὐτοὺς τοὺς ᾖ- λίθιους ἰατρούς, ποὺ ἐξ αἰτίας τους ὁ ἴδιος ὑπόφερε τιάρα πολύ. “ο Ῥα- κίνας ἐπίσπς, ὁ ὁποῖος, στὸ ΡΙαἱ- άεινς’’ μᾶς δίνει γιὰ τὸ δικασοτὴ καὶ τὰ δικαστικὰ ἔθιμα τῆς ἐποχῆς μιὰ ζωγραφιὰ ποὺ δὲν εἶναι καθόλου κολακευτική. (Συνεχίζεται) συγγραφεῖς δὲν μᾶς λένε πολλὰ πράγµατα, διότι σπανίως μᾶς πα- ρουσιάζουν τὰ πρόσωπά τους στὴ δουλιά, καὶ ἐὰν τὸ κάνουν εἶναι συνήθως στὸ σατιρικὸ εἶδος. Ετσι ὁ Δὰ Φοντέν, χωρὶς οἶκτο μᾶς πα- ρουσιάζει αὐτὸν τὸν ὀπμοδιδάσκα- λο ποὺ µαθπτής του ἔπεσε στὸ νε- ρὸ κι’ αὐτὸς ἀντὶ νὰ τὸν θγάζπ ἁτιὸ τὸ νερό, τοῦ κάνει ἁτέλειωτες ὁ- μιλίες. Ὁ Μολιέρος ἐπίσπς στὸ ἕἔρ- 4) Πλήθουν ὑψπλῶν παραδειγµάτων πρὸς µίµποιν. Παραδείγματα ἡρωισμοῦ ὡς ὁ ᾿Αχιλλέας, ὁ Διομήδπς, οἱ Μαραθωνομάχοι κ.ᾶ., ἀκαιί- ρεότπτος χαρακτῆρος ὡς ὁ δίκαιος ᾿Αριοτείδης, σοφοῦ καὶ νοµοτα- γοῦς πολίτου ὡς ὁ Σωκράτπς, συνετοῦ καὶ ἱκανοῦ πολιτικοῦ ὡς ὁ Πε- ρικλῆς καὶ ἀκόμπ τόσα ἄλλα ἱστορικὰ ἢ μυθολογικὰ πρόσωπα. Ετσι τὰ ὑψηπλὰ διδάγµατἀ τους δὲν εἶναι θεωρία, ἁλλὰ τρόπος ζωῆς. 'Ο 1. 5. ΜΗ, ἕνας ἀπὸ τοὺς προµάχους τοῦ φιλελευθερισμοῦ καὶ ἀπὸ τοὺς πιὸ σημαντικοὺς ἀνθρώπους τῇῆς Βικτωριανῆς ἐποχῆς, γράφει: «Ἔπο- τίστικα ἀπὸ τὰ ᾽Απομνημονεύματα τοῦ Ἐενοφῶντος ἕνα θ6αθὺν σεθα- σμὸν γιὰ τὸν χαρακτῆρα τοῦ Σωκράτπ, ποὺ ἔμεινε στὴν σκέψιν µου σὰν ὑπόδειγμα ἰδανικῆς τελειότπτος) (11). Εἰς δὲ τὸ προαναφερθὲν θιθλίον τᾷς Ἑταιρείας τῶν Αγγλων Φφιλολόγων ὑποστηρίζεται ὅτι: «ἘΕὰν ὁ σκοπὀὸς τῄῃς παιδείας ὀρθῶς ὀὁρίζεται ὅτι εἶναι νὰ δώσιτ μίαν γνῶσιν τῶν καλυτέρων καὶ εὐγενεστέρων πραγμάτων ὅσα ἔγιναν ἢ ἐλέχθπσαν εἰς τὸν κόσμον, τότε ἡ παδεία τιρέπει νὰ φυλάξτι µίαν θέ- σιν γιὰ τοὺς κλασσικοὺς ἢ θὰ εἶναι ἀναλπθής εἰς τὸν ἑαυτόν τας). «ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ» (Συνέχεια ἓκ τῆς 4ης σελίδος) καθπγπτῶν (Ἐμποριολόγων) διορί- ζονται ἅμα τῇ ἁπιοφοιτήσει των ἐκ τῶν ᾽Ανωτάτων Σχολῶν καὶ ὡς ἐκ νατὸν νὰ ἔχουν μὲ τὰ ουμθαίνον- τα ἐν τῇ πράξει. Ὡς ἐκ τούτου εἶναι σκόπιµον ὅπως γίνουν τὰ ἀναγκαῖα διαθήµατα ἑκ µέρους τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας τρὸς τοὺς μεγάλους Εμπορικοὺς ὉΟργύανι- σμοὺς ὅπως κατὰ τὰς θερινὰς δια- κοπὰς δέχονται Πρωτοδιοριζοµέ- νους καθπγητὰς εἰς τὰς ἐπιχειρή- σεις των καὶ οὕτω θὰ δοθπ ἡ εὖ- 5) ]κανοποιοῦν ζητήσεις αἰσθητικές, φιλοσοφικές, ἠθικὲς τῆς ἀν- θρωπίνης ψυχῆς. Δὲν ὑπάρχει ἀσφαλῶς κανένας ἄνθρωπος μὲ οἱουδή- ποτε εἴδους πνευματικὲς ἀνπουχίες, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ εΕυρπ κάποιες ἀπαντήσεις, Κάτιοια κίνητρα, μεγάλην ἱκανοποίποιν αἰσθητικὴν ἢ ἠθι- κἡν μελετῶν τὰ ἀρχαῖα κείµενα. Παρὰ τὶς ἀλλαγὲς ἐξακολουθεῖ νὰ ἰσχύπ ὁ κλασσικὸς ὁρισμὸς τοῦ ὡραίου, ἰσχύουν τὰ πανάρχαια ἠθικὰ προθλήµατα, ὁ δὲ ἄνθρωπος οὐδέποτε ἔπαυσε νὰ ἁἀναζπτῃ. 'Ο ἴδιος ὁ προμπμονευθεὶς {. 5. ΜΗΙ εὑρῆκεν, ὅπως καὶ ὁ 5οΠεΕΙΙΕΥ, στὸν Ἑλλη- νισμὸν πρακτικὴν ἔμπνευσιν καὶ κανόνα ζωῆς. Τονίζει δὲ ὅτι, «ὅταν σπουδάζουµε τὶς ἀρχαῖες γλῶσσες... θάζουµε ἕνα θαυμάσιο θεμέλιο ἠθικοῦ καὶ φιλοσοφικοῦ πολιτισµοῦ» (25). 'Ο δὲ μεγάλος γνωστὸς ᾿Ἁνγ- γλος ἑλληνιστής, ὁ ΟΙδετί ΜιγΓβΥ διακηρύσσει: ««Ιστορικῶς εἵμαστε καιρία εἰς τοὺς νέους καθπγητὰς εἰς μεγαλύτερην ἕκτασιν, παρ᾽ ὅτι ποτὲ διαπιστώνουµεν, τὰ παιδιὰ νὰ ἔλθουν εἰς ἐταφὴν μὲ τὰ οσουµ- τῆς Ἑλλάδας, εἰς τὴν λογοτεχνίαν, τὴν τέχνπν, τὴν σκέψιν, τὴν ᾖ- θαίοντα ἐν τῃ πράξει, πρᾶγμα τὸ θικήν, τὴν πολιτικἠν, ἀκόμπ καὶ τὴν θρποκείαν). Δὲν ὑπάρχει δὲ ἀἁμ- ὁποῖον θὰ θοπθήσπ αὐτοὺς νὰ µε- φιθολία ὅτι ὁ καθένας θὰ εὖρπ κάτι στὶς ἀναζπτήσεις του καὶ ὅτι ἡ ταφέρουν εἰς τοὺς μαθπτὰς τὰς ἱκανοπιοίπσις θὰ εἶναι ἀσφαλής. ἐμπειρίας των ἐκ τῆς τοιαύτης πα- ρακολουθήσεως. ἘΕθίγπσαν ἀνωτέρω ἐν γενικαῖς γραμμαῖς τὰ κυριώτερα προθλήµα- τα τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν διδάσκον- τας καὶ διδασκοµένους καὶ ἐλπίζε- ται ὅτι ἀρχῆς Υενοµένπς ἐκ µέ- ρους τοῦ ἁγατιπτοῦ συναδέλφου κ. ΔΑ. Προδρόμου θὰ ἀκουσθοῦν καὶ ἄλλαι ἀπόψεις. ϐ) ᾿Ασχολοῦνται κατὰ τρόπον θετικὸν μὲ αἰώνια καὶ πανανθρώ- πινα προθλήµατα. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖον τὰ κλασσικὰ γράµµατα εἶναι τιαντοῦ καὶ πάντοτε ἐπίκαιρα. Εἰς κάθε ἐπαφήν µας με τοὺς ἀρχαίους διαπιστώνουµεν ὅτι εἶναι σύγχρονοι, δὲν ἔγραφαν μµό- νον γιὰ τὴν ἐποχήν τους οὔτε µόνον γιὰ τοὺς Ελληνες. Θέματα ὅ- πως ἡ φύσις τοῦ ἀνθρώπου, ὁ πόλεμος, ἡ σύγκρουσις ἠθικοῦ καὶ νοµι- κοῦ δικαίου, ή ἐλευθερία καὶ ἡ ἀνάγκπ, ἡ οὐσία τοῦ κόσµου, ἡ φύσις καὶ ἡ μετὰ θάνατον τύχπ τῆς ψφυχῆς, ἡ πρώτπ ἀρχή, ἡ καλή πολιτεία δὲν ἔπαυσαν τιοτὲ ἀπὸ τότε ν᾿ ἀπασχολοῦν τὸν ἄνθρωπον. Αὐτοὶ δὲ ποὺ ἔθεσαν τὰ προθλήάµατα ἦταν πράγματι μεγάλοι καὶ τ' ἄγκιξαν Υ.Γ. Τὸ παρὸν ἃἂς θεωρπθΏ κατὰ στὴν ρίζα τους. Γιαυτὸ ὁ ἄνθρωπος δὲν ἐσταμάτπσε ποτὲ -- κι’ οὔτε κάποιον τρόπον ὡς ἀπάντπσις πρὸς θὰ σταµατήσπ -- νὰ καταφεύγπ γιὰ ἐνπμέρωσιν, γιὰ ἐνίσχυσιν, Υιὰ τὸ ἄρθρον τοῦ κ. Προδρόμου μὲ τὴν ἑξπς ὅμως παρατήρπσιν, ὅτι τὰ θέµατα τὰ ὁποῖα ἔθιξεν καὶ εἰς τὰ ὁποῖα θέµατα δὲν ἀναφέρομαι, μὲ εὑρίσκουν ἀπολύτως σύμφωνον. παρπγορίαν, γιὰ αὐθεντικὲς γνῶμες καὶ λύσεις σὲ µεγάλα προθλή- µατά του στοὺς ἀρχαίους Ἓλληνες, (Συνεχίζεται)