Back

ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ Α.Ε. ΤΟΥ ΚΥΒΕΡΝΗΤΟΥ

] ) err FF κ) σος 1 aM wm tt Ge FF ma< TY OOo πα ο πι ® PAAIO@ONIKH OMIAIA THD A. E. TOY KYBEPNHTOY ΕΞ» ΠΙΘΥΜΩ νὰ σᾶς ὁμιλήσω διά τὴν παροῦσαν κατάστασιν ἐν ποτ τσι Δὲν θὰ σᾶς αμ ήσαι περὶ μελλοντικῆς πολιτικῆς. “Exo καταστήσει πολὺ σαφὲς ὅτι δὲν δύ- ναµαι νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ ζητημάτων τοῦ μέλλοντος τῆς Κύπρου καθ᾽ Sv χρόνον συνεχίζονται συνοµιλίαι ἐπὶ διεθνοῦς ἐπιπέδου. Γνωρίζω πολὺ καλὰ μὲ πόσην ἀγωνίαν καὶ ἀνυπο- µονησίαν ὁ καθεὶς ἀπὸ ἡμᾶς ἀνα- μένει τὸ ἀποτέλεσμα τῶν συνομιλιῶν τούτων καὶ πόσον κουραστικἡ εἶναι ἡ περίοδος τῆς ἀναμονῆς. Γνωρίζο- μεν ὅμως, ὅτι αἱ συνοµιλίαι θὰ διαρ: κέσουν ὡρισμένον χρόνον καὶ ἐν τῷ μεταξὺ θέλω νὰ σᾶς ὁμιλήσω δια τὸν ρόλον τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ δια- δραματίσωµεν ἡμεῖς. Πιστεύω ὅτι κατανοεῖται τώρα ἐν Κὐύπρῳ περισσότερον παρὰ ποτὲ ἄλ- λοτε, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐξευρεθῇ λύσις διὰ τῆς 6ίας καὶ τῆς διαµά- χης. Πιστεύω, ὅτι σχεδὸν ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς ἨΜήσου εὔχονται δια- καῶς ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῆς εἰ- ρήνης καὶ ἐπιθυμοῦν νὰ ἁπαλλαγοῦν ἀπὸ τὰ δεινὰ καὶ τὰς ἐχθρότητας τοῦ παρελθόντος. Πιστεύω, ὅτι ὁ- λοὲν καὶ περισσότεροι ἀναγνωρί- ζουν, ὅτι ἡ δία, αἱ ταραχαί, καὶ ὁ ἐκφοθισμὸς δὲν μᾶς φέρουν πλησιέ- στερον πρὸς τὴν λύσιν. Μᾶς άπομα- κρύνουν περισσότερον ἀπὸ νι. Ἐπὶ δύο καὶ πλέον ἔτη ἐζήσατε ὁ- πὸ συνθήκας ἑκτάκτου ἀνάγκης. Ἑ- κατοντάδες προσώπων ἔχουν Φονευ- θεῖ. Τόσοι καὶ τόσοι ἀθῶοι ἄνθρω- ποι ὑπέφεραν. Αἱ συνήθεις ἀσχολίαι καὶ ἡ κοινωνικἡ ζωὴ ἐξηρθρώθησαν. ᾿Ἐχθρότητες ἴδημιουργήθησαν καὶ ἐνετάθησαν. Τὸ ἔργον τῆς Δημοσίας Ὑπηρεσίας περιωρίσθη καὶ παρη: µποδίσθη. Δυνάμεθα νὰ ἴδωμεν κα- θαρώτερον παρὰ ποτὲ τὴν σπατά- λην χρόνου, προσπαθειῶν καὶ χρη- µάτων, τὴν ὁποίαν προεκάλεσεν βία. Σπατάλη εἶναι ἡ ὀρθὴ λέξις, διότι ἡ θία δὲν ἔχει φέρει διακανο- νισμὸν τοῦ ζητήµατος. Ἔχει φέρει µόνον φόδον καὶ στειρότητα. Κατὰ τὸ τελευταῖον δεκαπενθήµε- ρον εἶχα νὰ µελετήσω τὰς συνεπείας τῆς ἐκτάκτου ἀνάγκης ἐπὶ τῶν οἱ- κονομικῶν τῆς Νήσου. Ἐλπίζω νὰ σᾶς ὁμιλήσω ἐπ᾽ αὐτοῦ εἰς ἄλλην περίπτωσιν συντόμως, κα- θὼς καὶ ἐπὶ τῶν σοθαρωτάτων οἶκο- νομικῶν συνεπειῶν ἐκ τῆς ἀντιμετω- πίσεως τῶν δαπανῶν τῆς ἐκτάκτου ἀνάγκης καὶ τῆς ἐπιδράσεώς των ἐπὶ τῆς ἀναπτύξεως καὶ τῆς οἰκονο- Hues προόδου. Δὲν θὰ ἐπεκταθῶ ἐπ) αὐτοῦ τώ- ρα, θὰ ἤθελα ὅμως νὰ καταστήσω σαφές, ὅτι, ἐὰν ἐπαναληφθοῦν αἱ τα- βαχαί, πρέπει νὰ λησµονήσωμεν τὴν υνατότητα οἰασδήποτε προόδου. Οὐδεμία ἐλπὶς θὰ ὑπάρχη πρὸς ἀν- τιμετώπισιν τῶν ἐπειγουσῶν πολλα- πλῶν ἀναγκῶν δι ἐποικοδομητικὴν πρόοδον. Βεθαίως δὲν πρέπει νὰ ὑπολογί- ζωμεν τὰς συνεπείας τῆς ἐπαναλή- Ψεως τῶν ταραχῶν ἔχοντες κατ νοῦν µόνον τὴν οἰκονομίαν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν. Γνωρίζομεν, ὅτι αἱ ταρα- χαὶ θὰ εἶχον πολὺ χειροτέρας συνε- πείας. Εἶναι, ὣς γνωστόν, ἀδύνατον νὰ ὑπολογίσωμεν ἢ νὰ φαντασθῶ- μεν τὴν ἕκτασιν τῆς συμφορᾶς, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπέφεραν. Ἡ παροῦσα δὲν εἶναι ἡ κατάλλη- λος στιγμἠὴ διὰ µεγάλας ἀποφάσεις πολιτικῆς. Αὗται πρέπει νὰ ἀναμέ- νουν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν συνομιλιῶν ἐπὶ διεθνοῦς ἐπιπέδου. ᾽Αλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ ὅλοι µας ἐδῶ πρέπει ἄσφα- λῶς νὰ ἁἀσκήσωμεν τὸ ἀνώτατον ὅ- ριον τῆς ἐπιρροῆς µας πρὸς θελτί- ὡσιν τῆς καταστάσεως ἐν τῇ Νήσῳ. Πρέπει νὰ δηµιουργήσωμµεν μίαν κα- τάστασιν, ἡ ὁποία θὰ καταστήση δυ- νατὸν ἕνα διακανονισµὀν, παρὰ νὰ ἐπιφέρωμεν τὴν δηµιουργίαν μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία θὰ ἀπέκλειε οἰανδήποτε λύσιν. Πρέπει νὰ προε- τοιµάσωμεν τὸ ἔδαφος ἐδῶ διὰ πρό- οδον ὁδηγοῦσαν εἰς διακανονισµόν. Ποῖον εἶναι τὸ ἰδικόν µου καθῆ- κον ὌἜχω τρεῖς πρωταρχικὰς ὑποχρε- OEIC. Πρῶτον, πρέπει νὰ ἐφαρμόσω τὴν πολιτικὴν τῆς Κυθερνήσεως τῆς Αὐ- τῆς Μεγαλειότητος καὶ αὐτὸ θὰ τὸ πράξω. Ἐκ παραλλήλου ὅμως ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παρέχω τιµίως τὰς συμθουλάς µου ἐφ᾽ ὅλων τῶν ἀναφυομένων ζητημάτων πολιτικῆς. Θὰ συνεχίσω νὰ πράττω καὶ τοῦτο ἐπίσης Δεύτερον, ἔχω ἀπαραίτητον καθῆ- κον νὰ παρεµποδίζω τὴν δίαν, νὰ διατηρῶ τὴν δηµοσίαν τάξιν καὶ νὰ φροντίζω διὰ τὴν τήρησιν τοῦ Βό- µου. Τὸ καθῆκον αὐτὸ θὰ τὸ ἐκτε- λέσω. Θὰ τὸ ἐκτελέσω, διότι γνωρίζω, ὅτι, ἐὰν ἐπιτρέψω τὴν ἐπανάληψιν τῶν ὀχλαγωγιῶν καὶ τοῦ τρόµου, τοῦτο θὰ ὠὡὠδήγει εἷς µίαν ἀπείρως χειροτέραν κατάστασιν ἐν τῇ Μήσῳ ἀπὸ ὅ,τι εἴχομεν Φφαντασθη ποτ προηγουμένως. Τρίτον, πρέπει νὰ ἐπιλαμθάνωμαι (συνέχεια ὄπισθεν) ΡΑΛΙΟΦΩΝΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΥΤΘΟΥ ΕΞΟΧΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΚΥΒΕΡΝΗΤΟΥ (συνέχεια ἀπὸ τὴν σελίδα 7) προσωπικῶς καὶ ἐπειγόντως παντὸς τοπικοῦ προθλήµατος, νέου καὶ πα- λαιοῦ. Δὲν δύναµαι Φεδαίως νὰ ἑ- πιλαμθάνωμαι ταυτοχρόνως, ὅλων τῶν ζητημάτων, ἀλλὰ θὰ ἐξετάζω κεχωρισµένως τὰς αἰτήσεις, τὰ πα- ῥράπονα καὶ τὰς παραστάσεις ποὺ ὑ- ποθάλλονται πρὸς ἐμέ, θὰ σχηµατί- ζω ἁμερολήπτως τὴν γνώμην µου καὶ ἁἀκολούθως θὰ λαμθάνω τὰ ἐν- δεικνυόµενα µέτρα. Πιθανὸν νὰ δια- ὠνῆτε μὲ τὰ συμπεράσματα εἰς τὰ ποῖα θὰ καταλήγω, ἀλλὰ σᾶς πα- ρακαλῶ νὰ πιστεύετε, ὅτι λαμθάνω τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἐγὼ ὁ ἵ- διος θἀ ἔκρινα ὣς τὰς καλυτέρας. Τί δύνασθε ἐσεῖς νὰ πράξετε διὰ νὰ θοηθήσετε εἰς τὴν προετοιµασίαν τοῦ ἐδάφους διὰ πρόοδον ὁδηγοῦ- σαν πρὸς μίαν λύσιν Δύνασθε νὰ θοηθήσετε κατὰ πολ- λοὺς τρόπους. Πρῶτον: χρησιµο- ποιοῦντες τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς ἑἐ- πιρροῆς σας πρὸς παρεμπόδισιν τῶν ταραχῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέφεραν τὸν ὄλεθρον. Δεύτερον δύνασθε νὰ ἄντι- κρύσετε ὅλα µας τὰ προὀλήματα --- εγάλα καὶ μικρὰ -- λογικῶς καὶ ποικοδομητικῶς προσπαθοῦντες νὰ κατανοήσετε τὰς πραγματικότητας τῆς καταστάσεώς καὶ ἐπιδιώκοντες νὰ ἐκτιμήσετε ἀκόμη καὶ τὰ ἔπιχει- ρήματα ἐκείνων μὲ τοὺς ὁποίους δι- αφωνεῖτε. Τρίτον δύνασθε νὰ ὀοηθή- σετε τηροῦντες μὲ ἐνήμερον τῶν ἆ- πὀψεών σας ὄχι µόνον διὰ τοῦ Τόπου καὶ τῶν δημοσίων δηλώσεων, ἀλλ᾽ ἐπίσης ἐξηγοῦντες εἰς ἐμὲ τὰς ἀπό- Ψεις σας. ᾿Επαναλαμθάνω ὅτι εἶπα τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἀφίξεώς µου ὡς Κυθερνήτου ὅτι εἶμαι πάντοτε ἕ- τοιµος καὶ πρόθυμος νὰ ἀκούσώ ἑ- κείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν va 6- μιλήσουν πρὸς ἐμέ. Ἔχει δηµιουργηθῆ ἕνας φαῦλος κύκλος παρεξηγήσεων. Όμως, ἆ- κόμη καὶ τώρα πιστεύω, ὅτι εἶναι πολὺ ἀργὰ νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ αὖ: τὸν τὸν φαῦλον κύκλον. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐπιλαμθανόμεθα τοπικῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα πιθανὸν νὰ θεωροῦνται ὡς δευτερευούσης ση- µασίας καὶ ὅπως σᾶς ἔχω πεῖ ἡ πα- ροῦσα δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος στι- yur διὰ τὴν λῆψιν μεγάλων ἁἅπο- φάσεων πολιτικῆς. ᾽Αλλά ἐν τέλει οὐδεμία λόσις θὰ ἐξευρεθῇ διὰ τὰ ἄμεσα καὶ τὰ ᾱ- πώτερα προθλήματα, ἄνευ τῆς συν- εργασίας καὶ τῆς ἐποικοδομητικῆς συμμετοχῆς παντὸς ἐνδιαφερομένου. Πρέπει πάντότε νὰ ἔχωμεν ὡς πρώ- ταρχικόν µας σκοπὸν τὴν ἐξυπηρέ- τησιν τῶν καλυτέρων συμφερόντων ὅλου τοῦ λαοῦ τῆς Μήσου. Κατὰ τὸ κρίσιµον αὐτὸ στάδιον δυνάµεθα νὰ διατηρήσωμµεν τὴν εἰρήνην, νὰ συνερ: γασθῶμεν, καὶ οὕτω νὰ προετοιµα- σθῶμεν πρὸς τερματισμὸν τῆς ἑντά- σεως, τοῦ φόδου καὶ τῆς σπατάλης συνεπεία τῆς ἐκτάκτου ἀνάγκης. «“Ολ’ αὐτὰ ἐπ᾽ ἀρκετὸν ἔχουν κατᾳ- στῆ οἱ κακοὶ δαίμονες τῆς ζωῆς τῆς Νήσου. Πρέπει ὅλοι µας νὰ τὸ θεώ- ρῶμεν ὡς πατριωτικὀν καθῆκον νὰ φέρωµεν ἀνακούφισιν καὶ ὄχι Seve εἷς τὴν πας, ἸΑναλογισθῆτε δι’ ἕνα λεπτὸν τί σημαίνουν ὅλα αὐτὰ εἰς τὴν πρᾶξιν τώρα. Κατὰ τὰς τελευταίας ὀλίγας ἑδδομάδας ἠκούσαμεν ἀπειλάς, ὅτι θά ἀρχίση pic ἑκστρατεία παθητι- κῆς ιστάσεως, ὡς ἀποκαλεῖται. Εἴδομεν Μουκτάρας νὰ ἐξαναγκά- ζωνται εἰς παραίτησιν τῶν καθηκόν- των των πρὸς τὸ κοινὸν καὶ διαφό- ρουύς ἄλλας προσπαθείας πρὸς κα- ταπὀνησιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυ- σμοῦ. Χωρικοί, ἐπὶ παραδείγματι, οἱ ὁποῖοι θέλουν ὑδατοπρομήθειαν ἢ χρειάζονται διαθατήρια H πιστοποι- ητικἁ δι ἰατρικὴν παρίθαλψιν ἢ ἕ- χουν ἀνάγκην ἄλλης κυθερνητικῆς δοηθείας οἰασδήποτε μορφῆς, γίνον- ται θύματα τοῦ ἀνανεωθέντος αὐτοῦ ἐκφοθισμοῦ. Ἡ ἐκστρατεία αὐτὴ é- ναντίον τοῦ λαοῦ δὲν εἶναι κάτι τὸ νέον. Ὡς γεγονὸς συνεχίζεται ἀπὸ μακροῦ. Προφανῶς ὅμως νέαι προ- σπάθειαι θὰ καταθληθοῦν ὅπως ἐν- ταθῃ. Πῶς θὰ ἠδύνατο αὐτὸ νὰ συµ- θάλῃ εἰς a ἐπίτευξιν λύσεως τοῦ προθλήµατός µας ᾽Ασφαλῶς δὲν δύναται νὰ συµθάλῃ. Δύναται μµό- νον νὰ Θθλάψῃ τὸν λαὸν καὶ ἰδίως τοὺς ἀγρότας. Πρέπει ὅλοι νὰ ἴδωμεν καθαρά τί πράγματι εἶναι ἡ ἑκστρατεία αὐτὴ: ᾿Αποσκοπεῖ νὰ στραφῇ ἐναντίον τῆς Κυδερνήσεως Εἰς τὴν πραγµατικό» τητα ὅμως εἶναι ἑναντίον τοῦ λαοῦ. Ἐπαναλαμθάνω, εἶναι µία ἑκστρα- τεία ἑναντίον τοῦ λαοῦ. Τὸ καθῆκον µου εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ εἷ- ναι ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ προστατεύ- σω τὸ κοινόν. Ὅπου αἱ τοπικαὶ κοινότητες ἁρ- νοῦνται νὰ συνεργασθοῦν εἰς ἕν σχέ- διον ἀναπτύξεως εἶναι, φοθοῦμαι, οἱ χωρικοὶ ποὺ θά ζημιωθοῦν καὶ ἡ διαθέσιµος θοήθεια θὰ πρέπει νὰ Royer ἀλλαχοῦ. ᾽Αλλὰ παρέχωώ ἀπόψε τὴν διαθεθαίωσιν, ὅτι, ἐν Sper τῶν ἀπειλῶν τούτων, ἡ Κυθέρνησις θὰ πράξη πᾶν ὅ,τι δύναται διὰ νὰ θοηθήση. τὸ κοινὸν γενικῶς καὶ ἱ- διαἰτέρως τὰ ἄτομα ἐκεῖνα οὐ ύπο- φέρουν, ὅπως ὑπερνικήσουν τὰ ἐμπό- δια, τὰ ὁποῖα παρεμθάλλονται εἰς τὸν δρόμον των. Αὐτὸ σηµαίνει, ὅτι, ὅπου οἳ Μουκτάραι ἢ ἄλλαι Χωριτι- καὶ ᾿Αρχαὶ ἔχουν ἐξαναγκασθῆ εἰς παραίτησιν, πρέπει νὰ ἐξεύρωμεν τὰ µέσα πρὸς θοήθειαν τῶν μελῶν τοῦ κοινοῦ. Πρέπει ὅλοι νἁ πράξωμεν ὅ,τι δυνάµεθα πρὸς τερματισμὸν τῆς τόσον ἀπανθρώπου αὐτῆς προσπα- θείας πρὸς δημιουργίαν στασιµότη- τος καὶ συγχίσεως. Τέλος ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω καὶ τοῦτο. Δὲν ἐπιθυμῶ οὐδ᾽ ἐπὶ στιγμὴν νὰ ἀποκρύψω τὸ γεγονός, ὅτι οἱ κίνδυνοι καὶ αἱ δυσχέρειαί µας ἔχουν αὐξηθῆ, Μάλιστὰ, ἔχουν αὐξηθῆ. Ὑπάρχουν ὅμως δύο παρά- Ύοντες, οἱ ὁποῖσοι δύνανται νὰ μᾶς φέρουν κάποιαν ἐλπίδα διὰ τὸ µέλ- λον. Πρῶτον, ὅσον ἀφορᾶ τὸ διεθνές ἐπίπεδον εἶναι τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐξετίμησα καλύτερον κατόπιν τῶν ἐπισκέψεών µου εἰς Αγκυραν καὶ Αθήνας, ὅτι αἱ Κυθερνήσεις Τουρ- κίας καὶ Ἑλλάδος εἱλικρινῶς ἐπιθυ- μοῦν εἶμαι θέδαιος, τὴν ἐξεύρεσιν λύ- σεως ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς συµ- µαχίας των μὲ τὴν Μεγάλην Βρεττα- νίαν. Ὁ ἄλλος παράγων εἶναι ἐκεῖ- νος τὸν ὁποῖον ἂν Sepa προηγουµέ- νως. Εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι ἐδῶ εἷς τὴν Κύπρον ἡ συντριπτικὴ πλειονό- της τοῦ πληθυσμοῦ ἔχει ἀναγνωρί- σει, ὅτι ἡ συνέχισις τῆς διαμάχης καὶ τῆς θίας καὶ τοῦ ἐκφοθισμοῦ μακρὰν ἀπὸ τοῦ νὰ συμθάλη εἰς λύσιν, μό- νον εἰς τὸν ὄλεθρον θά ὁδηγήση. Εἶναι οἱ δύο αὐτοὶ παράγοντες ποὺ δύνανται νὰ μᾶς δώσουν ἀκόμη ἐλπί- δας διὰ τὸ µέλλον. ᾿Εξαρτᾶται ἀπὸ ἡμᾶς ἐδῶ εἷς τὴν Κύπρόν τώρα εἴτε νὰ ἐξαλείψωμεν τὴν ἐλπίδα αὐτὴν εἴτε νὰ δη ιουργήσωµεν συνθήκας, αἱ ὁποῖαι δὰ καθἰστων δυνατὸν ἕνα διακανονισµόὀν. ᾿Ἔχομεν τώρα τὴν εὐκαιρίαν νὰ σώσώωμεν τὴν κατάστα- σιν. Θὰ ἦτο µώρία ἐὰν Ἀἀφίναμεν τὴν εὐκαιρίαν νἁ παρἐλθη εκμὲ- τάλλευτος. ‘ é Ἔκδοσις Τοαφείου Δημοσίων Σχέσεων ᾿Ἐκτύπωσις 74 σις ΒΑΛΛΗ.