Back

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΕΡ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΛΑΟΥ

H ENKARDIA KAI Ol YNEP ATONES TOY KYMPIAKOY AAGY τ ᾿Αναμφιδόλως ή, Εκκλησία τῆς Κύπρου. περισσότερον πάσης ἄλλης ᾿Εκκλησίας ἡ- γωνίσθη ἁπὲρ τοῦ. ποιμνίου τής. ᾿Απὸ τῶν ἀρχῶν ἤδη τῆς ἐπικρατήσεως τοῦ Χριστιανι- σαοῦ εἰς τὴν νῆσον µας ἡ ἐκ- κλησία διὰ τῶν ἠπισκόπων ἐ τέθη ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ἰποῦ β-ά τὴν. διατήρησιν κατ de καὶ πὴν ἐπανάκτῃσιν apy Ρον τῆς ἐλευθερίας του. Ἡ. ἐνεργὸς atau τῆς : ὅ- Εκκλησίας εἰς τὴν Kad Rau ζωήν τοῦ λαοῦ τῆς νή χρονολογεῖται ἤδη ἀπὸ τῆς Γἐποχῆς τοῦ Ἁνγ, ᾿Ἐπιφανείοι:, Καΐτοι θεθαίως ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως,ὁ Άγ. ᾿Επιφάνειος ἀνεμίχθη ἐνεργῶς καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν καθοδήγησιν τοῦ λαοῦ. ᾿Επειδὴ φαΐνεται ὅτι ἡ Κύπρος εἶχ: καταστῷ κέν τρον πάσης «Πρετῆς ραστη- ριότητος εἰς αὐτὴν δ᾽ εὕρισκον Γκαταφύγιον οἵ αλλιαχώθι ν διω- κόμενοι αἱρετικοὶ δὲ νῆσος οὗ µόνον Ὀρηοκεωτικῶς ἀλλὰ καὶ φυλετικῶς ἐκινδύνευεν ὃ “Ay. “Emigevetog, ᾿Αρχιεπί σκοπος Κωνσταντίας τότε, ἕ- (ζήτησε τὴν ἐπέμόασιν τοῦ Αὐ: ἱτοκράτορος, Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου, ὅστις διὰ νόµου ὅ- ρισε τὴν ὑπακοὴν εἰς τὸν “Αγ. ᾿Επιφάνειον, πάντων τῶν κα- τοἰκω ντῆς νήσου. Πᾶς ἔχον ἀντίθετα πρὸς τὸν Άγ. Ἐ πιφάνειον φρονήματα ὑπέκει- πο als ἐξορίαν. Ἡ τοιαὐτη δ᾽ ἐνέργεια τοῦ “Ay, Ἐπιφα- νείου εἴχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ὁμοιογένειαν τοῦ λαοῦ καὶ τὴν ἐπικράτησιν τῆς ᾿Ορθοδό ξου πίστεως, Βεθαίως, δυνα- τὸν νά παρατηρήσῃ τις, ὅτι ἡ δρᾶσις τοῦ ‘Ay Ἐπιφανεί- ου δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ θέµα τῆς παρουσης μελέτης, Τοῦτο ἐκ πρώτης ὄψεως εἶναι GAN. Βώς, Λαμθανομένου ὅπως ὑπ' ὄψιν τοῦ ἀποτελέσματος τὸ ὁποῖον εἶχεν ἡ τοιαύτη ὃρᾶσις τοῦ ΄Αγ. ᾿Επιφανείου δηλ τὴν διατήρησιν τῆς ὁμοιογε- γείας τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Κό- πρου, νομίζομεν ὅτι ἐμμέσως τοὐλάχιστον ἅπτεται του θέµα τος τῆς παρούσης οσυντόμου μελέτης περὶ τῶν ἀγώνων τῆς ᾿Εκκλησίας διὰ τὴν διατήρη- σιν τῆς ἐλευθερίας τῆς Ko- πρου. καὶ τὴν ἐπανάκτησιν ταύ τῆς ὅταν ἀπώλετο. 'Η. ἐθνικὴ δρᾶσις τῆς “EK κλησίας τῆς Κύπρου ἀρχίζει (κυρίως ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν ᾿Αραθικῶν ἐπιδρομῶν κατὰ τῆς Κύπρου τὸν ον μ.Χ. αἰῶ- ἵνα. Πράγματι πρὀ τῶν μέ- σων τοῦ 7ου αἰῶνος, ἡ Κύπρος ὑπέστή τὴν µανίαν τῶν ᾿Αρα- θικῶν ἐπιδρομῶν. Πολλαὶ πό- Ἆεις καὶ χωρία κατεστράφη- σαν ὁλοσχερῶς, χιλιάδες χρι- στιανῶν κατοίκων τῆς νήσου συνελήφθησαν αἰχμάλωτοι καὶ ἐπωλήθησαν ὡς δοῦλοι. ΄Η ζω- ἢ κατέστη ἐφιαλτικὴ διὰ τοὺς κατοίκους τοσοῦτο μᾶλλον καθ᾽ ὅσον, τὰ Βυζαντινὰ στρα τεύµατα ἠδυνάτουν νὰ ύπερα- σπίσουν τὴν Κύπρον. Ὁ ᾿ου- οτινιανὸς Β΄ ὁ Βινότµητος εἰς τὴν. ἀπέλπιδα προσπάθειάν του νά θοηθήσῃ τοὺς Μυπρί οως σωνεθούλευσε τούτους νὰ ἐγκαταλείφουν τὴν νῆσον καὶ νὰ, ἐγκατασταθοῦν ἀλλαχοῦ Παρεχώρησε πρὸς τὸν σκοπὸ τοῦτον περιοχἠν πλησίον τῆς Κυζίκου παρὰ τὴν Προποντίδα ἔνθα ἱδρύθη πόλις πρὸς τιμήν του ὀνομασθεῖσα Ιουστινιανού πολις. Πλήθη Κυπρίων μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν ᾿Αρχιεπίσκοπον ᾿Ιωάννην ἐγκατέλειψαν τὴν νῆ- σον καὶ µετέθησαν νὰ ἐγκατα- σταθοῦν εἰς τὸ ὁποδειχθὲν εἷς αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ Αὐτοκράταρος µέρος, Συγκακοπαθεῖ εἰς τὴν ιπερίστασιν αὐτὴν ἡ Εκκλησία ἔμετο του ποιμνίου της, Βεδαί- ως ἡ περιπέτεια αὐτὴ ὑπῆρξεν ᾿ἀτυχῆς, Μετὰ τινα ἔτη οἱ Κύ “mplol, dao ἐπέζησαν ἐπέστρε- ψαν εἰς Κύπρον. Τὸ µόνον τὸ ὁποῖον ἕκτοτε παρέμεινε αἰω γία ὑπόμνησις τῆς συγκακοπα θείας τῆς ᾿Εκκλησίας με λασῦ της εἶναι ἡ προσθήκη εἰς τὸν τίτλον τοῦ ᾿Αρχιεπι- σκόπου τῶν λέξεων «Βέας Ὁ]- ουστινιανῆς», ᾿Αναμφιδόλως ὅμως λυτέρα ὃραστηριότης εἰς τὸν ἐθνικὸν τοµέα ἐπεδείχθη κατὰ τοὺς ἐπακολουθήσαντας χρό νους, Π παραμυθία καὶ ἡ στή- ριξις εἰς τὴν θρησκείαν καὶ τὴν πατρίδα τῶν δοκ.µαζομέ νῶν ἐκ τῶν ᾿Αραθικῶν ἔπιδρο- μῶν Κυπρίων ὑπῆρξεν ἡ κυρι- ὠτέρα μέριμνα τῆς ᾿Εκκλησί, ας. Όχι µόνο δὲ εἰς τήν Μά- προν ἀλλὰ καὶ εἰς χώρας ἐ- ξαραθισθείσας. ὡς ἡ Συρία καὶ ἡ Μεσοποταμία, εἰς τὰς ὁποίας εἶχον µμεταφερθῇ Κύ- πριοι αἰχμόάλωτοι, Πολὺ χαρα κτηριστική ἐν προκειµένῳ εἴ- vou fl ραστηριότης τοῦ Ἔπι σκόπου Χόύτρων Αγ. Anun- τριανοῦ. Ὡς ἄλλος ᾿Ισραηλί- τὴς Προφήτης τῆς αἰχμαλωσί- ας ἐπεσκέπτετο τοὺς αἰχμαλώ- τους Κυπρίους, τοὺς παρεμύ- ει, τοὺς ἐνεθάρρυνε καὶ τοὺς ἑστήριζεν εἷς τὴν πίστιν. Ἔπι- στηρίζων δὲ αὐτοὺς εἰς τὴν πίστιν τοὺς ἐστήριζε καὶ τὴν i Th ΗΙΠΙ EAEYOEPIAD οὗ κ. Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Πατρίδα, Κυριωτέρα δὲ µέρι µνα του το ἡ ἀπελευθέρωσις τῶν αἰχμαλώτων αὐτῶν οἱ ὁ- ποῖοι ἐκινδύνευον νὰ ἀπολέ- σουν καὶ τὴν θρησκείαν καὶ τὴν. ἐθνικότητα καὶ γλῶσσα των Τὴν ἐθνικὴν δρᾶσιν τῆς Ἐκ κλησίας τῆς Κύπρου κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν τριῶν αἰώνων τῶν ᾿Αραθικῶν ἐπιδρομῶν κα. ταφανέοτατα μᾶς Bebe, ἡ ἱστορία τῆς ἐποχῆς αὐτῆς Διότι ναὶ μὲν δὲν ἀναφέρονται συγκεκριµένα παραθειγµατα a, ἐθνικῆς δράσεως τῆς Ἐκ- κλλ᾽ εἶναι καταφανἠς ἐγονότων ἡ ἀξιόλο Ύος ee δρᾶσις τῆς Κυπρια- κῆς ᾿Εκκλησίας, ΄Ανευ τῆς Οχε- τικῆς δραστηρώτητος τῆς κ κλησίας δὲν δύναται νὰ γηθῃ ἡ στάσις τῶν Κυπρὶ ἕναντι τῶν συνοµολογήθειο περὶ Κύπρου μεταξὺ Βωζαντι- νῶν καὶ ᾿Αράδων συνθηκῶν. Πράγματι παρ’ ὅλαυ ὅτι ἡ Πύνι προς τρόπον τινά παραµερί ζετο μῆ Χρησιμοποιουμένη ὃ- πὸ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλαυ Us ρους εἰς τὰς μεταξὺ των διενέ- ἒεις, παρὰ ταῦτα οἱ Κύπριοι, ὡς ποραπονοῦνται οἱ Αραδες χρονογράφοι ἐξήρχοντο τῆς οὐδετερύτητος καὶ ἐθοήθουν τοὺς ἁμοδόξους καὶ ὁμογλώσ- σους Βυζαντινούς, Τὸ ἔντονον | ἐθνικὸν. αἴσθημα τῶν Κυπρίων τὴν ἐποχὴν αὐτὴν µόνον εἲς τὴν δρασιν τῆς Ἐκκλησίας εἷ- ναι δυνατὸν νὰ ἀπαδα τι ἀλλαχοῦ ὅπου ἡ ἐκκλησία ἐπέδειξεν ἁδιαφορίαν διά τῆς] καλλιέργειαν τοῦ ἐθνικοῦ αἶσ- Βήματος οἱ κάτοικοι δαθμιαί ὡς ἐξισλαμίσθησαν καὶ ἁπῶ- Ἄεσαν τὴν ἐθνικὴν των συνεί- δησιν. Ετσι κατεστράφη ὅλο- σχερῶς καὶ ὁριστικῶς ὁ ΄Ελ- ληνικός, πολιτισμός, εἰς τὰς χώρας τῆς Μέσης ᾿Ανατολῆς. Είναι λοιπὸν ἀναντίρρητος A δρᾶσις τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς Κύπρου διὰ τὴν διατήρησιν ἀκμαίου τοῦ ἐθνικοῦ φρονή- µατος τῶν Κυπρίων, Δὲν εἶναι Εξ ὄλλου οπάνιαι αἱ περιπτώ- σεις τῆς µμνεῖας τῆς ἐθνικῆς δράσεως τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς Κύπρου ἀπὸ τοὺς Αραόας χρονογράφους, Πράγματι δὲ, ἡ ᾿Εκκλησία διαθλέπουσα τὸν κίνδυνον τοῦ ἀφανισμοῦ καὶ ἑαυτῆς καὶ τοῦ ποιμνίου της! ἐκ τῶν συνεχῶν ᾿Αραθικῶν { ἐπιδρομῶν καὶ τῶν διοµολο- γηθεισῶν μεταξὺ Βυζαντινῶν! καὶ ᾿Αράδων συνθηκῶν, τοὐλά. Χιστον ἐν µέρει, ἀνέλαδθε νὰ ἐργασθῇ δραστηρίως διὰ τὴν ἐθνικὴν ἀφύπνισιν καὶ τὴν ἄνα ζωπύρωσιν τοῦ ἐθνικοῦ φρονή Lares | πῶν. Κυπρίων, “EK tod του τὰ Βυζαντινά πλοῖα εὕρι- σκον καὶ καταφόγιον καὶ Φοή- θειαν εἰς τοὺς κυπριακοὺς bp µους καὶ εἰς τὰς μεταξὺ “A ῥράβων καὶ Βυζαντινῶν µάχας πολλάκις αἱ Κύπριοι διεδρα- μάτιζον σπουδαῖον ρόλον. ΄Α κριθῶς δ᾽ ἐπὶ τῆς συνδρομής τῶν Κυπρίων οτηριζόµεγος ο Ἠικηφόρος Φωκᾶς κατώρθω- σε διὰ τοῦ στρατηγοῦ Nk κήτα Χαλκούτζη νὰ ἁπε- Ἀευθερώσῃ τὴν Κύπρον ἀπὸ τοὺς “Apabacg Kal va Βέσῃ ὁριστικὸν τέρμα εἰς τάς κατ΄ αὐτῆς ᾿Αραθικὰς ἐπιδρομάς Ἡ ἐξαιρετικὴ ὅμως ἐθνικὴ δρᾶσις τῆς ᾿Εκκλησίας ἆνε- πτύχθη ἀπὸ τῆς περιόδου τῆς Φραγκοκρατίας καὶ ἐντεῦθεν, Πράγματι, ἂν διεσώθη ὁ Ελ ληνιαμὸς τῆς Κύπρου κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν 4 περίπου αἰώνων τῆς Φραγκοκρατίας ὁὂ- φείλεται εἰς τὴν Ἐκκλησίαν. ΄Η διατήρησις τῆς ᾿Ορθοδοξίας μάλιστα εἰς τὰς μονὰς αἳ ὁ- nation ἀπέξησαν κέντρα θρη σκευτικἁ καὶ ἐθνικά, διέσωσε τὴν Ἑλληνικότητα τῆς Κύπρου Τοῦτο εὐκολώτατα δύναται νό τὸ διαπιστώσῃ οἱοσδήποτε, ἄ» ἀναλογισθῆ τὴν τύχην τῆς Με- γάλης, κατὰ τὴν ἀρχαιότητα, ἀποκληθείσης Ἑλλάδος, τῆς Β, Ιταλίας δηλ. καὶ Σικελί- ἘΕκεῖ ὁ ᾿Ελληνικὸς πολιτι- σµὸς συναγωνίζετο τὸν πολιτι σμὸν τῆς κυρίας Ἑλλάδος Πολυάριθµοι ἦσαν αἱ Ἑλληνι- καὶ πόλεις καὶ τὰ χωρία. Καὶ ὅμως σήμερον οὐδέν, πλήν τῶν ἀνασκαπτομένων ὑπὸ τῶν &p- Χαιλόγων ἐρειπίων, ἀπέμι ᾿Ο ἐξαφανισμὸς τῆς ἑλληνικῆς σωνειδήσεως τῶν ἑκατοντάδων χιλιάδων Ἑλλήνων τῆς Βοτίου παλίας καὶ τῆς Σικελίας, ὀφείλεται κατὰ μέγιστον μέ- pos cic τὴν ἀπώλειαν τῆς ὁρ- θοδόξου πίστεως, Διότι ἡ ‘Op- θόδοξος mots συνεκράτει τούτους εἰς στενοὺς δεσμοὺς μετα τῆς λοιπῆς ᾿Ἑλλάδος, Αφ’ ἧς δὲ στιγμῆς κόντες ἅἄκοντες ἐγκατέλειψαν τὴν ὁρ θόδοξον πίστιν ἤρχισαν θα. μιαίως νὰ ἐξιταλίξονται, Τὸ αὐτὸ θὰ ουνέθαινε καὶ εἰς Κὐ προν ἂν δὲν ἠγωνίζετο ἅπι- γνωσμένως πράγματι ἡ Ἐκ- κλησία νὰ διατηρήσῃ τὴν “Op θοδοξίαν καὶ ἂν μάρτυρες δὲν ἐκλέίζαν διά ταῦ μαρτυρικοῦ θανάτου των τὴν ᾿Ορθόδοξον πίστιν καὶ τὴν ἑλληνικότητα τῆς νήσου. ΄Ο μόνος ἐξ ἄλλου δεσμός, ὃ ὁποῖος ἀπέμεινε ἀγάπην πρὸς τὴν Ελληνικὴν thy ὑποδούλωσιν τῆς Κύπρου εἰς τοὺς Άγγλους κατ΄ ἀρχὰς καὶ. τοὺς Λουζινιανοὺς μετὰ ταῦτα, ὁ ὁποῖος συνέδεε τὴν. Κώπρον μὲ τὴν λοιπὴν Γλλη- νικήν. Βυζαντινήν αὐτοκρατο- ρίαν ᾖτο ἡ ᾿Ορθόδοξος πίστις Διά τοῦιο καὶ ὁ Πατριάρχης Κώνσταντινουπόλεως Γερμα χὸς ἀνακαμδάνει ῥλόκληρον ἐκστρατείαν ὑπὲρ τῶν “EAM νων Κυπρίων μετὰ τὸν µαρτυ-| ρικὸν θάνατον τῶν 13 μοναχῶν τῆς Μονῆς Καντάρας. (συνεχίζεται) |