Σκοποὶ καὶ στόχο! τῆς ὑιδμσκαλίας τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν ΝΤΙΝΟΣ ΘΕΟΔΟΤΟΥ Φυσικὸς Γυμνασίου Λαπήθου lov 4 Ἡ ἁλματώδης πρόοδος τῆς φυσικῆς κατὰ τὰς τελεν- Ἁπαϊας ὀλίγας δεκαετίας καὶ αἱ ἐφαρμογαὶ αὐτῆς εἲς τὴν «τεχνολογίαν ἔγιναν ἓν πο): Γλοῖς αἰτία παρεξηγήσεως τοῦ ρόλου των φυσικῶν ἐπιστη- μῶν εἰς τὰ πλαΐσια τῆς ση- µεριγῆς αοινωνίας, Εἰς τοῦτο συνέδαλαν κατὰ πολὺ αἱ δι- αρκῶς αὐξανόμεναι πυρηνι- καὶ δοχιµαὶ ὡς καὶ ἡ οα- γδαία πρὀοδος τῶν διαστη- μικῶν ατήσεων μὲ ἀποτέλε- αμα νὰ ἐχλαμθάνεται ὃ ρύλος τῶν «να, ἐπιστημῶν ὡς χά- θαρὰ ὁπλιστικός. 'Ώς ἐν τού- tov ἡ ἐκπαίδευσις, ἄναφορι- κά μὲ τὰς θετικὰς ἐπιστήμας ἔχει καταστῆ εἲς μερικὰς χώ- ρας (π.χ. στὴν Αγγλία) ᾱ- χρως ἐξειδικευμένη, Ἐν τούτοις, μόλις ποοσφά- τως, παφατηρεῖΐται µία τάσις ἀπομακρύνσεως ἀπὸ τὴν µε- γάλην ἐξειδίκευσιν εἰς τὰ ἐγπαιδενυτικὰ ἱδφύματα ἆρκε- τῶν χωρῶν, Ετσι εἶναι γνω- στὸν ὅτι εἲς τὸ πανεπιστήµι- ον τῆς ᾿Οξφόρδης γιὰ παρά- δειγµα ὑπάρχουν σχολαὶ γιά µηχανολόγαυς μὲ τανυτόχρο- γον ἐκπαίδευσιν εἰς τὰ οἴκο- Νομικἀ, σχολαὶ φυσικῶν μὲ ἐχπαίδευσιν εἴς τὴν φιλοσο- φίαν, σχολαὶ ἱστορίας,---- λο- γοτεχνίας καὶ σχολαὶ μὲ ἅλ- λους συνδυασμαὺς, Σὰ µερι- κά πανεπιστήµια, ἕνα κύριο θέµα στουδῶν συνοδεύεται ἀπό ἄλλα ποὺ δὲν εὑρίσκον- ται εἲς ἄμεαον σχέσιν μ᾿ αὖ- τό, Καὶ αὲ ἄλλα πανεπιστή- µια τοῦ κυρίου κύκλου σποι- δῶν προηγεῖται ἕνας χρόνος πολὺ γενικῆς µορφώσεως. 'ὉὈπωσδήποτε, ἡ διδασκα- λα ἓνὸς θέµατος εἲς ἕνα σχολεῖο γενικῆς ἐκπαιδεύσε- ας συνεπάγεται ἐξαιρετικά προθλήµατα: Ποῖον θὰ εἶναι τὸ περιεχόµενον ἑνὸς τέτοιου θέματος Πσιαι αἱ μµέθοδοί του Πῶς αὐτὸ τὸ εἰδικὸ θέ- μα θά ἐξυπηρετήση τοὺς κή- ριους στύχους τῆς γενικῆς μαρφώσεως: Ἡ δυσκολία στὴν ἀπάντησιν τοῦ τελενταί- ον τούτου ἐρωτήματος ἔγκει- ἔ ται εἷς τὸ ὅτι οἳ στόχοι τῆς γενικής ἐκπαιδεύσεως, ἐν tiv- τιθέσει μὲ τοὺς τῆς ἐξειδι- χεμένης, δὲν εἶναι πάντοτε τόσον σαφεῖς. Τὰ ἀνωτέρα ἐρωτήματα εἶναι πιὸ δύσκο- ho νὰ ἀπαντηθοῦν εἰς τὰς περιπτώσεις ποὺ τὸ συγχε- κριμµένο θέµα εἶναι αἱ φὺσι- καὶ ἐπιστῆμαι. Ἡ ἐπιστήμη ἔχει ὑποστῆ τόσας µεταθολὰς καὶ εἶναι τάσον συγυφασµένη μὲ ἄλ- λας ποινωνικὰς δραστηριύτη- τας, οὕτως ὥστε ἐὰν ἐπιχει- ρήσωμε γὰ τῆς δώσουμε ἕνα ὑρσμό, καὶ ἔχουν δοθῆ πολ- ΕΣ λοί, αὐτὸς θὰ ἦτο μᾶλλον ἀνεπαρκής. ναι ἐν τούτοις φυσικὸ ve ἀναμένεται ἀπὸ τοὺς κχαθηγητὰς καὶ τοὺς σπουδαστὰς τῶν φὺσ. ἐπιστη- μῶν νὰ ἔχουν play ὕωσνκίν | ἰδέαν τοῦ τὶ ἐννοοῦμεν διὰ τοῦ ὅρου «φυσικαὶ ἐπιστῆ- μαι», ‘OA, Einstein fy agoxer- uévw: «AH émotypn δὲν εἷ- vu ἁπίῶς µία ανλλογὴ νό- µων, ἕνας κατάλογος dedo- µένων καὶ γεγονότων. Εΐναι μία δηµιουογικὴ ἐργασία τῆς ἐλευθέρας σκέφεως τοῦ ἆν- θρώπον. Αἱ φυσικαὶ θεωρίαι προσπαθοῦν νἁ σχηματίσουν μίαν εἰκόνα τῆς πραγµατικό- τητος καὶ νὰ δώσουν τὴν σχέσιν αὐτῆς μὲ τὸν πλατὺ κόσμο τῶν αἰσθητικῶν évtv- πώσεων». Ἡ σχ-ος τοῦ διδασκάλου μὲ τὴν ἐπιστήμην ἀφορᾶ κυ- ρίως τὴν διδασκαλίαν τῆς 6ι- ολογίας, χημείας, φνσικῆς καὶ μερικῶν ἄλλων θεμάτων. Γιὰ νὰ εἶναι ὁ διδάσκων συ- νεπῆς μὲ τὰ ὅσα ἀνωτέρω Ge γεψέραµε πρέπει γὰ ἀκολου- θήση τὴν λεγομένην «ἐπιστη- sown µέθοδον». Ἡ μµέθο- δος αὐτὴ, ὕπως ἀκολουθεῖται ὑπὸ τῶν ἐπιστημόνων ἆπολου- θεῖ τὰ κάτωθι στάδια διὰ τῶν ὁποίων ἕνα ποὀθ]ημα μπορςὶ νά ἐπιλυθῇ: 1, Ῥαλλογὴ παρατηρήσεων αχετικῶν μὲ τὸ πφό- bana. 2, ᾿Ἐπανάληψις τοῦ Φαιγο- µένον εἰς τὸ ἐργαστήριον (πείραµα ἐὰν ἆχρεια- σθῆ). δ.. Σχηματισμὸς ὑποθέσεως θασιζομένης στὶς παφα- τηρήσεις. 4, Πούθλεψις ἄλλων δυνα- µένών. νὁ παρατηρηθοῦν φαινομένων. ὂ.. '᾿Αποδοχὴ τῆς ὑποθέσεως, τροποπυίΐησις ἢ ἀπόφριψις αὐτῆς, ἀναλόγως τοῦ 6n- θμοῦ πραγµατυποιῄσεως τῶν απραθλέψεων. Ἡ ἀνάλωσις αὐτὴ δὲν κά- vet Ηνείαν τοῦ ρόλον τῆς «ἐμπνεύσεως» ποὺ συχνὰ t- πῆοξε ὃ δρόμος ἔπιστημονι- κῆς πρσόδου. Ἡ ἐπιστήμη δὲν εἶναι τόσον «μέθοδος», ὅσον τρύπας ἐφαρμογῆς τῆς κοινῆς λογικῆς εἰς τὴν λώσιν τῶν προθληµάτων. Εὶς τὸν παρόντα πἰῶνα, Ἡ παταγόησις τῆς ἐπιστήμης εἷ- γαι δικαίωµα κάθε μοοφωμέ- νου ἀνθρώπου καὶ χωρὶς αἲ- τὴν δὲν μπορεῖ κάποιος νὰ θεωφεῖται µορφωμένας. “Ὁ- mung @ Lord James eine «αὐ- τὸς εἶναι ἕνας κόσμος εἰς τὺν ὁποῖον ἃ ἐπιστήμη ἔχει πολὺ μεγαλύτερην ἀξίαν παρὰ µό- yoy bingy. ται ὁ ρόλος της δὲν περιορίζεται µόνον εἰς τὴν θελτίώαν τῶν ὄρων ζωῆς, εἲς τὴν ἐπίδρασίν της ἐπὶ τῆς οἰκονομίας, τοῦ ἐ- µπορίου καὶ τῆς διοµηχανίας, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς πολιτικῆς καὶ νενικἁ ἐπὶ ὅλων τῶν το- μέων. τῆς ἀνθρωπίνης ὅρα- στηριύτητος. Οὕτω ὁδηγού- µεθα στὸ νὰ ἀναγνωρίσουμε τὸ ἁπλὸ γεγονὺς ὅτι δὲν µπο- ροῦμε νὰ θεωρήσωμε miner] ἐπιστήμη λοιπὸν ἐκπαίδενσιν ἂν δὲν περικαµ- θάνει ὡρισμένα ατοιχεῖα ἓν τῶν θετικῶν ἐπιοτημῶν ὅπως περιλαμθάνει π.χ. ἱσταρία, γλῶσσα ἢ μαθηματικά», Ἡ πρέπει νὰ παίζῃ ἕνα δραστκὸ ϱύλο µέ- σα στὰ πλαίσια τῆς γενικῆς ἐνγπαιδεύσεως. Καὶ γιὰ νὰ &- πιτευχθῇ τοῦτο πρέπει οἱ µα- θηταὶ νὰ, διδάσνχώνται στὰς Φφιυσικᾶς ἐπιατήμας εἰς ὅλα τὰ στάδια τῆς σχολιμῆς τῶν ee Sung. Al oxéwerg nob dvagépape καθορίζουν τὶς κατευθύνσεις πρὸς τὰς ὁποίαάς τείνουν αἱ διάφοροι. σειραὶ µαθηµάτων εἷς τὰς φυσικὰς ἐπιστήμας. Ἠαάραθέτω κατὠτέρῳ τρεῖς τοιαύτας αειρὰς µαθηµάτων, ὅπως παρέχονται εἰς διάφορα λΑμερικανικὰ κολλέγια: (Συνεχίζεται)