ANG TOM SYHATEPMON THE ΜΜ HOMIAIA TOY . M. MANAMETPOY ELL TO EONIKON 2YAAAARTHPICN Κανένας συμθιθασμὸς δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει καγένα δεκάχρονον σχέδιον δὲν μᾶς συγκιγεῖ (Δημοσιεύομεν κατωτέρω τὸ πρῶτον µέρος τῆς ὁμιλί- ας τοῦ ἐκπροσώπου τῆς Ἔ- θνικῆς Συνεργασίας κ. Μ. Παπαπέτρου εἰς τὸ χθεσι- νὸν ἐθνικὸν συλλαλητήριον.) Ἕλληνες ἀδελφοί, Τὴν στιγμὴν αὐτὴν ποὺ ἡ Ἑλληνικὴ Κύπρος συν- ἤλθε γιὰ νὰ διαδηλώσῃ τὸν µοναδικόν, τὸν ἀναλλοίω: τὀν της πόθον γιὰ τὴν λύση τοῦ ἐθνικοῦ της Cn- τήµατος, ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ τοῦ Αἱγαίου φθά- νουν ὣς σὲ μᾶς οἱ πνιγ- μένες φωνὲς τῶν ἐλευθέ- ρων ἀδελφῶν µας ποὺ θά συνήρχοντο εἰς τὸν κλασ- σικὸν χῶρον τοῦ ΓΠαναθη- ναϊκοῦ Σταδίου γιὰ νὰ ἐνισχύσουν καὶ νἀ τονώ- σουν τὴν Πρεσβείαν µας καὶ τῆς εὐχηθοῦν εὐόδώ- ow τοῦ εὐλογημένου σκο- ποῦ της. Μαἱ οἱ πνιγµένες αὐτές φωνὲς ἑνωμένες μὲ τὶς δικές µας ἰαχὲς θά µε- ταβληθοῦν σὲ μιὰ φοβερὴ βοὴ ποὺ σκορπώντας παν- τοῦ ὅπου ὑπάρχουν ἄνθρω: ποι, θὰ φθάσῃ ὡς τ᾽ αὐτιὰ τῶν ἰσχυρῶν τῆς γῆς γιὰ νὰ τοὺς πεῖ ὅτι καμμιὰ ἄλλη λύσις τοῦ Κυπρια- κοῦ ζητήματος δὲν μᾶς {- κανοποιεῖ, κανένας συµβι- βασμὸς δὲν μᾶς ἐνδιαφέ- Ρρει, κανένα δεκάχρονο σχέἑ- διο, ὁσονδήποτε δελεαστι- κὀ, δὲν μᾶς συγκινεῖ. Καὶ ὁ λόγος εἶναι ἕνας, ἁπλοῦς καὶ σαφής. Καὶ τοὺς τὸν εἴπαμε πολλὲς Φορές. Ὢ λόγος εἶναι ὅτι τόσον ἡ ἐλεύθερη πατρίδα, ὅσο καὶ ἡ Κύπρος εἰς τὲς κρίσιµες στιγμὲς ποὺ ἐκιν- δύνευε νὰ καταποντισθεῖ ὅλη ἡ πολιτισμένη ἀνθρω- πὀτης, τότε ποὺ οἱ λέξεις «ἐλευθερία, δημοκρατία, δικαιοσύνη»ἐκινδύνευαν νὰ διαγραφοῦν ἀπὸ τὴν ζωὴν τῶν λαῶν καὶ θά ἕανα- ζοῦσαν ἡ σκλαβιὰ καὶ τὸ σκοτάδι τοῦ Μεσαίώνα,δὲν ἔκαμαν ὑλιστικοὺς ὁπολο- γισµούς. Δὲν ἑλογάρισσαν οἱ Ἕλληνες, δὲν ἐσκέφθη- καν κἄν τὶ τοὺς συμφέρει νὰ κἀμουν. ᾿Αντὶ τούτου ὡς γνήσιοι ἀπόγονοι τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων γιὰ τοὺς ὁποίους κατάπληκτος ὁ Πέρσης ἐπιδρομεὺς ἔλεγε : «Οὐ περὶ χρημάτων τὸν ἁ- γῶνα ποιοῦνται, ἀλλὰ πε: ρὶ ἀρετῆς», ἐρρίφθησαν ὁ- λόψυχα εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ ἐπότισαν μὲ τὸ αἷμα τους Χορταστικἁ ὅπως ἐνόμιζαν τὸ δἐνδροτῆς αἰθέριας Θε- ἃς τῆς Ἐλευθερίας, Ἔρχεται πρώτη ἡ Ἑλ- λὰς μεταξὺ τῶν Συμμάχων εἰς θυσίας αἵματος καὶ é- θνικοῦ πλούτου καὶ πρώτη ἡ Κόπρος μεταξὺ τῶν ᾽Α- ποικιῶν καὶ τῶν Πτήσεων τῆς Μεγάλης Βρεττανίας εἰς τὴν ἀναλογίαν ἀριθμοῦ τῶν στρατευθέντων. Εὐ- θεῖς καὶ εἰλικρινῖς ἀπὸ χαρακτῆρος δὲν μποροῦ- σαν οἱ Ἕλληνες νὰ φαν- τασθοῦν ὅτι ἐψεύδοντο οἱ ἰσχυροὶ ὅταν διεκήρυτταν ὅτι ὁ τελευταῖος πόλεμος ἐγίνετο διὰ τὴν ἐπικράτη: σιν τοῦ δικαίου καὶ τῶν ἀνθρωπιστικῶν ἰδεωδῶν καὶ ὅτι ἡ αὐτοδιάθεσις κάθε λαοῦ, ὁσονδήποτε µμικρὸς καὶ ἀνίσχυρος, θά ἦτο δι- Καίΐωμά του ἀναφαίρετον. Δὲν μποροῦσαν νὰ φαντα- σθοῦν ὅτι ἐκεῖνοι ποὺ συνέ: ταξαν τὸν περιβόητον Κάρ: την τοῦ ᾿Ατλαντικοῦ καὶ τὸν διεφήμισαν ὡς τὴν {ε- ρὰν Κιβωτὸν, ἡ ὁποία θὰ ἐκανόνιζε τὰς σχέσεις τῶν Ἐθνῶν, θὰ ἤρχετο ἡ- μέρα ποὺ ὄχι µόνον θὰ τὸν ἀπηρνοῦθντο σάὰν ἕνα ἀσήμαντο µκουρελλόχαρ: το, ἀλλὰ καὶ θά διέψευδαν. καὶ αὐτὴν τὴν ᾖἴδιαν τὴν ὅπαρξίν του. Διήρχοντο τότε οἱ ση- μερινοὶ νικηταὶ τὲς πιὸ µαδρες, τὲς πιὸ ἀγωώνιώ δεις στιγμές τους, Μόνοι, κατάµονοι. Σὰν συρφετοὶ διελύοντο οἱ ἰσχυρότεροι στρατοὶ τῆς γῆς καὶ τὰ κράτη τῆς Εὐρώπης--με-: γάλα καὶ μικρὰ-- ὑπετάσ- σοντο ἤ παρεδίδοντο ἆ- μαχητὶ εἰς τὴν Χιτλερικὴν θεοµηνίαν. Ὅλοι ἔβλεπαν τὸ τέλος νὰ πλησιάζει, δ΄ λοι ἐπίστευαν ὃτι τὸ σύν- νεφο ποὺ ἐκάλυπτε τὸν Εὐρώπαϊκὸν οὐρανὸν θὰ μετεβάλλετο σύντομα σὲ ἐρεβῶδες σκότος, σκότος ἀπόλυτο ποὺ θὰ ἐπλάκώ: νε τὲς ψυχὲς καὶ τὲς διά- γοιες τῶν ἐλευθέρων ἀν: θρώπων γιά χίλια τοὐλά- Χιστον χρόνια. Αὐτὴ ἦταν ἡ διεθνὴς κα- τάστασ.ς ὅταν ἡ Ελλὰς ἕ- Βέχετο τὴν τρομερὰν ἐπίθς- σιν τοῦ ἑνὸς καὶ ἀμέσως κα- τόπιν τοῦ ἕἑτέρου σκέλους τοῦ Αξονος. Μικρά, ἀδύνα- την ἀνέτοιμη, μὲ ἐσωτερικὲς διχόνοιες τέτοιες ποὺ νὰ κρατοῦν δεκάδες χιλιάδες Ἕλληνες ἐξόριστους στὰ ἕε- ρονήσια. Av & Ἑλληνικὸς λαὸς στὸ φοβερὸ του ἐκεῖνο δίληµµα ἄρχιζε νά κάμνει ὅὃ- πολογισμούς, ἄν ἐζύγιζε τὰ ὑπὲρ καὶ τά κατά, ἄν ἐσκέ- φτετο τέλος μὲ τὸ μυαλό του ἀντὶ μὲ τὴ καρδιὰ tou tows νὰ ἔλεγεν εἰς τούς ἔπιβουλευ- τὰς τῆς ἀκεραιότητος τῆς χώρας του: «Ορῖΐστε, κύριοι, περᾶστε». Καὶ ἀσφαλῶς δὲν θὰ εὑρίσκοντο πολλοὶ νὰ τὸν κατηγορήσουν ἐπὶ ἐθνικῇ ᾱ- τιµία, Ἡ θυσία ἐφαινετο τό: σον ἄρκοπη, τόσον µαταία ᾽Αντὶ τούτου τὸ ἜἛθνος σ2η- σωμου ὠρθώθη adv ἕνας ἄνθρωπος, εἶπε τὸ περίφημο «.. Ἡ Ἑλλάδα ἀκεραίαν ἤ ὅλα στάκτην» καὶ ἐρρίφθηκε μὲ τὸν ψυχήτου στὸν ἄνισο ἀγῶ- να.Καὶ ἔδωκεν εἰς τὸν κόσ-ον τὸ σύγχρονο ἐκεῖνο θαῦμα ποὺ λέγεται ᾽Αλβανικὸν ἔπος, ανίταν τεράστιος ὁ ἠθικὸς ἀντίκτυπος σ᾿ ὅλη τὴν ὑφή- λιο, Ὁ ἄξονας ἄρχισε νὰ τρί ζει ἀπὸ τὰ γραονθοκοπήµατα τοῦ ἛἝλληνα φα.τάρου, ὁ μῦ θος γιά τὸ ἀήττητο ἄρχισε νά ξεφτίζει. Φῶς, τὸ πρῶτον φῶς ὕστερα ἀπὸ τὴν ἀπόλωτη σκο: τεινιά, σκίρτηµα τῶν καρδιῶν τῶν σκλαβωμµένων τῆς Εὐρώ πης. ποὺ τὲς εἶχε µαράνει τὸ σαράκι τῆς ἀπελπισίας. Δὲν εὕρισκαν λόγια ἀρκετά ἐκ- φραστικά γιὰ νά μᾶς ἐπαινέ- σουν καὶ νὰ ἐξάρουν τὸ μέ- Ύεθος τῆς συμβολῆς µας. Ὅ κ. Τσέρτσιλ ἔλεγεν εἰς τὴν Βουλἡὴν: «Οὐδὲ ἡ µεγαλυτέρα στρατιωτικὴ νίκη τοῦ Χίτλερ δὲν μπορεῖ νὰ ἰσοφαρίσῃ τὸ ἠθ.κὸν κέρδος ποὺ μᾶς προσ- επόρησεν ἡ σ]άσις τῶν ἡρωϊ- κῶν Ἑλλήνων». Καὶ ὁ κ. Νόελ Μπαίηκερ ὁμιλῶν ἀπὸ ραδιο- Φώνου πρὸς τοὺς Ελληνας εξδᾶς ἀγαποῦμεν, σᾶς εὐγνω- μονοῦμεν. Μετά τὴν νίκην θὰ φροντίσωμεν διά τὴν εὔ- τυχίαν σας ὡς ἀτόμων καὶ ὡς Έθνους». Καὶ ὁ κ. ΗἨντεν ἀπαντῶν τὴν ἄνοιξιν τοῦ 1941 εἰς τὸν κ. Τσουδερὸν, ὃ ὁποῖος τὸν ἐβολιδοσκόπησε διὰ τὸ μέλλον τῆς Κύπρου ἔλεγε: «Μοῦ ὁμιλῆτε γιὰ ἕνα ζήτημα τὸ ὁποῖον πρέπει ἤδη νἁ Be- ὠωρεῖτε λελυμένον». Αὐτὰ ὅ- λα τὰ ὠραῖα πράγματα ἐλέ- γοντο μεταξὺ τοῦ 1940 καὶ 1941. Ας ἴδωμεν τώρα καὶ τὴν στάσιν τῶν μετὰ τὴν νί- κην. Ὅταν ὁ μµακαριώτατος ᾿Αρχιεπίσκοπος κ. Δαμασκη- νὸς ἐπεσκέφθη τὸ Aovdlvov ὡς ᾽Αντιβασιλεὺς καὶ ἔθεσεν ἐνώπιον τῶν ἐπισήμων τοῦ Φόρεῖν Όψφις καὶ τὸ ζήτημά μας, δειλά δειλὰ καὶ ἐν τῷ πλαισίῳ βεβαίως τῆς ᾽ΑΥγγλο- Ἑλληνικῆς φιλίας. ἔλαβεν ἀπὰ τὸν συμμετέχοντα τῆς συνεντεύξεως κ. Ἠντεν τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν: «Περίεργοι ἄνδρωποι ἐσεῖς οἱ Ἕλληνες, 'Ομιλῆτε συνε- χῶς περὶ ᾿Αγγλο-- Ἑλληνι- κῆς φιλίας καὶ ἔρχεσθε τώ- ρα νἁ μᾶς προτείνετε τὴν δι- άλυσιν τῆς Αὐτοκρατορίας µας». Αὐτὰ τὰ λόγια τὰ εἷ- πεν ὁ ἴδιος κ.. Ἠντεν ποὺ κα- τὰ τῆν ὥραν» τῆς ἀνάγκης ἔ- λεγεν ὅτι δὲν τίθεται κἄν ζήτημα Κύπρου, διότι εἶναι ἠπόθεσις τελειωµένη. AYPION : Τὸ τέλος.