Back

ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΥΛΑΚΑΣ, 1982-01-24

ΚΥΡΙΕΚΗ 04 ΙΑΝΟΥΒΡΙΟΥ 1982 ΕΘΝΙΚΟς ΦΛΛΑΚΑς ο ΚΟΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ Η ΕΞΥΠΝΑΔΑ Ἡ συζήτηση διαρκεῖ ἐδῶ καὶ τρεῖς Χιλιὰδες Χρόνια. Ἡ κληρονομικότητα δϊνει τήν ἐξυ- πνάδα στόν ἄνθρωπο Η μήπως τοῦ τὴν δημιουργεῖ τὸ περιβάλλον Ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ Φιλοσοφία ἔδωσαν τὶς ἀπαντήσεις τους. ΓΚΑΙΤΕ ΣΟΠΕΝΑΧΑΟΥΕΡ Εἶναι περίεργη ἡ περιπέτεια τῆς γενετικῆς θιολογίας. ᾽᾿Από τή γἐννησή της, τόν περασμέ- νο αἰώνα, τή χρησιμοποιοῦσαν πολλοί στήν πολιτική γιά νά δι- καιολογήσουν διάφορα πράγ- µοτα, Μέχρι τήν τελική της προσάρτησή! Κινητοποιήθηκε στὴν ὑπηρεσὶία τῶν φυλετικῶν διακρίσεων, ξεκίνησε μέ τόν Χί τλερ καί καταποντίστηκε μαζί του. Γιά σαράντα ἀκρι-θῶς χρόνια. Νά ὅμως πού ἐμφανίζεται πάλι σήµερα, σέ µιά συζήτηση ἡλι- κίας μερικῶν χιλιετηρίδων -- οἱ Ἕλληνες μιλοῦσαν γιά «εἰ- µσαρμµένη» - μέ τήν ἴδια ἔνταση, τὴν ἴδια δύναμη πού εἶχε πρίν ἁπό διακόσια χρόνια, ὅταν ὁ Ζόν - Ζάόκ Ρουσσώ περιέγραφε τό πρότυπο τοῦ «καλοῦ ὄγριου πού διέφθειρε τήν κοινωνίαν.» Ἡ κληρονομικότητα ἤ τό πε- ριθάλλον, ὁ ἀταθισμός ἤ ἡ κοινωνἰα Τό ἔμφυτο ἢ τὸ ἐ- πίκτητο Τί εἶναι αὐτό πού δια- πλάσσει τόν ἄνθρωπο, τὸν κα- θορίζει, τόν κάνει οὐτό πού εἷ- ναι Τό αἷμα τῶν προγόνων του ἢ ἡ µόρφωση πού ἀποκτᾶ: Φυσιολογική ἀνισότητα Ὁ ὅΖάν - Ζάκ ὑποστήριξε τὴ θέση πού σήµερα θά ὀνομαζό- ταν «περιθάλλοντολογία», σύ- µφωνα μέ τήν ὁποίαν τό περι- θόλλον ἐπιδρᾶ στήν κληρονο- µικότητα. Στό ὄνομα τῆς ἐπι- στήµης οἱ θεωρητικοί τῆς «νέ- ας δεξιᾶς» ἁρπάζονται ἁπό τόν Ρουσσώ γιά τίς ἰδέες του καὶ τούς ἀριστερούς ὀπαδούς του. Ἐν ὀνόματι τῆς ἐπιστή- µης ὁ ᾽Αλαίΐνντέ Μπενουά «΄Α- πό δεξιά σκοπιά» καί ὁ ᾿Ανρί ντὸ Λεκέν «Πολιτική τῶν ζών- των» ὑποστηρίζουν ὅτι ἡ γενε- τικἠ {ἡ κληρονομικότητα) ἐ- πιθάλλεται στό περιθάλλον, ὅ- τι ὑπάρχει δηλαδή µιά φυσιο- λογική ἀνισότητα. 15 Φεθρουαρίου 1976: Ἡ 'Α- µερικανική ᾽᾿Ακαδημία Ἔπιστη- μονικῆς Προόδου ἔχει τήν ἑτή- σια συνέλευση της στήν Οὐά- σιγκτων. Εἴκοσι ρήτορες εἶχαν τήν ἡμέρα ἐκείνη. Όταν ἤλ- θε ἡ σειρά του, ἕνας ἄνδρας μέ ἀδύνατο πρόσωπο, καμμιά πενηνταριά χρονῶν προχώρη- σε στό θῆμα : Ἠταν ὁ Ἔντουαρντ Γουῖλσον. Τότε ξέ- σπασε μιὰ τρομερὴ φασαρία. «Φασίστα, ρατοιστή», τοῦ φώναζαν πετώντας ΄του ἕναν κουθὰ νερό. Οἱ παριστάµενοι χωρί- στηκαν σὲ δύο ὁμάδες, ἄλλοι ὑπέρ καὶ ἄλλοι κατὰ τοῦ Γουῖλσον, : Τέτοιο πράγµα δὲν εἶχε ξανασυμθεῖ στὶς ΗΠΑ σὲ ἐπιστημονικὴ συνέλευση. Ὁ Ἔντουαρντ Γουῖλσον ὅμως δὲν ἐξεπλάγη ἰδιαίτερα. ᾿Εδῶ κι ἕνα χρόνο, δηλαδἡὴ ἁπό τότε ποὺ κυκλοφόρησε τὸ θιθλίο του «Κοι- νωνιοθιολογία: Μιὰ γέα σύνθεση», διπλα- σιάστηκαν οἱ ἐπιθέσεις ἐναντίον του ἀπὸ μέρους τοῦ Τύπου, τόσο ἀπὸ τὰ ἐπιστημο- νικὰ περιοδικὰ ὅσο καὶ ἀπὸ τοὺς Τάιμς τῆς Ν. Ὑόρκης. Μὲ ποιὰ κατηγορία Ὅτι ὑπο- στηρίζει τὸν ρατσισμό, τὸν σεξισμὸ καὶ τὸν ἐπιλεκτισμό. Βεθαίως, ὄχι ἄμεσα: Καθηγη- τὴς στὸ διάσημο Πανεπιστήµιο Χάρθαρντ, εἰδιὸς ἐντομολόγος, ὁ Ἔντουαρντ Λ.ΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΙΝΤΣ/Ι ΑΙΛΣΊΑΙΝ Γουῖλσον εἶναι ἕνας ἀναγνωρισμένος σο- φός, ποὺ τὸν σέθονται καὶ τὸν ἀποκαλοῦν «φιλελεύθερο» στὶς ΗΠΑ. τὰ συμπεράσματα ποὺ ἔθγαζαν οἱ φοιτη- τὲς του ἀπὸ τὰ ἔργα του δὲν δημµιουργοῦ- σαν ἀνησυχίες. Ἕνα µήνα μετά τὴ συνέ- λεωση τῆς Οὐάσιγκτον, τὸ περιοδικὸὀ ΤΙΜΕ δηµοσίεωσε ἂἄρθρο γιὰ τὸν Γουῖλσον μὲ τί- τλο «Τὰ γονίδια πάνω ἀπ᾿ ὅλα» κατὰ τό «Ντόιτσλαντ ὕμπερ ἄλλες» («Ἡ Γερμανία πάνω ἀπ᾿ ὅλα») τῶν Ναζί. Μ’ αὐτὸν τὸν τί- τλο, τὸ ΤΙΜΕ στόχευε χωρὶς δυσκολία τὴ σωζήτηση στὴν καρδιᾶ τής θεωρίας τοῦ Γουῖλσον µέσα στὴν «Κοινωνιοθιολογία» του, ἡ ὁποία εἶναι πάνω κάτω ἡ ἑξῆς: Ὁ Δαρθίνος μιλάει γιὰ τὴ µάχη γιὰ τὴ ζωή, γιὰ τὴ φυσικὴ ἐπιλογὴ τῶν πιὸ δυνατῶν ἀτόμων. Πρέπει νὰ προχωρήσουμε πιὸ µα- κριὰ ἀπ᾿ αὐτόν, Ἡ µελέτη τῶν ζωικῶν κοι- νωνιῶν δείχνει ὅτι δὲν εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ἡ μύγα, ὁ ἐλέφαντας αὐτὸς ποὺ μάχεται γιὰ τὴν ἐπιθίωση, ἀλλὰ τὸ τελεωταῖο του µέ- Ρος: τὸ Υονίδιο. Ἐκπληκτικὴ δήλωση. Τὸ γονίδιο Εἶναι μιὰ µικρή (παρόλο τιού εἶναι µακριά) σριρὰ ἀπὸ χημικὲς οὐσίες διατεταγµένες μὲ τέ- τοιον τρὀπο ὥστε νὰ παράγουν μιὰ πρω- τεῖνη τοῦ σώματος. Μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ποὺ ἡ διάταξη τῶν γραμμάτων δίνει σὲ μιὰ λέξη τὴν ἔννοιά της. Ἡ. κληρονομικότητα, τὸ σύνολο τῶν «χαρακτηριστικών» ποὺ μεταδίδονται ἀπὸ τὸ ἕνα ἄτομο στὸ ἄλλο εἶναί χαραγμένη στὰ γονίδια. Ἔχουμε δέκα ἑκατομμύρια ζεύγη γονιδίων, ποὺ εἶναι διατεταγμένα σὲ μιὰ μακριὰ ἴνα, τὸ δεσοξυριθονουκλεϊκὀ ὀξὺ (ΏΝΑ) στὸ Ἐσωτερικὸ τῶν χρωµοσω- µάτων. Οἱ ἕξι οὐσίες ποὺ ἀποτελοῶν τὸ γο- νίδιο εἶναι οἱ ἴδιες γιὰ ὅλες τὶς μορφὲς τῆς ζωης. ἀπὸ τὸ θακτηρίδιο ὥς τὸν ἄνθρωπο. Ἡ διαφορὰ θρίσκεται στὸ µῆκος τῶν σει- ρῶν καὶ σιἠ διάταξη τεσσάρων ἀπ' αὐτὲς τὶς οὐσίες. , Νά λοιπὸν ποὺ τὸ γονίδιο εἶναι ὁ ἥρωας, σχεδὸν ὁ μοναδικός στὴ διάρκεια τῶν πέντε δισεκατομμυρίων χρόνων Ἱστορίας τῆς ἐξέλιξης τής ζωῆς στὸν πλανήτη. Γιὰ τὸν Γουῖλσον καὶ τοὺς κοινωνιοθι- ολόγους, αὐτὴ ἡ ἱστορία δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ ἕνα περίπλοκο παιχνίδι, σκοπὸς τοῦ ὁποίου εἶναι ὁ ἑξῆς: Τὰ γονίδια προσπα- θοῦν νὰ πραγματοποιήσουν τὸ «ὄνειρό» τους ποὺ συνίσταται στὸν δίχως τέλος πολλαπλασιασμό τους. Ὁ ὀργανισμός, εἴτε πρόκειται γιὰ τὸ ἀνθρώπινο σῶμα, εἴτε γιὰ ἕνα κύτταρο θακτηριδίου, δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ ἕνα στήριγμα. Ἡ λειτουργία του εἶναι νὰ Επιτρέπει στὰ γονίδια νὰ ἀναπαρά- γονται. Γι αὐτὸ φαίνεται παράξενο ποὺ ἡ κοινω- νιοθιολογία προξένησε τέτοια ἁναστάτωση στὶς ΗΠΑ. Γιὰ νὰ τὸ καταλάθουµε ἄς ξανα- γυρίσουμε στὸν Δαρθίνο: Πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι ἡ θεωρία του, παρόλο ποὺ ἀνήκει στὶς πιὸ πρόσφατες ἀνακαλύψεις, ἀφήνει πολλὰ κενά. Ἡ µάχη γιὰ τὴ ζωὴ δὲν µπορεῖ, γιὰ παρά- δειγµα, νὰ ἐξηγήσει τὴν περίεργη συµπε- ριφορᾶ ποὺ λέγεται «ἀλτρουϊσμός». ᾽Απὸ ποῦ ξεκινάει τὸ γεγονὸς ὅτι µερικὰ δελφί- νια διακινδυνεύουν τὴ ζωή τους γιὰ νὰ σώ- σουν ἕναν ὁμοιογενή τους ποὺ Βρίσκεται σὲ κίνδυνο Καὶ τὸ µαστήριο τῶν μελισσῶν, ὅπου οἱ ἐργάτριες περνοῦν ὁλόκληρη τὴ ζωή τους ἀσχολούμενες μὲ τὶς νύμφες ἀπ᾿ ὅπου θὰ γεννηθοῦν οἱ ἀδελφές τους Ὡραϊο παρά- δειγµα ἀλτρουϊσμοῦ. ᾽Ακατανόητο ἄν ἀκο- λουθήσουµε τὴ θεωρία τοῦ Δαρθίνου. ᾽Αλλὰ ὁ σοφὸς γγλος ἀγνοοῦσε' κάτι παράξενο ποὺ συνέθαινε στὶς μέλισσες: Οἱ θηλυκὲς ἔχουν τὰ τρία τέταρτα τῶν γονι- δίων τους ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὶς ἀδελφές τους καὶ ὄχι τὸ ἥμισυ, ὅπως συµθαίνει συνήθως σὲ ὅλα σχεδὸν τὰ ἂλλα εἴδη. Οἱ ἐργάτριες εἶναι στεῖρες. Τώρα ποὺ γνωρίζουμε αὐτὸ τὸ χαρακτηριστικό, ΆἎδει σήµερα ὁ Γουῖλσον. ὅλα ἐξηγοῦνται: Οἱ ἐργάτριες ἔχουν «συμφέρον» νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὶς ἀδελφές τους, ἀκόμα καὶ ὅταν εἶναι νύμφες -- ἐπειδὴ προὐποθέτουν ἔτοι τὴν ἐπιθίωση ἑνὸς σημαντικοῦ µέρους τῶν δι- κῶν τους γονιδίων. Γρήγορα ἀκολούθησαν καὶ ἄλλες µελέ- τες, ποὺ κάθε φορᾶ ἔμπαιναν καὶ πιὸ πολύ στὶς λεπτομέρειες. Ξέρουμε σήµερα πὠὼς ὑπάρχουν γιὰ τὸ μωρὸ δυὸ κρίσιµες περί- οδοι αναπτυξιακής ὁρμής' σ’ ὅ,τι ἀφορᾶ τὰ ἐγκεφαλικὰ κύτταρα: μεταξύ πέµπτης καὶ ἑθδόμης ἑθδομάδας τῆς κυήσεως. καὶ μεταξυ ὀδης ἑθδομάδας τῆς κυήσεως καὶ τῆς δεύτερης χρονιᾶς μετὰ τὴ γέννηση. Ἂν κατὰ τὰ διαστήματα αὐτὰ τὸ παιδὶ δὲν λαμθάνει ἐπαρκὴ τροφὴ σὲ ποιότητα καὶ ποσότητα, θὰ μείνει σηµαδεμένο σ' ὅλη του τὴ ζωή. Τὸ μυαλό του δὲν θὰ άναπτυ- - ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙΠΛΕΡ χθεῖ ποτὲ πλήρως. Γιατὶ - ἄλλη μιὰ ση- μαντικὴἡ ἀνακάλυψη -- κατὰ τὴ διάρκεια αὐ- τῶν τῶν πρώτων χρόνων εἶναι ποὺ θὰ πλέ- ξει μὲ τὸ περιθάλλον τοὺς δεσμοὺς ποὺ θὰ διαμορφώσουν τὴν προσωπικότητά τού, τὸν χαρακτήρα του, τὰ ὁποῖα ὅμως θὰ ἀποκαλυφθοῦν µονάχα μετὰ ἀπὸ χρόνια. Οἱ Λόρεντς καὶ Γουῖλσον, ἀναγκασμένοι νὰ περνᾶνε ἀπὸ τὰ ζῶα στὸν ἄνθρωπο, ξέ- χασαν τελικἀ τὸ οὐσιῶδες: αὐτὸ ποὺ δια- χωρίζει 6αθιὰ τὸ μὲν ἀπ᾿ τὸν δέ: Τὸ ζῶο γεννιέται οχεδὸν πλῆρες”, τὸ περιθάλλον δὲν τοῦ προσφέρει πλέον σπουδαῖα πράγ- µατα. Αντίθετα, ὁ ἄνθρωπος ἔρχεται στὸν κόσμο μὴ ὁλοκληρωμένος, πρακτικὰ στὴν κατάσταση τοῦ ἐμθρύοι. Μ' ἄλλα λόγια, ἔχει ἄν ὄχι ὅλα τουλάχιστον πολλὰ νὰ πά- ρει ἀπ᾿ τὸ περιθάλλον. Ὅσο γιὰ νὰ ἀποτιμήσουμε σὲ ἀριθμοὺς τὴ συµθολὴ τής κληρονομικότητας καὶ τοῦ περιθάλλοντος, αὐτὸ εἶναι πολὺ διαφορε- τικὴ ὑπόθεση. Γιὰ ἕνα σπουδαϊο λόγο: Ποιό κοινὸ µέτρο μπορεῖ νὰ ὑπάρχει ἀνάμεσα σ' αὐτὸ ποὺ δυνάμει εἶναι γραμμένο στὰ Υο- νίδια, τὸν ᾿ἀρχέτυπο”, ὅπως λένε οἱ 6ι- ολόγοι, καὶ τὴν ἔκφρασή του, γιὰ τὴν ὁποία οἱ γενετιστὲς αἰσθάνθηκαν τὴν ἀνάγκη νὰ κατασκευάσουν μιὰ τάξη, τὸν ''φαινότω- πο’ ᾿᾽Ασφαλῶς κανένα. Εἴδαμε πὼς ᾽ἡ σχέση του γονίδιου στὸ ἐσωτερικὸ τῆς ποποθεσίας”' του εἶναι σηµαντική. Ὅπως καὶ ἕνα μὶ-μπεμὸλ, ἀνάλογα μὲ τὸ ἄν παίζε- ται μαζι μὲ ἕνα ντὸ ἤ ἕνα σὀλ (συμφωνία ντὸ μινόρε) δὲν ἔχει τὴν ἴδια σημασία μὲ τὸ ἄν παίζεται μὲ ἕνα σὸλ καὶ ἕνα σι- μπεμὸλ (συμφωνία σὲ μὶ μπεμὸλ ματζόρε). Τὸ ἴδιο συµθαίνει ἀναμφισθήτητα καὶ μὲ τὸν φαινότυπο. Εἶναι γνωστὸ π.χ. ὅτι τὰ γονίδια δὲν ἐκδηλώνονται - δὲν κατασκευ- ἀζουν πρωτεῖνη -- παρὰ µόνο ὅταν προκα- λοῦνται ἀπὸ συγκεκριµένο περιθάλλον, Ἂν δὲν προκληθοῦν ποτέ, ἡ ἱκανότητα ἀτρο- φεῖ. Μ’ ἄλλα λόγια, µεγάλο µέρος τῆς κλη- ρονομικότητας ἐκδηλώνεται µονάχα ὅταν ἔρχεται σὲ ἀλληλεπίδραση μὲ τὸ περι- θάλλον. Καὶ μάλιστα δὲν θὰ ἐκφραστεῖ κατὰ τὸν ἴδιο χρόνο σὲ διαφορετικὸ περι- θάλλον. Εἵμαστε θέθαιοι ὅτι ἀκοῦμε τὸ Κοντσέρτο τοῦ Βραδεμθούργου” ὅπως τὸ ἔγραψε ὁ Μπάχ Πρόκείται γιὰ τὰ ἴδια κοντσέρτα εἴτε τὰ παίζει ὁ Γιεχούντι Με- γουχίν, εἴτε ὁ Νικολάους Χαρυουκούρ Ναί, ἀλλὰ ὄχι τελείως, Τό’ ἴδιο συµθαίνει ἀναμφίθολα καὶ μὲ τὴν κληρονομικότητα. Αὐτὰ εἶναι σὲ χοντρὲς γραμμὲς αὐτὰ ποὺ ἀνακάλυψαν στὸ τόλος οἱ ψυχολόγοι. Ξα- νάκαναν τὸ τὲστ τῆς ἀντίληψης μὲ 6άση αὐτὰ τὰ δεδοµένα, Σὲ δίδυμα ποὺ ἀνατρά- Φηκαν χωριστὰ καὶ σὲ πολὺ διαφορετικὰ κοινωνικοπολιτιστικὰ περιβάλλοντα, διαπί- στωσαν χαρακτηριστικὲς διαφορὲς τοῦ ΩΙ. Αὐτὲς οἱ παρατηρήσεις ἰσχύουν γιὰ τὰ παι- διὰ ποὺ διατρέφονται ἄσχημα. Μαζ μὲ τὴν ἑξῆς διευκρίνιση: ἀκόμα καὶ ἐλαφρὸς ὑπο- σιτισμὸς (στὴν πράξη μιὰ κακἠ διατροφή) ποὺ δὲν φαίνεται μὲ πρώτη ματιά, ἔχει ση- μαντικὲς ἐπιπτώσεις. Καὶ μπορεῖ νὰ µετα- δίδεται. Όχι γενετικά, ἀλλὰ ἁπλούστατα γιατὶ ἕνα παιδὶ ποὺ τρέφεται ἄσχημα, λιγό- τερο ἔξυπνο, θά ἐπιτύχει δυσκολότερα καὶ κινδυνεύει μὲ τὴ σειρά του νὰ διαθρέψει ἄσχημα τὰ παιδιά του. Στὴ Γαλλία, τὰ συμπεράσματα μιᾶς πρώ- της μελέτης ἐπὶ 35 παιδιῶν ἀπὸ φτωχοὺς γονεῖς ποὺ υἱοθετήθηκαν ἀπὸ εὔπορες οἵ- κογένειες ἔδειξαν ὅτι: 3196 τῶν παιδιῶν ποὺ ἔμειναν στὶς φυσικές τους οἰκογένειες ἔμεναν στἠν ἴδια τάξη, ἔναντι 119ο τῶν ἀδελφῶν τους, ἀγοριῶν καὶ κοριτσιῶν, ποὺ εἶχαν υἱοθετηθεῖ. 255ο σοθαρὲς καθυστε- ρήσεις ὁπῆρχαν στὰ πρὠτὰ (προσανατολι- σμὸς πρὸς εἰδικά σχολεῖα) ἔναντι 236 µο- νάχα στὰ δεύτερα. Τὸ καθοριστικὸ λοιπὸν στοιχεῖο ἐδῶ εἶναι τὸ περιθάλλον μᾶλλον παρὰ ἡ κληρονομικότητα. Δὲν εἶναι µία ἀλλά δεκάδες οἱ μελέτες οἱ σοθαρὲς σ' ὅλο τὸν κόσµο, ποὺ καταλή- γουν στὰ ἴδια συμπεράσματα. Γιὰ ἄλλη μιὰ φορά. δὲν ὁδηγοῦν σὲ κανένα συμπέρα- σµα. σὲ καμιὰ θεωρία τοῦ τύπου: «Τὸ περι- θάλλον εἶναι ποὺ τὰ κάνει ὅλα», 'Απλού- στατα διαπιστώνουν: 1. Ότι ἡ ἀλληλεπίδραση ἀνάμεσα στὸ περιθάλλον καὶ τὴν κληρονομικότητα εἶναι πολὺ περίπλοκη, ἀδύνατον νὰ ἐκφραστεῖ σὲ ἀριθμούς, οὔτε καὶ νὰ περιγραφεῖ. 2. Ὅτι πέρα ἁπὸ κάθε χρῶμα τοῦ δέρµα- τος ἤ ἀπό κοινωνικὴ προέλευση, ὁ τρόπος ποὺ διατρέφεται ἡ μητέρα καὶ διατρέφει τὸ παιδί της ἔχει σημασία. 3. Ὅτι ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ὐπάρχει ἰσότητα ὅρων στὸ ἐπίπεδο τῆς διατροφής καὶ τῆς μόρφωσης, ὁ µέσος ὄρος τῶν ϱ)] στὶς διά- φορες ὁμάδες δὲν εἶναι καθόλου διαφορε- τικὸς στὸ ἴδιο εἶδος. ὅποια κι ἄν εἶναι ἡ ρά- τσα καὶ ἡ καταγωγή. Αὐτὰ εἶναι ὅλα. Καὶ εἶναι πολλά. Ἡ ΑΝΕΔΛΕΥΛΟΓΙΑ. ὀφείλεται σὲ ἕνα διηθητὸ {ό, ποὺ συ- νήθως ἐνδημεῖ (6ρίσκεται δηλα- δὴ μόνιμα) στὶς πόλεις, ἀλλὰ πού, κατὰ καιροὺς καὶ εἰδικὰ τώρα τὸν χειμῶνα, παρουσιάζε- ται μὲ µορφὴ ἐπιδημική. - Ἡ ἀνομειλογιὰ εἶναι ἕνα κα. λόηθες νάσηµα, ἕνα νόσηµα δη- Ἀσδὴ ποὺ συνήθως δὲν ἐμπνέει ἀνησυχίες καὶ απάὀνια προκαλεῖ ὀπιπλοκὲς ἀξιόλογες, ἐἑνῶ πα- ράλληλα ἐξελίσοεται μὲ μιὰ γε: νικὴ ἐλαφρὴ συμπτωματολογία, ποὺ τὸ πιὸ σηµαντικὸ χαρακτη- ριστικό της εἶναι τὸ ἐέξάν. θημµα. Τὸ ἀξάνθημα τῆς ἀνεμευλο- Ὑνᾶς ἀποτελεῖται ἀρχικὰ ἀπὸ φυσαλίδες --- ποὺ µέσα τους βρίσκεται ὁ ἰὸς --- καὶ ποὺ χα- ρακτηρίζονται ἀπὸ πολωμορφία. Τὸ κωριώτερο, ν. Χαρακτη- ριστικὸ τοῦ ἐξανθήματος, δρί- σκεται στὸ Ὑεγονός, ὅτι κατὰ τὴν διαδρομὴ τῆς νόσου, έμφα- νίζονται οἱ καηλῖδες --- ποὺ εἶναι ἐρυθρωπὸὲς καὶ ποὺ ἑ- ξελίσσονται μετὰ σὲ φυσαλίδες, ποὺ κι᾿ αὐτὲς μετὰ σπᾶνε, γιὰ νἁ σχηματισθῇ ἁπάνω ταυς μιά λεπτὴ κρούστα. ᾿Αλλά, ταυτό- Ἓρονα, παροισιάζονται ἄλλες κηλίδες --- μὲ τὰ ἴδια χαρακτη- ριστικἁ ποὺ ἔχουν οἱ πρῶτες καὶ ποὺ κι’ αὐτὲς μὲ τὴ σειρά τους Υίνονται «Φφισαλίδες --- γιὰ νὰ σπάσουν καὶ νὰ καλι. φθοῦν μὲ κρούστα, ἐνῶ “παράλ- ληλα παρουσιάζονται ἄλλες κι’ ἄλλες Λὲ ἄλλα λόγια, τὸ χαρακτη- ριστικὸ τοῦ ἐξανθήματος, εἶναι ὅτι στὸ διάστηµα ποὺ κρατᾶ ἡ ὡστια, ὑπάρχει ἐξάνθημα σὲ διάφορα στάδια --- στὸ οστά- διο τῶν κηλίδων, τῶν Φφυσαλί- δων καὶ τῶν ἐφελκίδων (μὲ τὴν κρούστα ), Τὰ πρῶτα συμπτώματα, ποὺ ἀρχίζρων νὰ ἀμφανίζωνται, ὕστε- ρα ἀπὸ μιὰ περίοδο ἐπωάσεως ποὺ κρατᾶ ἀπὸ δυὸ ὥς τρεῖς ἕ- Εδομάδες, εἶναι ἅτυπα, δὲν εἶναι δηλαδὴ χαρακτηριστι- κά. Ἔτσι, μπορεῖ νὰ παρουσια- σθῇ μιὰ ρινοφαρωγγίτιδα, ἕνας πτονς ς, Ὑενικὴ κακοδιαβε- σία καὶ διάφορα ἄλλα ἐλαφρὰ τα ὅτς δηλαδὴ περάσ. ,. ὅταν ὴ ουν 24 ὥς 36 Ώρες ἀπὸ τὸ στάδιο της ς --- ἀπὸ τὸν χρό- νο δηλαδὴ ποὺ μεσολαθεῖ ἀνά- ᾧεσα στὴ µόλινσι καὶ στὴν ἐκ- δήλωσι τοῦ ος --- πα- ροωσιάζεται τὸ ἐ μα. Τὸ ἐξάνθημα, ὅπως ἀναφέρα- µε, εἶναι χαρακτηριστικό: στὴν ἀρχὴ παροωασιόζονται μερικὸς ἐ- ρωβρωπὲς κηλῖδες --- ποὺ µοιά- ζουν πολὺ μὲ τὶς κηλῖδες τῆς Ἱ- λαρᾶς. Διαφέρουν ὅμως ἁπὸ αὖὐ- τές, ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι µέσα σὲ λίγες ὢρες ἀπὸ τὴν ἐμφάνι- σί τους, μετατρέπονται σὲ φὺ- Μιά ἀκίνδυνη ἀρρώστια ΑΝΕΜΟΒΛΟΓΙΑ δέρμα. ἀπὸ κάτω τοος εἶναι κα Ὅ ᾿Ιωάννης Γρηγόριος Μέν- κινωπὸ) καὶ ποὺ στὶς δαριὲςὶ Τελ δούλευε ὑπομονετικά καὶ μορφὲς ἁπλώνουν σ’ ὁλόκληροι, Προσεκτικὀ φυτεύοντος πολ: τὸ σώμα, ἐνῶ στὶς πιὸ ἐλαφρὲς] λές ποικιλίες ὁσπρίών οστὀν περιορίζανται μονάχα στὸν] κῆπο του. Στά 18668 στὀ τέ- κδῤμό, λος μιᾶς περιόδου ὀκτώ χρύ- Δυὸ - τρεῖς µέρες μετὰ ποὺ πρῶτες Φφι- παρουσιώστηκαν, ἀρχίζουν νὰ σπᾶνε. Μετά, ξη- ραΐνονται καὶ σχηματίζεται στὸ θὰ ἐμφανισθοῦν οἱ σαλίδες ποὺ σημεῖο ποὺ ἦταν μιὰ σ τα (ἐφελκίς). Στὸ στάδιο αὐτὸ χρειάζεται προσοχή. Κι᾽ αὐτὸ γιατὶ ὑπάρ- Χει μιὰ ἐλαφρὴ φαγούρα σµός). Κι’ ἂν ξυσθοῦν καὶ µά- κρού- λιστα σὲ κάποιο δάθος, τότε στὸ σημεῖο ἐκεῖνο μπορεῖ σημάδι. Καὶ, φυσικά, αὐτὰ τὰ σηµά- δια --- ποὺ δάδαια δὲν εἶναι τό- σο δαριὰ κι’ ἀντιαισθητικά, ὅ- πως ἐκεῖνα τῆς εὐλογιᾶς --- κά- θε ἄλλο ὅμως παρὰ ὄμορφα εἷ- ναι. Εἰδικὰ γιά κοριτσάκια, ποὺ μπορεῖ νὰ σηµαδευτῆ τὸ πρόσω- πό τους, ἀρκετὰ ἄσχημα. Γι’ αὐ- τὸ καὶ θὰ πρέπει νὰ κόδωνται στὶς τέτοιες περιπτώσεις τὰ νώχια σύρριζα καὶ δαθιά, ὥστε τὸ παιδὶ νὰ μὴν εἶναι δυ- νατὸν νὰ ξύση τὸ προσωπάκι του. Ἡ µετάδοσις τῆς νόσου γί- νεται ἀπ᾿ εὐθείας, μὲ τὰ σταγο- Μίδια ποὺ ἐκπέμπει μὲ τὴν ὁμι- λία, τὸ θήδιμο καὶ φτάρνισµα ὁ ἄρρωστος στοὺς ἄλλους, Τὰ θρέφη, ὅμως, ποὺ θρίσκον- ται σὲ μιὰ ἡλικία κάτω τῶν ἕξι μηνῶν, δὲν κινδυνεύουν, γιατὶ τὰ προστατεύει ἡ μητρικὴ ἀνοσία. Στὸν πρῶτο χρόνο ὅμως τῆς ζωῆς τους, εἶναι σχεδὸν σπάνιο νὰ μὴν τὸ νόσημα αὐ- τό. ᾽Αλλὰ --- συνήθως κι’ ἂν δὲν τὸ περάσουν σ᾿ αὐτὴ τὴν ἡλικία, θὰ τὸ περάσουν σὲ κάποια ἄλλη --- δυό, τριῶν κλπ. ἐτῶν. Πιὸ μεταδοτικὸ εἶναι τὸ νό- σημα λήγες µέρες πρὶν ἀπὸ τὴν .ὀμφάνισι τοῦ ἐξανθήματος καὶ τὶς πρῶτες µέρες ποὺ παρουσιά- ζεται. Μετά, εἶναι λιγώτερο µε- ταδοτικό, Όπως ἀναφέραμε καὶ στὴν ἀρχή, ἡ ἀνεμευλογιὰ εἶναι μιὰ πολὺ ήθης νόσος. Καὶ σπά- Νια προκαλεῖ σοδαρὲς ἐπιπλοκές, Καὶ μιὰ ἀπὸ τὶς πιὸ δαριὲς σχετικὰ ἀπιπλοκὰς ποὺ μπορεῖ νὰ προκαλέση, εἶναι ἡ ὀξεῖα νεφρῖτις,. . Μπορε ὁπί- σης μερικὲς φορὲς νὰ προδιαθέ- ση τὸν ὀργανισμὸ γιὰ πνευμονία ἢ ἀκόμα γιὰ ἐγκεφαλίτιδα. Πιὸ σιωχνὴ ἐπιπλοκὴ εἶναι ἡ ἐπιμόλυνσις τῶν Φυ- σαλίδων μὲ ἄλλα µικρόδια καὶ κυρίως μὲ σταφιλόκοκκο. νὰ µείνη Γιὰ τὴν ἀνεμευλογιὰ εἰδικὴ θεραπεία δὲν ὑπάρχει. Ἔτσι, ὁ Υιατρὸς περιορίζεται στὸ νὰ ὅτι μπορεῖ γιὰ νὰ τὴν πε- ράση μὲ πιὸ µεγάλη ἄνεσι ὁ µι- κρὸς ἄρρώστος, καὶ κυρίως νὰ ὁροθη τὶς διάφορες ὀπιπλο- ς. ͵ ΔΙΑΕΑΖΕΤΕ ΚΑΙ δΙΑΔΙΑΕΤΕ ΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΦΥΛΑΚΑ” ΠΑ ΣΩΣΤΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ (κνη- Σελίδα 4 ΙΟΡΑΝΝΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΜΕΝΤΕΛ νων, προσεκτικᾶς έπιστηµον!ι- κῆς, καλλιέργειας, παρατηρή- σεων καὶ ἀναλύσεων, ἀνακά- Άυψε καί ἔθεσε τά θεμέλια γιά τή µελέτη τῆς κληρονομικότη- τας. Στά 1900, τριάντα χρόνια ὁρ- γότερα Ἱρὲϊῖς ἐπιστήμονες ἆᾱ- νακάλυψαν τήν λησμονημµένη αὐτή δουλειά τοῦ Μέντελ καί τήν ἀναγνώρισαν. Ὁ κόσμος είχε ἀνακαλύψει ἕνα γίγαντα τῆς ἐπιστήμης πού εἶχε Προη- γηθεῖ γιά πολλά χρόνια τῆς ἐ- ποχῆς του. Ὁ ᾿Ιωάόννης Μένδελ γεννή- θηκε σὲ µιά οἰκογένεια χωρι- κὠν καὶ κηπουρῶν, τόν ᾿Ιοὐ- λιο τοῦ 1822. Γενέτειρά του ὅταν ἡ Μοροθία, πού ἀνῆκε τότε στήν Αὐστρία καί πού εἷ- ναι σήμερα περιοχή τῆς Τοε- χοσλοθακίας. Όταν ήταν µι- κρὸς θοηθοῦσε τόν πατέρα του στό χωράφια, ὀναπτύσσοντας ἔτοι µιά µεγόλη ἀγάπη γιὰ τὴ φύση. Παρακολούθησε τό δηµοτι- κὀ σχολεῖο στό χωριό Χάϊντ- ζεντορφ. -- ᾿Εκεῖ ἔδειξε τά πρῶτα συμπτώματα τῆς ἰδιο- φυῖας του καὶ στὀ γυμνάσιο πήγαινε στή γειτονική πόλη Τροηπάου. Παρ᾽ ὅλο πού ἡ οἱ- κογἑένεια του δὲν ἤταν πολὺ φτωχή, ἓν τούτοις δὲν μποροῦ- σε καὶ νά διαθέσοι λεπτό γιά νά συνεχίσει τίς σπουδές του ὁ νεαρός Μένδεὰ κι ἔτσι τίς σταμάτησε. Τότε ὁ πατέρας του ἔπαθε σοθαρὀ ἀτύχημα κι ἀναγκόστηκε νά πουλήσει τά χωράφια του. Ὁ Μένδελ, μὲ τὴ συµθουλἠή ἑνόὸς δασκάλου του µπῆκε στὀ μµοναστῆρι τῶν Αὐγουστινιανῶν στὸ Αλτμπ- ρεν «γιά νά ἐξασφαλίσει µελέ- τες καί τὸ Ψωμί του» -- σὲ ἡλικία 21 ἐτῶν παίρνοντας τὀ ὄνομα Γρηγόριος. ΕΡΕΥΝΗΤΑΙ ΚΑΙ ΚΥΝΗΓΟΙ ΜΗΡΟΡΙΩΝ Καὶ ἡ πιό ἀοήμαντη ἔνδειξη μπορεῖ νά φέρει στὸ φῶς μιά σηµαντική γιά τήν ἀνθρωπότη- τα ἀνακάλυψη, ὅπως ἀκριθῶς στήν περίπτωση τοῦ Φλέμιγκ. Οἱ μουχλιασμένοι μικροοργα- νιομο! τοῦ ἐργαστηρίου του δὲν τὸν ἄφησαν ἀδιάφορο. Πρέπει νἁ γνωρίζουμε ὅτι οἱ άμπευ- αμένοι ἐρευνητές προθληµατί- ζονται καί µέ τήν πιό ἀσήμαν- τη λεπτόμέρεια στὰ πειράματά τους. Ἕνα θεῖο χάριαµα λές καί τούς προειδοποιεῖ γιά τή σηµασία καὶ τήν ἀξία τοῦ κά- θε τί πρὶν ἀκόμα τὸ ἀνακαλύ. Ψουν. Έτσι ξεχωρίζουν ἀπό τούς ἄλλους πού παραμένουν ἁπλῶς κυνηγοί µικροθίων ΙΑΤΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΚΑΚΟΗΘΕΟΝ ΟΓΚΟΩΝ Στό Παρίσι, στὀὸ «᾿Ινστι- τοῦτο ἱΚαταπολεμήσεως τῶν Κακαήθων Ογκων» γίνονται πρόσφατα διάφορα πειράµατα, ποὺ σ᾿ αὐτά ἐμποτίζουν τόν ὀργανισμόν ἐκείνων πού πά- σχουν ἀπό κακοήθεις ὄγκους, μὲ θακτηρίδια τῆς κλάσεως Μπέ Σέ Τζὲ, γιὰ τήν καταπο- λέμησι τῶν κακοήθων νεοπλα- σματικῶν κυττάρων, πού ἀντι- στέκονται σ᾿ ὅλα τ᾽ ἄλλα εἴδη θεραπείας. ἀκόμα καί στἰς ἀκτῖνες. Τά θακτηρίδια αὑὐτά φαί- νεται ὅτι έχουν τήν Ἱκονότητα : νά διεγείρουν τά ἀμυντικά συ- στήµατα τοῦ ὀργανισμοῦ, σὲ θσθμόὸ πού ν᾿ ἁἀποκτοᾶν τήν ἱκανότητα νά καταπολεμοῦν τό νεοπλασµατικά κύτταρα, πού μέ τίποτε ἄλλο δέν κατα- πολεμοῦντοι. Οἱ ἑνέσεις μέ τά 6σακτη- ρίδια αὐτά, γίνονται µιά φορά τήν ἑθδομάδα καί γιά πέντε χρόνια. Καὶ πιστεύεται ὅτι εἴ- ναι ἁρκετά ἀποτελεσματικό. Ὡστόσο, εἶνοι πολύ πρόὀ- ωρο ἁκόμα γιά νά καταλήξη κανείς σ ἕνα θετικό πόρισμα. ὅπως εἶναι πρόωρο νάἁ λεχθῆ καὶ τὸ ἂν εἶναι δυνατόν νᾱ- νεχθοῦν ὅλοι οἱ ὀργανισμοί τήν νέα οὐτή θεραπεία. ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΑΣ Ἡ ἡμικρανία ἀποτελεῖ ἀπότο- µες προσθολές πόνον σὲ διά- Φορα συχνά Χρονικά διαστή- µατα. ΄Η θεραπεία τῆς κατά- στασης αὐτῆς, εἶναι διπλή. ᾽Α- ποσκοπεῖ δηλαδή πρῶτα στήν ἀνακούφιση τῶν πόνων, ὅταν παρουσιαστοῦν ὁλλά κυρίως στἠν πρὀληψή τους ἤ τουλά- Χιστο στήν ἑλάττωση τοῦ ἆ- ριθμοῦ καί τῆς σοθαρότητας τῶν προσθολῶν. Στήν μιάν πλευρὰν τῆς κεφα- λῆς, οἱ πονοκέφαλοι αὐτοί φαί- νεται πώς ὀφείλονται συχνά στή συστολή τῶν ἀρτηριακῶν τοῦ ἐγκεφόλου. Μιά οὐσία πού ἔχει ἀποδειχθεῖ χρήσιμη στήν θεραπεία καί τήν πρόλη- φη τῶν πονοκεφόλων αὐτῶν εἶναι ἡ τρυγική ἑργοταμίνη. Ἡ οὐσία αὐτή εἰσάγεται στόν ὀργανισμό μὲ ἔνεση στούς μῦς ὅσον τό δυνατόν νωρίτερα μό- Ἆις ἐμφανισθεῖ ὁ πόνος, Καλόν Είναι ὁ ἀσθενής νά µόθει νὀ κάνει μόνος του τὲς ἑνέσεις αὐτές, ὥστε νάἀ μπορεῖ νά ἐ- φαρμόζει τήν θεραπεία µέσα στό αρῶτο ἡμίωρο ἀπό τῆς ἐμφάνισης τοῦ πονοκεφάλου. Αλλη μέθοδος θεραπείας εἷ- ναι ἡ χρήση δισκίων τῆς οὗ- σίας αὐτῆς, τά ὁποῖα τοποθε- τοῦνται κότω ὀπό τή γλὠσσα καὶ ἀφήνοντας νἁ διαλυθοῦν. Σὲ 8 στὶς 10 περιπτώσεις, ἡ ἑργοταμίνη ἁἀνακουφίζει τὀν πόνο µέσα σὲ µιά περίπου ὥρα. Γιά τήν καθησύχαση καί τήν ἀνάπαυση τοῦ ἀσθενῆ λαμθά:- νεται ἐπίσης καὶ ἕνα 6αρθιτου- ρικό ἅλας, τό ὁποῖο χρησιμεύ- ει συνήθως γιά τήν καθυσύχα- Ελλπγικό νυστέρι έδωσε μαλλιά σε θεντέτες Η ΜΕΘΟΛΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΠΕΤΥΧΕ ΣΕ ΤΡΙΑΚΩΣΙΑ ΚΕΦΑΛΙΑ - ΛΥΓΑ Φαλακρὸ τὸν εἶχαν συνηθίσει τὸν ἄνδρωπο. Καὶ ξαφνικὰ μιὰ µέρα ἐμφανίστηχνε μὲ ὁργιᾶ- ζουσα κόμη, στὴ θέσῃ τῆς µμετωπιχῆς «φαλά- Ἆρας. Χαμόνελα, σχόλια, πειράγματα, Ἐι αὐτὰ στὸ ω. ᾽Αμεριχανινὸ Καπι- τώλιο, 'Ὁ ἄνθρωπος, ποὺ τάραξε μὲ τὴ μαλλιαρὴ ἐμφάνισή του τὴν οαὐ- στηρὴ ἀτμόσφαιρα ἦταν ὁ γερουσικοτὴς Οὐίέλλιαμ Προξµάγιερ. Ὁ γερουσιαστής... ἔχα- 6Ε τὴ φαλάκρα του στά χέ ρια ἑνὸς Ἕλληνα πλαστι- κοῦ χειρουργοῦ, τοῦ ἊΑρι οτοτέλη Οἰκονόμου, Μπῆκε φαλακρὸς στὸ χειρουργεῖο καὶ 6ΟΥΠΚΕ... χτενισµένος. Τὸ ἴδιο ὁ Φρὰνκ Σινάτρα, ὁ δήµαρχος τοῦ Δλὸς Αν- τζελες καὶ ὁ Ντην Μάρ- τιν. Καὶ ἀκόμα ἄλλοι 3400 ποὺ τοὺς ἔτρωγε τὸ «σα- ράκι) τῆς χαμένης Κκόμτις. Όλοι γνώρισαν τὸ νυστέ- ιωῆς ἳ προς ΤΓΜΡΟ α ἃ σμά Πρ δεν αν 2'ΤΕΜΝΣ ἁ ἁνουις τσ το μενει όν ο Ἰωδίκο Βοούµςλρητὰ 4 ΤεµΜες Φενκοκβιμιρῶς φέτα ΟΡΕΕΕΕΡΙΗ 2 ΕΑΜΒΕΑῦ Ῥποταπκδκτηκμο δίο «κρίκος ἍἈπκικιίοη φοβαμαι, ΔΕ ζωηνεσα 3 ΤΕΜΡΟ οπής ἰοίδε 2) ο αρλωνοίο [ον ρι τοῦ δόκτορα Οἰκονόμου. Ὅ Ἕλληνας χειρουρ- γός, ποὺ ζεῖ κι ἐργάζεται ἀνάμεσα στὸ Λλὸς Αντζε- λες, τὴν ᾿Αθήνα, τὰ θώμτι καὶ τὸ Μιλάνο, θεωρεῖται «ἐξπὲρρ στὸν ἀντιμετώπι- οπ τῆς µετωπικῆς «φαλά- κρας, μὲ τὴ μέθοδο. ἐφαρ- µογῆς τῶν κρπμνῶν. Ὁ |- διος ἔχει ἐξηπνγήσει τὸ μέ- θοδό του: «Ἡ μέθοδος αὐτὴ ἐπιτρέ πει νὰ μεταφερθοῦν ζῶνες τριχωτοῦ δέρµατος, ποὺ περιέχουν ἀπὸ δέκα µμµέ- Οἱ τέσσερις φάσεις τῆς μεθόδου «τῶν «ΕΙ.ΑΡ», ποὺ ἐφαρ- µόξει ὁ ὃρ Οἰκονόμου. Πρώτη: Χάραξη τοῦ πρώτου πρημνοῦ δέρματος ἀπὸ ἀριστερά. Δεύτερη: νοῦ κρημνοῦ ἀπὸ δεξιά. Τρίτη: νων σελαϊνῶν τμημάτων. Τέταρτη στὸ μέτωπο. Χρι δεκαπέντε Χιλιάδες τρίχες, Οἱ ζῶνες αὐτὲς ἔρ- Χονται ἀπὸ τὶς πλάγιες πλευρὲς τῆς κεφαλῆς (προ ὑποθέτει θέδσια τὸν Όπαρ- ἔπ πλούσιων καὶ ὑγιῶν τρι χῶν οτὸ πίσω καὶ κάτω µέ- Χάραξη τοῦ δεύτερου πλαὶ- Σνρραφὴ τῶν ἀπογυμνωμέ- : Συγκόλληση τῶν κπρημνῶν Ὁ ὅρ Οἰκονόμου ἔμαθε τὴν τεχνικὴ στὴν ᾿Αργεν- τινή, ἀτι' εὐθείας ἁπὸ τὸν δηµιουρνό τας, τὸν καθτ- ΥΠητὴ Χοσὲ Χούρι καὶ τὴν ἔχει ἐφαρμόσει σ) έκστον- τάδες φαλακρούς ἄντρες ρος) καὶ καλύπτουν τὴν μµετωπικὴ φαλάκραλ, πρ τμ - - --- µυ -ὓὂ ---ἷ-- -- -- σα απο ππιπασα ἵππα οτὴν Ἑλλάδα, στὴν Ίτα- λία καὶ στὴν ᾽Αμερική, ση τοῦ νευρικοῦ συστήματος. Ἐπίσης μιά κύστις μὲ πόγο στό κεφάλι φέρνει ἀνακούφι- ση. ᾿Ο πάσχων πρέπει νὰ μέ- γει ξαπλωμένος σ᾿ ἕνα σκοτει- νό δωμάτιο µέχρι ποὺ νά πε: Ρράσει ἡ ἡμικρανία. Ο ΠΟΛΥΠΟΔΑΣ ΤΗΣ ΜΥΤΗΣ Ὁ Πολύπους δέν ὀναπτύσσε- ται ποτέ χωρίς αἰτία, ἀλλά πόντοτε ὥστερα ἀπό συνεχή ἑ- ρεθισµό ἤ λόγω ἀλλεργίας. Παρατηρεῖται συχνἁά σὲ ἅτο- μα ποὺ ὑποφέρουν ὁπό πυρε- τό τοῦ ἀχύρου ἢ ἀπό ἐποχια- κὲς ἀλλεργίες, Οἱ μικροί αὐτοί ὄγκοι ἄν άνα- πτυχθοῦν µέσο στή μύτη µπο- ροῦν νάἁ γίνουν τόσο μεγάλοι, ὥστε νάὀ ἐμποδίζουν τήν ἀνα- Πνοή. Τὸ ἄτομο δέν μπορεῖ νά αναπνεύσει κανονικά καί συνέ- Χεια ἡ μύτη του στάζει. Ὁ Πονοκέφαλος καὶ τὸ ᾳτόρνισµα εἶναι συνηθισμένα φαινόμενα. ΤΑΣΗ ΥΠΟΤΡΟΠΗΣ.:. ο για- τρὸς μὲ ἁπλή ἐθέταση τῆς μύ- της τοῦ ἁτόμου, μπορεῖ νἁ κα: θορίσει ὄν ὑπάρχει ἤ ὄχι πο- λύποδας. ΄Η θεραπεία εἶναι κάἁ- πως δύσκολη, διότι ὁ πολύπο- δας καί µετά τήν ἀφαίρεσή του ἔχει τὴν Ιδιότητα νἁ ξαναδη- μιουργεῖται καὶ αὑτό. γιατὶ συ- χνά δέν θεραπεύεται ἐπορκῶς ἡ. αἰτία πού τόν προκάλεσς, Πρέπει λοιπόν νό προσπαθή- σουµε νά θροῦμε τἠν αἰτία πού τὸ δημιούργησε. Αὐτό ἔπιτυ- Υχανεται ὅταν ἐξακριθωθεῖ ἡ ὀλλεργία τοῦ δέρµατος στἠν γύριν τῶν διαοφόρων ἀνθέων. τήν σκόνη. τές τροφές καί τούς μύκητες, ᾿Η χρόνια ἰψμορῖτις, ὅτον ὁ- νακαλυφθεῖ ἡ αἰτία ἀρχίζει ἡ ἀναισθητοποίηση. Αν ὁ πολὺ- ποδας ὀφείλεται σὲ χρόνια γ- µορίτιδα, πρέπει νὰ τὴ θερα: πεύσουμε. α- -- ΚΥΡΙΒΚΗ 94 ΙΑΝΟΥΒΡΙΟΥ 1982 ἤ ἄ μ1ν πι Ὁ ΑΡΧΗΓΟΣ ΤΗΣ ΕΟΚΑ ΔΗΛΟΣΕ: - η ο μυ. ΑΝΑΓΚΑΣΤΗΚΑ ΝΑ ΛΕΧΘΟ ΤΕΣ ΣΥΜΦΚΟΝΙΕΗΣ «ΟΥΡΙΧΗΣ Ολο τό μεγολεῖο τῆς ψυχής τοῦ Ἁιγενῆ. τό ἁδαμάντινο τοῦ χαρακτήρα του καὶ ἡ θαθειά προσήλωσή του πρὀς τά ἅγια δανικά τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς καθώς καί ἡ µεγάλη ἀγάπη του πρός τήν Πατρίδα, καταµαρτυ- ροῦνται σὲ φυλλόδιο - διαταγή πού κυκλοφόρησε ὁ θρυλικός Διγενής στἁἀ παλληκάρια του στίς 13.3.1959. Στό φυλλάδιο αὐτὸ ὁ ᾽᾿Αρχηγός τῆς ΕΟΚΑ, γνωοτοποιεῖ ἀπόφασή του νά τερματίσει τόν ὀγώνα χάριν τῆς ἑνότητας τοῦ Κυπριακοῦ Ἑλληνισομοῦ καί τούς διατά- ζει ν᾿ ἀποδυθοῦν ἑνωμένοι στὀν ἀγώνα τῆς εἰρήνης. Στό φυλλάδιο φαίνοντας καθαρά κοἱ οἱ δημοκρατικὲς του πεποι- θήσεις, ὅταν αἰσθάνεται τήν ἀνάγκη νά ἐξηγήσει στούς ἆ- γωνιστές γιστί πῆρε µόνος του τήν ἱστορική ἀπόφαση, χωρίς νἁ ρωτήσει καί τή δική τους γνώµη. Ὁλόκληρο τὀ κείµενο τοῦ φυλλαδίου ἔχει ὡς ἑξῆς: ἆ «Πρὸς τοὺς ἀγωνιστὸὰς τῆς Ε.Ο.Κ.» » Ἠλθεν ἡ στγµή, ἀντὶ πο- λεμικοῦ πα.ἄνος καὶ πολεμικῶν διαταγῶν, νά σᾶς κοινοποιήσω τὰς σκέψεις µου ἐπὶ τῆς ἐπι- τεοχθείσης συμφωνίας διὰ τὴν πολιτικἠν λύσιν τοῦ Κυπρ.ακοῦ. »Εΐναι πανελληνίῳως ἀνεγνω- ρισµένον, ὅτι ἡ ΕΟΚΑ ἐπετέ- λεσεν ἔργον µεγάλον καὶ ἕ- δώσεν εἷς τὴν Ἑλληνικὴν διπλω µατίαν πολλὰ «ἀτοῦ», ὥστε καὶ τὰ ἐπιτεύγματα τῆς ἐπελθού- σης συμφωνίας νὰ ὀφείλωνται κατὰ μέγα µέρος εἰς τὸν ἡρω- κὸν ἀγῶνα ἀντιστάσεως τῆς Ὀργανώσεως, ΣΤὸ ἐπ.τελεσθὲν ὑφ) ὑμῶν ἔο- Ὑον κατὰ τὴν τετραετίαν εἶναι µεγάλον καὶ στέκεται τόσον ψη- λὰ, ὅσον ψηλὰ στέκεται καὶ ἡ δόξα σας, ἡ ὁποία µεσουρα- νεῖ. στὸ παγκόσµιον στερέωμα. Ἡ πανελλήνιος ἀναγνώρισις τῶν θωσιῶν καὶ ἀγώνων σας πρέπει νὰ εἶναι ἡ καλυτέρα ἡ- θικἡ ἱκανοποίησς καὶ ὁ µεγα- λύτερος τίτλος τιμῆς διὰ σᾶς, » Ἠδη ἐφθάσαμεν εἰς τὸ τέρ- μα, Μία συμφωνία ὑπεγράφη, ἡ ὁποία καθορίζει τὸ μέλλον τῆς Κύπρου, Αὕτη δὲν ἵκανο- ποιεῖ πλήρως τοὺς πόθους µας, ἀλλά εἶναι πάντως ἕν ϐδῆμα πρὸς τὰ ἐμπρός καὶ σπᾶ τὰ δε- σμὰ τῆς δουλείας, εἶναι ἑκεί- νη τὴν ὁποίαν ἡ διπλωματία ᾖτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχη ὑπὸ τὰς σημερινὰς διεθνῶς πολοτι- κἁς ἐξελίξεις, ὡς αὕτη διατεί- νεται. ΣΤὰ ὅπλα µόνα καὶ μάλιστα σὲ μιά, µικρή νῆσον, ἡ ὁποία ἔχει νἁ ἀντιμετωπίση µία πα νίσχυρη αὐτοκρατορίαν, θὰ ἀν- τιληφθῆτε καὶ μµόνοδ σας, ὅτι δὲν δόνανται γὰ ᾿ δώσουν μίαν τελικἠν λύσιν. ΧἎρει- άζεται ἡ πολιτική, ἡ ὁποία νὰ ἐκμεταλλευθῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐνόπλου συρράξεως μεταξὺ τῶν ἀντιπάλων, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ πολ.τικἠν λύσιν. Καὶ ἡ πολιτι- κἡ μᾶς λέγει, ὅτι ἔπραξε πᾶν τὸ δωνατὸν καὶ δὲν δύνανται νὰ ἐπιτύχῃ περισσότερα τῶν ὅσων ἐπέτυχεν. » Ὁμολογουμένως, ἀπὸ τῆς ἡ- ᾿μέρας τῆς ἀναγγελίας τῆς συμ φωνίας τῆς Ζυρίχης µέχρι σήµε ρον διῆλθον στιγμὰς ἀγωνίας καὶ ἀνεμέτρησα τὰς εὐθύνας µου ἀπέναντι ὑμῶν, ἀπέναντι τῆς Κύπρου, ἀπέναντ. τοῦ Παν- ελληνίου, ἐὰν ἔπρεπε νὰ δεχθῶ μεν µίαν συµφωνίαν, ἡ ὁποία δὲν ἱκανοποιοῦσεν εἰς τὸ ἀκέραι ον τοὺς πόθους µαξ, ἢ ἐὰν ἕ- πρεπε νὰ τὴν ἀπορρίψω καὶ νὰ συνεχίσω τὸν ἀγῶνα. Σλακρὰν πάσης προκαταλήψε ὥς, παντὸς δεσμοῦ, πάσης ἔπη- ρείας καὶ μὲ γνώμονα µόνον τὸ ἀθνικὸν συμφέρον κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι περαι- τέρῳ σωνέχισις τοῦ ἀγῶνος θὰ εἶχε τὰ ᾿ἑξῆς καταστρεπτικἁ ἆ- ποτελέσµατα: ΣΑ) Δὲν θὰ εἶχε τὴν ὁμόθυ- μον ὑποστήριξιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἓθνους καὶ τοῦ Κυπριακοῦ Λα οὗ, ἐφ᾽ ὅσον ἡ συμφωνία ἔπε: κυρώθη ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυ θερνήσεως καὶ τοῦ ᾿Εθνάρχου, »ΣΒ) Θὰ ἘΕΔΙΧΑΖΕ τὴν ἵΠὺύ- προν καὶ ἴσως καὶ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνκὸν λαόν, μὲ κατα- στρεπτικἁ ἀποτελέσματα, ΣΜὲ ἀνατριχίασιν ἀναλογίζο- µαι σήμερον τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ἐθνικοῦ διχασμοῦ, εἰς τὴν διένεξιν τοῦ Βασιλέως Κωνσταν τίνου - Ἐλευθερίου Βενιζέλου, διχασμοῦ, ὃν ἔζησα καὶ ὁ ὁ- ποῖος ὄχι µόνον κατέστρεψε τὰ ὄναρα τῆς Μ. Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ ἐθάρυνε ἐπὶ ὁλοκλήρου τοῦ ἛἛθνους ἐπὶ δεκαετηρίδας ἀπὸ τὸ 1916, μὲ τραγικὰς συνεπεί- ας καὶ ἀποκορύφωμα τούτων τὴν Μικρασιατικήν καταστρο- φἠν. ΣΜέχρι σήμερον ἀκόμη δὲν ἔχει οὗτος ἐξαλειφθῃ τελείως. Εἶναι προτιµοτέρα µία λύσις, ἔστω καὶ ὁλιγώτερον καλή, πα ρὰ ἕνας ἐθνικὸς Ἀχασμός, διό- τι μπροστά στὸν τελευταῖον τί- ποτε δὲν μπορεῖ νὰ σταθῃ ὄρ- θιον, » Ὑπὸ τοαύτας πιθανὰς προ: οπτικὰς τῶν τριμερῶν συνεπειῶν ἑνὸς ἐθνικοῦ διχασμοῦ, μὲ ἆμ- φίδολα ἀποτελέσματα συνεχίσε- ως ἑνὸς ἀγῶνος, χῶρὶς τὴν ὁ- µόθυμον ὑποστήριξιν ὅλων, Ἡ- ΝΑΓΚΑΣΘΗΝ νὰ δεχθῶ τὴν ἐπελθοῦσαν συμφωνίαν. »ΣΟ ἄδολος Ἠπατριωτσμµός µου, ἡ ἀγάπη µου πρὸς τὴν Κύπρον, ἡ εὐθύνη µου, ὅπως μὴ καταστρέψω τὸ ἐπιτελεσθὲν ἔργον εἰς τὸ πολεμ!κὸν πεδίον, ἡ εὐθύνη µου διά τὰς τραγικὰς συνεπξίας ἑνὸς διχασμοῦ μὲ ἅ- ΛΟΝΔΙΝΟΥ Ύαγεν εἰς τὴν λῆψιν τῆς ἀπο- φάσεως αὐτῆς, »Δὲν ἠθέλησα προηγουμένως νὰ. ζητήσω τὴν: γνώµην σας, πρὶν ἢ καταλήξω εἰς τὴν ἀπό- φασὶν αὐτὴν διὰ τοὺς ἑξῆς λό- γους:” »Δὲν εἶχατε στοιχεῖα διὰ νἁ κρίνετε ἐν τῷ συνόλῳ µίαν συµ φωνίαν, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ κρι 6ῇ ὅπ µόνον εἰς τὰ πλαίσια τῆς Κυπριακῆς πραγµατικότη- τος, ἀλλὰ καὶ τῆς ΔΙΕΘΝΟΥΣ τοιαύτης. »8) ἸἘπιθυμῶ ὡς στρατιω- τικὸς ᾿Αρχηγὸς νἁ ἀνολάδω μό νος καὶ ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην, μὴ ἐπιθωμῶν, νὰ µεταθιδάσω ταύτην καὶ εἰς τοὺς ὤμους τῶν ὑφισταμένων µου. »Γ) 'Η ᾿Ὀργάνωσις, ὡς στρα τιωτική, ὀφείλει νὰ πειθαρχή- σῃ εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ ἀρχη Υοῦ της, Συνεπῶς κάµνω ἔκκλη σιν πρὸς ὑμᾶς, ὅπως πάντες πειθαρχήσετε εἰς τὴν διαταγἠν τοῦ ΑΡΧΗΓΟΥ ΣΑΣ περὶ ΚΑ- ΤΑΠΑΥΣΕΩΣ τοῦ ἀγῶνος, ἢν κοινοποιῶ διά τοῦ ἀἁποστελλο- µένου φυλλαδίου, τὸ ὁποῖον νὰ κυκλοφορήσετε. »᾿Επυθυμῶ πίστιν, συµµόρφω- σιν πρὸς ταύτην, ὥστε νὰ μὴ παρουσασθῆ κατὰ τὴν τελευ- ταίαν αὐτὴν στιγμἠν ρῆγμα εἰς τὰς τάξεις µας, αἱ ὁποῖαι πρέ- πει τοὐναντίον νὰ ἐμφανισθοῦν μὲ ΑΡΡΑΓΕΣ ΜΕΤΩΓΠΟΝ καὶ ΣΙΔΗΡΑΝ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΝ, χα- ρακτηριστικἁ ποὺ ἐκίνησαν τὸν θαυμασμὸν καὶ αὐτῶν τῶν ἐ- χθρῶν µας. Δὲν πρέπει τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ χάσω- μεν ὅνει ᾽ἀπεκτήσαμεν ὥς Όρ- γάνωώσις εἷς τἐτραετῆ σκληρὀν ἀγῶνα.... ΣΕἰς µίαν ἀνεξάρτητον Δη- µοκρατίαν τῆς Κύπρου τὸ µέλ- λον τῶν ἀγωνιστῶν δ.ανοίγεται εὐρὺ καὶ αὐτοὶ αὔριον θὰ ἁπο- τελέσουν τοὺς στυλοδάτας της. Θὰ σᾶς παρακολουθῶ καὶ θὰ σᾶς θοηθήσω, »Εὐχαριστῶ πάντας διὰ τὴν πολώτιμον συνεργασίαν σας, ἡ ὁποία θὰ μοῦ µείνη ἡ καλυτέ- ρα ἀνάμνησις τῆς ζωῆς µου καὶ θὰ ἀποτελέση τὸν καλώτε- Ρον ψυχικὸν µου σύνδεσμον μεθ᾽ ὑμῶν, » Ἕκαστος ἐξ ὑμῶν θά εὗρί- σκη πάντα σὲ µένα τὸν ΑΡ- ΧΗΓΟΝ ΤΟΥ, ὁ ὁποῖος θὰ τὸν περιδθάλη μὲ στοργὴν καὶ ἀγά πην καὶ ὁπουδήποτε καὶ ἂν εὑρίσκωμαι θὰ δέχωµαι πάντα ἀγωνιστὴν μὲ ἀγαλλίασιν, Πατὶ δὲν θὰ λησµονήσω ποτὲ τοὺς συνεργάτες τῆς ΝΙΚΗΣ µας καὶ τοὺς συναργάτες µου εἰς στιγμὰς κινδύνων καὶ ἀγωνίας. ΣΑὐτὴν τὴν στιγμµὴν ἀἆναλο γίζομαι ἔκείνους ποὺ μᾶς λεί πουν καὶ οἱ ὁποῖοι πέσανε κάτω ἀπὸ τὸ ἁγιασμένο φλάμπουρο τῆς Κυωπριακῆς ἄπελευθερωτι κῆς ἐξεγέρσεως καὶ προσµένω τὴν εὐλογημένην ἐκείνην ὥραν γιά νὰ κρεµάσω χρυσᾶ λιδαν. στήρια καὶ ἁμάραντα στέφανα στὸ ἀθάνατο μαυσωλεῖαν τους,,.». ΕΘΝΙΚΟςΦΥΛΑΚΑς ΣΙΡΑΤΗΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΡΙΒΑΣ - ΔΙΓΕΝΗΣ Η ΑΝΑΤΡΟΦΗ ΠΟΥ ΠΗΡΕ Ο ΓΕΕΟΡΓΙΟΣ ΓΡΙΒΑΣ -- Ὁ Χριστιανισμός καί ὁ Ἑλληνισμός ἧσαν οἱ δύο πόλοι γύρω ἀπό τούς ὁποίους περιε- στράφη ὁλόκληρος ἡ παιδική καί ἐφηθική ζωή µου. Οἱ γο- γεῖς µου καί οἱ διδάσκαλοἰί µου δέν ἔπαυσαν ποτέ νά με διδάσκουν τήν Ελληνικήν ἆ- ρετήν καὶ τήν Χριστιανικήν εὐσέθειαν καὶ νά γεμίζουν τήν Ψυχήν µου μὲ τάς πλέον ὑψηλάς ἠθικάς ἀξίας τῆς ἐθ- νικῆς µας παραδόσεως. Ἡ ἐθνική αὐτή κληρονοµία καί παράδοσις ὑπῆρχε παντοῦ γύ- ρω µου. Ἡ Κύπρος παρέµενεν Ἑλληνική ἀπό τριῶν καὶ πλέον χιλιάδων ἐτῶν. Εἰς κάθε θῆ- μα µου, συνήντων τά κατάλοι- πα καί τά ἴχνη τῶν ἑκατόν Ἐλ- ληνικῶν γενεῶν, αἱ ὁποῖαι ἕ- ζησαν πρίν ἀπό ἐμέ εἰς τήν ἱ- στορικήν ταύτην µεγαλόνησον. ὍὉ Ἑλληνικός χαρακτήρ τῆς νήσου διετηρήθη ἁμιγής καθ᾽ ὅλους τούς μεσαιωνικούς χρό- νους, ὅτε ὁ Χριστιανισμός ἆ- πετέλεσε στοιχεῖον ἀνανεωτι- κὀν καί συνεκτικὀν τοῦ ἝἙλ- ληνικοῦ κόσμου. Ἡ Κύπρος ἀπέθη τὀτε τό κέντρον τοῦ Ἑλληνοχριστιανικοῦ πολιτισµ- οῦ καί ὑπῆρξεν ἐκ τῶν σπου- Φδαίων καί ζωτικῶν τμημάτων τῆς Βυζαντινῆς αὐτοκρατορί- ας. Εἰς τήν Κύπρον ἑτραγουδήθη τότε περισσότερον ἀπό οἱἰονδή- ποτε ἄλλο τμῆμα τοῦ Ἑλληνι- σμοῦ ἡ ἀνδρείαο τῶν Βυζαντι- νῶν ᾽Ακριτῶν. ᾿ἘΕκεῖ ὁ ΔΙγε- νής καὶ ὁ ᾿Ανδρόνικος καί οἱ ἄλλοι ἤρωες τοῦ ἀκριτικοῦ κύ- κλου ἄφησαν ἕκτωπα µέσα εἰς τόν θρῦλον καὶ τήν παράδοσιν τά Ίχνη τῆς ἡρωϊκῆς διαθάσε- ὡς των. Εἰς ὀλίγων χιλιομέ- [ Ὁ Στρατηγὸς Γεώργιος Γρί- θας γεννήθηκε στίἰς 23 Μαϊου 1898 στό χωριό Τρίκωμο τῆς ἐπαρχίας ᾽Αμμοχώστου. Φοίτη- σε στήν Σχολή Εὐελπίδων ἀπό τήν ὁποία ὀποφοίτησε μέ τόν θαθμό τοῦ ᾿Ανθυπολοχαγοῦ Πε- ζικοῦ τό 1919. Τό 1923 προή- Χθηκε στόν θαθμό τοῦ ὑπολο- χαγοῦ, τό 1926 σὲ Λοχαγό, τὀ 1938 σὲ Ταγματάρχη, τό 1941 σὲ ᾽Αντιουνταγματάρχη. ᾿Απο στρατεύτηκε ὕστεραάπό αἴτηση του τὸ 1945. Ἐκτός ἀπό τή Σχολή Εὐελπί- δων φοίτησε στίς Σχολές ἐἑ- Φαρμογῆς Πεζικοῦ Ελλάδας καὶ Βερσαλλιῶν, στή Σχολή Βολῆς ΟΗΑΙΟΝΞ5 - 5υύΒ - ΜΑΗΝΕ καὶ στίς Σχολές Πο- λέμου Ἑλλάδας καί Γαλλίας ἀναδειχθείς σάν ἄριστος ἐπι- τελικός ἀξιωματικός. Πῆρε µέρος στή Μικρασιατική ἑκοτρατεία καὶ τοῦ πολέμου τοῦ 1940 - 1941, σάν ἐπιτε- λάρχης τῆς ΙΙ Μεραρχίας Πε- ζικοῦ. Κατά τήν περἰοδο τῆς κατοχῆς ἠγήθηκε τῆς ᾿Οργό- γωσης ᾿Εθνικῆς ᾿Αντίστασης Χ᾿' στήν ᾿Αθήνα προσφέρον- τας µεγάλες ὐπηρεσίες τόσο στόν ἀγώνα κατά τῶν κατακ- τητῶν, ὅσο καὶ ἐναντίον τῶν Κομμουνιστῶν. Τό 1954, ἦλθε μυστικά στήν Κύπρο καὶ κρυ- θόμενος πίσω ἀπό τό ὄνομα ΔΙΓΕΝΗΣ, ὀργάνωσε καί διε- ξήγαγε τόν ἐποικὸ ἀπελευθε- ῥωτικό ἀγώνα τῆς ΕΟΚΑ κατά τῆς Βρεττανικῆς κατοχῆς τοῦ νησιοῦ. ᾿Η δράση τοῦ Στρατη- γοῦ Γεωργίου Γρίθα - Διγενῆ καὶ τῶν ἀγωνιστῶν τῆς ΕΟΚΑ εἶχαν παγκόσμια ἁπήχηση καὶ ἐπέσυραν τόν θαυμασμό τῆς διεθνοῦς κοινῆς γνώμης. Στίς 17 Μαρτίου 1959 άνα- χώρησε στήν ᾿Αθήνα, ὅπου ἔ- τυχε ὑποδοχῆς ἥρωα καί στἰς τρων ἀπόστασιν ἀπό τήν οἰκί- αν, ὅπου ἐγεννήθην, μοῦ ἐπε- δεικνύετο µετά θαυμασμοῦ ὐ: πό τῶν πρεσθυτέρων τά σπί- τια καί ἡ Πέτρα τοῦ Διγενῆ, ἡ δὲ μητέρα µου πολλάκις μὲ ἆᾱ- πεκοίµησεν εἰς τά γόνατά της μέ τούς ἐξυμνοῦντας τήν ἀν- δρείαν τοῦ ἡρωίκοῦ ᾽Ακρίτα στίχους τοῦ Δημοτικοῦ τραγου: διοῦ. Όταν τό 1821 ἡ ἠπειρωτική Ἑλλάς καί αἱ νῆσοι τοῦ Αἰγαί- ου ἐξηγέρθησαν ἐναντίον τῶν τυράννων, ἡ Κύπρος δέν ὑπέ- Ρρησεν εἰς ἀγῶνας καί θυσίας ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας. Ὁ ᾿Αρ- χιεπίσκοπος, οἱ Μητροπολῖται καὶ οἱ πρόκριτοι τῶν Κυπρια- κὠν πόλεων καί χωρίων ἐθανα- τώὠθησαν τότε ὑπό τῶν Τούρ- κων καὶ ἡ νῆσος ἐγνώρισεν ἡ- µέρος φρίκης, τρόμου καί κα: ταπιέσεως. Παρά ταῦτα οἱ Κὺύ- πριοι δὲν παρητήθησαν τῶν ὁ- : γώὠώνων των καί θό εἶχον ὀσφα- λῶς ἐλευθερωθῆ καί ἑνωθὴ µετά τῆς μητρός ᾿Ελλάδος, ὅ- πως ἀκριθῶς ἄλλαι Ἑλληνικαί ἐπαρχίαι καί νῆσοι, ἐἑάν ἡ Κύπ- ρος ἐξηκολούθει νά παραµένη εἰς Τουρκικάς χεῖρας. ᾿Ατυ- χῶς ὅμως ἡ νῆσος κατελήφθη ὑπό τῶν Αγγλων διά συµθά- σεως ὑπογραφείσης τοῦ Σουλ- τάνου καὶ τῆς κυθερνήσεως Δισραέλη. Δυνάμει τῆς συµ- θάσεως ταύτης ἡ διακυθέρνη- σις τῆς νήσου - τήν κυριαρχίαν τῆς ὁποίας διετήρει θεωρητι- κῶς ὁ Σουλτάνος - παρεχωρεῖ- το εἰς τήν Βρεττανικήν Κυθέ- ρνησιν ἔναντι ἐτησίου µισθώ- µατος 592.800... ( Απομνημονεύματα σρλίς 5) ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ 48 τοῦ ἰδίου µήνα, ἀνακηρύ- χθηκε ἀπό τὴ Βουλή τῶν Ἑλ- λήνων «Αξιος τῆς Πατρίδος». Μέὲ εἰδικό διάταγµα προήχθη ἀναδρομικά σὲ Αντιστράτη- γον. Τὸν Μόϊο τοῦ 1964 ἠἦλθε καὶ πάλι στήν Κύπρο καὶ ἀνέλαθε τήν ἡγεσία τῶν ᾿Ενόπλων Δυ- νάµεων τῆς Κύπρου. Σέ λίγο χρόνο μετέτρεψε τήν Κύπρο σ᾿ ἀπόρθητο φρούριο, κάνον- τας ἔτσι ἀπραγματοποίητη κά- θε σκέψη τῶν Τούρκων γιά ᾱ- πὀόθαση στὀ νησι. Τόν Νοέμθριο τοῦ 1967 ἐπέσ- τρεψε στήν Ἑλλάδα. Τόν Σεπτέµθριο τοῦ 1971 ἦλθε πάλι στήν Κύπρο διά νά δώαση νέα πνοή στὀν ἀγῶνα γιά τήν Ἔνωση τῆς Κύπρου μέ τήν Ἑλλάδα. ᾿Απέθανε τήν 27ην ᾿ανουα- ρίου 1974. Ἡ Βουλή τῶν ᾽᾿Αντιπροσώπων τόν ἀνακηρύττει «Αξιο τῆς Πατρίδος» στίς 31 ᾿Ιανουαρίου 1974. Τιμήθηκε μέ τὸ Χρυσό ᾿Αρι- στεῖο ᾽᾿Αντρείας, τόν Μεγαλό- σταυρο Γεωργίου Α΄, τόν Τα- Ειάρχην τοῦ Φοίνικος, Τό Με- τάλλιον τῶν ἐξαιρέτων πρά- ξεων. ᾿Επίσης γιά τές ὕπηρε- σίες του πρός τὸ Ἔθνος καὶ τήν Κύπρο ἰδιαίτερα. τιμήθηκε μέ τό Χρυσό Μετάλλιο τῆς ᾽Α- καδηµίας ᾿Αθηνῶν. Συνέγραψε τέσσερα θιθλία : «Πολιτικαί προθλέψεις» (ἄρθρα καί μελέτες πού δη- µοσιεύτηκαν σ᾿ ἐφημερίδες). δ Τ ᾽Απομνημονεύματα τοῦ ᾽Αγῶνος τῆς ΕΟΚΑ 5 Τό Χρονικό τοῦ ᾽Αγῶνος. 5 Ἡ Τακτική τοῦ ΄Ανταρτοπο- λέμου. 0 ΑΞΙΟΣ. ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΛΟΣ. Σελίδα ὁ Η ΠΡΕΟΤΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΑΡΧΗΓΟΥ ΔΙΓΕΝΗ Μέ τήν θοήθειαν τοῦ Θεοῦ, μέ πίστιν εἰς τόν τίµιον ἀγῶνα µας μέ τήν συμµπαράστασιν ὁ- λοκλήρου τοῦ ᾿Ελληνισμοῦ καί μέ τήν θοήθειαν τῶν Κυπρίων, ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝ ΤΟΝ Α: ΓΩΝΑ ΔΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΙΝΑ- 38ΙΝ ΤΟΥ ΖΥΓΟΥ, μὲ σύνθημα ἐκεῖνο, τό ὁποῖον μᾶς κατέλει- παν οἱ πρόγονοί µας ὡς ἱεράν παρακαταθήκην «Ἡ ΤΑΝ Η ΕΠΙ ΤΑΣ» ΑΔΕΛΦΟΙ ΚΥΠΡΙΟΙ, --- 'Από τά θάθη τῶν αἰώνων μας ἀτενίζουν ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὀλάμπρυναν τήν Ἕλλη- νικἠν ἱστορίαν διά νά διατηρή- σουν τήν ἐλευθερίαν των, οἱ Μαραθωνομάχοι, οἱ Σαλαµινο- μάχοι, οἱ Τρακόσιοι τοῦ Λεω- γίδα καὶ οἱ νεώτεροι τοῦ ᾽Αλ- θανικοῦ ἔπους. Μᾶς ἀτενίζουν οἱ ἀγωνισταί τοῦ 21, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐδίδαξαν, ὅτι ἡ ἀπελευθέ- ρωσις ἀπό τόν ζυγόν δυνάστου ἀποκτᾶται πάντοτε μέ τό ΑΙΜΑ Μᾶς ἀἁτενίζει. ἁκόμη, σύμπας ὁ Ἑλληνισμός ὁ ὁποῖος καί μᾶς παρακολουθεῖ µέ ἀγωνίαν, ἀλλά καὶ μὲ ἐθνικήν ὑπερηφά- νειαν. -- Ας ἀπαντήσωμεν µέ ἔ- ργα, ὅτι θά γίνωµεν «πολλῶ κάρρονες» τούτων. --- Εἶναι καιρός νάἁ δείξωµεν εἰς τόν κόσμον ὅτι ἐάν ἡ διε- θνής διπλωματία εἶναι ΑΔΙ- ΚΟΣ καί ἐν πολλοῖς ΑΝΑΝ- ΔΡΟΣ, ἡ Κυπριακή ψυχή εἴ- ναι γενναία ἐάν οἱ δυνάστα! μας δέν θέλουν νά ἁποδώσουν τήν λευτεριά µας, μποροῦμεν γἁά τήν διεκδικήσουμε μέ τά ἴδια µας τά ΧΕΡΙΑ καί μέ τό ΑΙΜΑ µας. Ας δείξωµεν εἰς τόν κὀ- σµον ὀκόμη µιά φορά ὅτι καί τοῦ οσημερινοῦ ἝἛλληνος «ὁ τράχηλος ζυγόν δὲν ὑπομένει». Ὁ ἁἀγών θά εἶναι σκληρός ὁ δυνόστης διαθέτει τά µέσα καὶ τόν ἀριθμόν. Ἡμεῖς διαθέτοµεν τήν ΦΨΥΧΗΝ. ἜΕχομεν καί τό Δι- ΚΑΙΟΝ μέ τὸ µέρος µας. Γι αὐτό καί θά ΝΙΚΗΣΩΜΕΝ. ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΑΙ, ᾿Ατενίσατε τὸ ἔργον σας εἶναι αἴσχος ἐν εἰκοστῷ αἰώνι οἱ λα- οἱ νά χΧύνουν τό αἷμα των γιά νά ἀποκτήσουν τήν λευτεριά των, τό θεῖον αὐτό δῶρον γιά τό ὁποῖον καί ἐμεῖς ἐπολεμή- σαµεν παρά τό πλευρόν τῶν λαῶν σας καί γιά τό ὁποῖον σεῖς, τοὐλάχιστον, διατείνεσθε ὅτι ἐπολεμήσαμεν ἐναντίον τοῦ ναζισμοῦ καί τοῦ φασισμοῦ. ΕΛΛΗΝΕΣ, Όπου καὶ ἄν εὐρίσκεσθε ἆ- κούσατε τἠν φωνήν µας: ΕΜΠΡΟΣ: ΟΛΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ’ ΕΟΚΑ 9) ΑΡΧΗΓΟΣ ΔΙΓΕΝΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΓΡΙΒΑΣ Ὁ µεγάλος ἀγαπημένος τῆς νεολαίας Κανένας δέν ἀγάπησε τὸσο πο- λύ τή νεολαία καὶ δέν ἀγαπή- θηκε ἀπ᾿ αὐ-ήἡ, ὅσο ὁ θρυλικός Λεθεντόγερος ΔΙΓΕΝΗΣ. - τσι, ὅταν κατασυγκινηµένος ἆ- ποχαιρετοῦσε τὴ νεολαία στίς 13.3.1959, ὁ Στρατηγός Γρί- θας ἄφησε ὅλο του τόν θαυ- µασμό νά ἐκδηλωθεῖ γι’ αὐτήν: «Σέ καµάρωνα - Σέ ἐθαύμαζα. Ἡ ψυχή µου ἐσκίρτα στήν ὁ- ρµή τῶν ἐθνικῶν ἐκδηλώσεών. σου. Ενοιωθα τόν παλμό σου, ὁ ὁποῖος μέ ἔσπρωχνε στάς πιό τολµηράς ὀποφάσεις µου, για- τί ἤξερα πώς θά σέ εὔρισκα πλάϊ µου, ἐκτελεστήν πιστόν ἀλλά καὶ τολµηρόν. Χάραξε τόν δρόµο πού πρέπει νά ἀκο- λουθῆ ἡ νεολαία στούς ἀγῶνας τοῦ Ἓθνους, Τὸ παράδειγµα σου θά ἐμπνέη τάς ἐπερχομέ- νας γενεάς. Ἡ Κύπρος, ὁ Ἑ- λληνισμός καὶ ἐγώ ὁ ᾿Αρχη- γός σου σὺ καµαρώνουμε.» Καὶ ἡ νεολαία δέν ξέχασε οὔ- τε αὑτή τὀν Διγενῆ. Τό σπίτι του στήν Ελλάδα ἤ- ταν τόπος Προοκυνήµατος γιά τοὺς Κύπριους φοιτητές. ἀλλά καί γιά τούς µαθητές πού ἑ- πεσκέπτοντο τήν Ἑλλάδα. Γρά- φει ἕνας µαθητής ἀπό µία τὲ- τοια ἐπίοκεψήἡ του στὀν ΔιΙγε- νη, τὸ Πάσχα τοῦ 1971. «Πήραμε τό λεωφορεῖο γιά τό Χαλάνδρι. ᾿Εκεῖ µέσα στἠν ἡ- συχία τοῦ προαστίου, µακριά ἁπ᾿ τίς πιστολιές καὶ τίς ἐκρή- ξεις τῆς δοξασµένης ΕΟΚΑ, τόν εἶχε ἀπομονώσει ἡ ὀγνω- µοσύνη μερικῶν. Πηγαίναμε - δέν λέγεται μέ λόγια, δέν περι- γράφεται μέ λέξεις αὐτό γιά τό ὁποῖο πηγαίναµε - ἄς ποῦμε νά μᾶς ἁγκαλιάση ἡ φωνή ἑ- νὸς θρύλου. Πηγαίναµε νά ποῦ- με τό «Χριστός ᾽᾿Ανέστη» σ᾿ αὐτόν ποῦ µπῆκε σημαιοφόρος στόν ἀγώνα γιό ν᾿ ἁκουστῇῆ σάν ἀπάντηση τὸ «Κύπρος ᾿Ανέστη». ᾿Από τόν Πετράκη Γιάλλουρο στὀν Πανῖκκο Δημητρίου, ἡ νεολαία µας δέν ξέχασε ποτέ τόν Διγενη. Ἰαί δέν θό τόν ξεχάσει. ΑΞΙΟΣ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ Ἡ Βουλή τῶν ᾽Αντιπροσώπων συγκληθεί- σα ἐκτάκτως τήν ὁ1.1.1974, ἐνέκρινε ψήφισμα μέ τὸ ὁποῖο ἀνακήρυξε τὀν ἐκλιπόντα Στρατη- γόν Γεώργιον Γρίθαν - Διγενῆν, ὡς «ἄξιο τέκνον τῆς ἰδιαιτέρας αὐτοῦ πατρίδος Κύπρου» ΤΟ ΨΗΦΙΣΜΑ «Ἡ Βουλή τῶν ᾽Αντιπροσώπων συνελθοῦ- σα σήμερον, ἡμέραν Πέµπτην, 3Ίην ᾿Ιανουαρίου 1974, εἰς ἕκτακτον ἐπίσημον συνεδρίαν διά νά ἀποτίση φόρον τιμῆς πρός τόν ἐκλιπόντα ᾿Αρ- χηγόν τῆς ΕΟΚΑ Στρατηγόν Γεώργιον Γρίδθαν - Αιγενῆν καί μνημονεύουσα τάς ἐξαιρέτους ὑπηρεσίας τάς ὁποίας ὁ ἐκλιπών ἐθνικός ἤρως προσέφερε διά τήν ἀπελευθέρωσιν τῆς ἰδιαιτέ- ρας αὐτοῦ πατρῖδος Κύπρου, διά ψηφίσματος αὐτῆς ἀνακηρύσσει τόν ἐκλιπόντα ἤρωα Στρα- τηγόν Γεώργιον Γρίθαν - Διγενῆν ὡς ἄξιον τέκνον τῆς ἰδιαιτέρας αὐτοῦ πατρῖδος Κύπρου» 8ον ᾿Εθνικό Μνηµόσυνο τοῦ Ἡρωα ΑΘΙΓΕΠΝΠΗ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΤΑΦΟ ΤΟΥ Η ΚΥΠΡΟΣ θὰ κατεθῆ σήµέρα ἀπὸ τὸ σταυρό της γιὰ νὰ γονατίση μπροστὰ στὸ τάφο τοῦ Διγενῆ. Δὲν θὰ εἶναι µόνο ἕνα μνημόσυνο τὸ σημερινό. ΦΘάναι χπάτι παραπάνω: ἝἜνας ἐθνιχὸς συνανερμὸς ἕνὸς προ- δομένου λαοσῦ... Στὸ τάφο τοῦ θρυλικοῦ Γέρου θά ἀκουμπή: σουµε νοερὰ γιὰ νὰ ποῦμε τὸ πόνο µας. Όλοι ξέρουμε πὼς ἂν ἦταν αὐτὸς δὲν θὰ γίνονταν ὅ- σα ἔγιναν. Κι) ἂν ζοῦσε ὁ Γρίθας κανένας δὲν θὰ τολμοῦσε νὰ προδώση τὴν Κύπρο. Κανένας δὲν θᾶθρισκε δικαιολογίες γιὰ ν᾿ ἀφήση τὸν ᾽Αττίλα νὰ προχωρήση σφάζοντας καὶ ρηµά- ζοντας. Κανένας δὲν θἄφηνε τὸ νησὶ ἀθωράκι: στο καὶ τὸν ἀνθρώπινο δυναμίτη τοῦ λαοῦ ἀν- εκµετάλλευτο. Οἱ κάµποι τῆς πονεµένης προσ- φυγιᾶς δὲν θἄᾶταν τόποι κοπετῶν καὶ θρήνων. Θἄταν στρατόπεδα ἀγωνιστῶν. Κι’ ἡ ποσα, στὴ πάλη θὰ τοὺς ἔδινε δύναµη Ὅπως πρίν. Ὅπως τότε ποὺ πολεμούσαμε τὸν Ἐγγλέζο ἄποικιο- κράτη. Ὅπως τότε ποὺ ἀντέχαμε στὰ Νταχά- ου τῆς Ὁμορφίτας καὶ τὰ παϊδιά µας θάδιζαν στὴν ἀγχόνη μὲ τὸ χαμόγελο στὰ χείλη. Γιατὶ ὑπῆρχε ἀγώνας καὶ πίστη. Γιατὶ ὑπηρχαν ὄνει- ρα, ποὺ δὲν διστάζαµε νὰ τὰ ζυμώσουμε μὲ αἵ- μα καὶ θυσίες καὶ πὀνο. δ- Πηγαίνουµμε σήµερα στὸ κρησφύγετο τοῦ Τρίέα ὄχι γιὰ νὰ ἀναστήσουμε τὸ µέγα νεκρό, ἄν καὶ πολὺ δὰ τὸ θέλαµε. ᾽ΑἈλλοίμονο, ᾿Απὸ τὸ νεκρὸ δὰ ζητεῦ- µε νὰ ἀναστήση ἐμᾶς, τοὺς ζωντανούς]... ᾿Αντί- ὄτροφοι ὅροι, Αν, ὅμως, μποροῦσε νὰ σηκωδῆ ἀπὸ τὸ τάφο του ὁ Γέρος δὰ μᾶς παδήλωνε μὲ τὴν ἂς- τήσια μµατιὰ του καὶ μὲ μιὰ κραυγή πόνου, Φὰ µπο ροῦσε νὰ μᾶς πῆ: Τὶ χάνετε Γιατὶ δὲν μὲ τηιᾶτε μὲ ἔργα: Ἐγὸ δὲν ἔμαθδα Ἠονένα νὰ σκύδη καὶ νο ἐπαιτῆ υιαὶ νὰ συµθιθόξεται. Δίδαξα τὸν ἀγῶνα σὰν ἀρετῃ τῆς ζωῆς. Καὶ ἐρέδηκα πάντα ἐπικεφαλῆς. Δὲν μὲ λύγισαν τὰ γηρατειά, οἱ χακονχίες οἱ όπει. Αν θέλουμε, λοιπόν, νὰ ἀποδώσουμε πρα- Ὑματικὲς τιμὲς στὸ σημερινὸ μνημόσυνο πρέπει νὰ δεχθοῦμε τὸ μήνυμα τοῦ κρησφυγέτου τοῦ Διγενῆ. Μήνυμα ἀγῶνα καὶ θυσίας γιὰ τὴ πα- τρίδα, γιὰ τὰ παιδιά µας, γιὰ τὸ αὔριο. Ὀψεί- λουµε νὰ δεχθοῦµε τὴ προσταγἡ ποὺ ἐκφράζει μὲ τὴ σιωπή του ὁ τάφος του. Προσταγἡ ἄνυπο- χώρητης πάλης. Προσταγἡ ἑνότητος γιὰ μιὰ καλύτερη Πατρίδα καὶ γιὰ μιὰ λεύτερη ζωή. Πολλοὶ λὲν πὼς δὲν μποροῦν ν᾿ ἀντιλη” φθοῦν τί ἔδωσε ὁ Γρίθας στὴ ΙΚύπρο. ”Αλλοι τοῦ καταλογίζουν λάθη. Κι ὅμως ΟΛΟΙ νοιώ- θουν πὼς αὐτὸς μᾶς ἔδωσε τὴ τιµή µας. Λάθη μπορεῖ νἄᾶκαμε. Δὲν κάνουν λάθη ἐκεῖνοι ποὺ δὲν κάνουν τίποτε. Ποτέ. ὅμως, δὲν ἔκαμε ὁ,τι- δήποτε γιὰ νὰ πάρη. Πάντα πρόσφερε. Τὰ πάν- τα. Πέθανε ταπεινὸς καὶ τίµιος Καὶ πάνω ἀπὸ τὸ φἐρετρό του πέρασε ὅλη ἡ Κύπρος πνιγµέ- νη στὸ κλᾶμα. Ἡ Βουλὴ τῆς συμπολιτεύσεως τὸν ἀνακήρυξε Αξιο τῆς Πατρίδος. Καὶ τὴν ἡ- µέρα τῆς κηδείας του ὑπερεκοτὸν χιλιάδες λα- οὗ σπάραζαν γιὰ τὸ χωρισμό του. Σὰν νᾶξερε, σὰν νὰ προαισθανόταν πολλὰ ἐκείνη ἡ ἱστορικὴ ἀνθρωποθάλασσα. ... Ὅμως δὲν εἶναι τώρα ὥρα γιὰ νὰ θυμεύμαστε. Δὲν τιμούμε τὸ νεκρὸ μὲ παθητικὲς ἐχδπλώσεις ᾱ- Φόσιώσεως. Ὁ Γρίξας δὲν εἶναι μιὰ μορφὴ ποὺ τῇ] σθήνει ὁ θάνατος. Εΐναι φάρος ποὺ φωτίζει μὲ τὸ παράδειγμά του ἀγωνιστικοὺς δρόμους. εὺς δρόμους ποὺ ζητᾶμε µέσα στὸ σχοτάδι τῆς σηµερινῆς συµῶς- ρᾶς. Μπροστὰ στὸ τάφο του, λοιπὀν, ἃς ὁρχιστοῦμε πὼς δὰ θπολευρήσουμε τὸ δρόµο τῆς τιμῆς, Πὼς θὰ τιµήσσουµε τὲν ἔρχο καὶ τὶς παραδόσεις µας. Πὼς δὲν δὰ ἀνεχξοῦμε νέες ἀτιμίες, συνωµεσίες προδοσίες καὶ μι μνκσμεῶς, ι) αὐτὸς ὁ ὅρχος ξᾶναι τὸ καλύτερο μνημόσυνο γιὰ τὸ θρυλικὸ Γέρο μας. ρα ΣΤΟΝ ΔΙΓΕΝΗ Ἠσουνα θρῦλος ἑνός ἤρωα τρανοῦ πού ζοῦσε μοναχά στἁ παραμύθια Ἠσουν ὁ ἥρωας κάποιου μύθου πρωτινοῦ Σανά ποιός νᾶξερε πώς θἄθγαινε στ ἀλήθεια Ζοῦσες, µονάχος - λέει ὁ μῦθος - Διγενῆ μέ τήν ἀσπίδα σου µαζί καί μέ τό δόρυ καί νά πού θγῆκε ἡ Ἱστορία ἀληθινή πάνω στῆς Κύπρου τὰ λαγγάδια καί τά ὄρη. ΄Ἠσουνα κάποια ἱστορία πρωτινή πού λέγαν οἱ γιαγιάδες μέ τή ρόκα. Μά τώρα ζεῖς καί θασιλεύεις ΔΙΓΕΝΗ µέσα στῆς Κύπρου τήν ἀδούλωτη Ε.Ο.Κ.Α. Β. ΜΠΙΛΙΕΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗ 34 ΙΑΝΟΥΔΒΡΙΟΥ 198ο0 ΔΙΗΓΗΜΑ ΕΘΝΙΚΟς ΦΥΛΑΚΑς Ο ΕΚΔΙΚΗΤΗΣ (ΑΠΟ ΤΑ «ΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΛΩΡΗΣ)) τοῦ ᾿Ανδρέα Καρκαθίτσα ΕΙΜΑΣΤΕ ἄντρες ἐμεῖς' ὅ,τι καὶ νὰ εἰπῆς, εἴμαστε ἄντρες ! εἶπε ὁ ὑποναύκληρος καθισμένος ἀνάμεσα στὸ πλήρωμα, Ἕλληνας ! σοῦ λέει ὁ ἄλλος' δὲν εἶναι παῖξε - γέλασε, Ἔχουμε τὰ κακά µας --δὲ λέω'πήραµε δρόµο στραβό,σ ὰν τὸ κακοκυβερνηµένο πλε- οὐμενο. μὰ δὲν εἴμαστε καὶ ντίπ! γιὰ πέταµα. Καὶ νὰ εἴμαστε γιὰ πέταµα, πάλι δὲ θὰ χαθοῦμε, Θέλουμε - δὲ θέλουμε, θὰ ζήσουμε. Θὰ ζήσουμε καὶ θὰ θεριέψουµε καὶ θὰ δοξαστοῦμε, ὅπως καὶ πρῶτα. Τὸ σιδερόξυλο - σιδερόξυλο εἶναι, ὅσο κι’ ἂν τὸ κουτσουρέψης ὅσο κι’ ἂν τοῦ µαδήσης τὴν κορφή, ἂν τοῦ ζεματήσης τὰ φύλλα, ἄν τοῦ πριονίσης τὰ κλαδιά, Ὁ λέοντας, λέοντας λέγεται, ὅσο κι᾿ ἂν τοῦ Ψαλιδίσης τὴ χαίτη, ἂν τοῦ κόψης τὴν οὐρά, ἂν τοῦ βγάλης τὰ νύχια, ἂν τοῦ ξερριζώσης τὰ δόντια, Φτάνει τὸ βρούχημά του, νὰ σὲ πάη ριπιτί. Τὸ ἔχει τὸ σκαρί µας, ναί: τὸ θἐλ᾽ ἡ τύχη µας νὰ εἴμαστε πάντα μεγάλοι. Ὅπου κι ἂν γνυρίσης σὲ στεριὲς καὶ θάλασσες, σὲ νότο καὶ βοριᾶ, σ᾿ ἀνατολὴ καὶ δύση, θὰ τὸ ἰδῆς γραμμένο. Καὶ γραμμένο ὄχι μὲ ἀνθρώπινο κοντύλι, ἀλλὰ μὲ τό ἴδιο χέρι, τὸ παντοδύναμο χέρι τοῦ Δημιουργοῦ, Εἴμαστε ἄντρες, σοῦ λέω | Νά, κύτταξε στὴν ᾿Ανατολή. ᾿Εκεῖ βγαίνει ὁ Ἠλιός, ἥλιος λαμπρὸς καὶ ἁβασίλευτος - ὁ ἥλιος τοῦ Γένους µας, Ὅποιος δὲν ἔχει µάτια, ἐκεῖνος δὲ βλέπει τὴ Χαραυγή’ ἐθνικὴ Χαραυγή’ πόθος καὶ καημὸς αἰώνων ὅλων -- ὄχι κουρουφέξαλα, Κύτταξε γύρω µας : Θάλασσα φουρτουνιασµένη, οὐρανὸς κατασκότεινος, στεριὲς σκουντουφλιασµένες, φορτωμένες δά- Ἵρνα καὶ φαρμάκι. Θεριὰ τὰ κύµατα χτυπᾶνε τὸ καράβι µας. Λύσσα καὶ χολὴ μᾶς πολεμᾶ. Τὸ νερὸ δέρνει τὴ στεριά, τὴν τρώει, τὴν ξεσχίζει, τὴν πετσοκόβει ἄπονα, ὅσο νὰ κάµη τὰ πάντα θάλασσα καὶ ν᾿ ἁπλωθῆ ἀχόρταγος ρούφουλας στὸν παράνομο κόσμο. Μὰ Ύνύρισε κατὰ τὴν Ηρακλειά. Καιρὸς διαμάντι, νερὸ τρισάγιο. Τὸ µάτι τοῦ Θεοῦ ἐκεῖ ἔπεσε, Ἔχεις πονόµατο ἄλειψε τὰ ματόφυλλά σου ν᾿ ἀγναντέψης κόσμους, Εἶσαι κουφός, θ᾽ ἀκούσης ἁρμονίες, Βερέμης εἶσαι Διγενής ἔγινες, 'Η κολυμπήθρα τοῦ Σιλωὰμ ἐκεῖ βρίσκεται γιὰ μᾶς, Κολυμπήθρα σωματική, κολυμπήθρα Ψυχική, ἐθνικὴ πρῶτ' ἀπ᾿ ὅλα, Εἶναι ἡ ἅγια Τράπεζα τῆς. 'ἉΑγιὰ Σοφιᾶς, τὸ προσκυνητάρι τοῦ γέ- νους µας. Τὴν ἄπαρτη Πόλη µας ξένου πόδι τὴν πάτησε -- ποδάρι Βενετσάνου. Ὁ τυφλὸς Δάνδολος μὲ ξεµωραμένου πιθυµία ἔκλεισε στὴν ἄσαρκη ἀγκαλιὰ τὴν παρθένα µας' µάρανε τὰ Ρόδα του προσώπου της μὲ τὸ βρωμµερό του χνῶτο' ρούφηξε τὸ τρισάγιο αἷμα της μὲ τὰ σαλιαριστὰ φιλήματά του. Ἐν- νιακόσιων χρόνων ἔνδοξη ζωὴ τὴν ἔσβησε μ’ ἕνα του σφιχταγ- κάλιασµα. Ὁ /Λάσκαρις, φαρμακωμµένης ὥρας βασιλιᾶς, φεύγει μακριὰ συνεπαίρνοντας τοῦ γένους τὴν ἐλπίδα, τὴν ἀθάνατη σπορά, ποὺ θὰ γνυρίση πάλι μιὰ µέρα θεριεµένος ἐκδικητής. Καὶ ὁ καταχτητής, φράγκοι καὶ βενετσιάνοι καὶ γερμανοὶ ἀδέσποτοι, σὰν τὸ ἀψὺ πουλάρι, ποὺ τσαλαπατεῖ μὲ τὰ πέ- ταλά του τὰ ἀβρὰ λούλουδα, χύνονται ἀἁπάνω της ἀχόρταγοι. Μὲ τὸ σταυρό τους συντρίβουν τὸ σταυρό µας’ μὲ τὴ θρησκεία τους πελεκοῦν τὴ θρησκεία µας. Γκρεμίζουν ἐκκλησίες, ποδο- πατοῦν καλλιτεχνήµατα, μολύνουν ἁγιάσματα, ἀποτεφρώ- νουν πνευματικὰ ἀριστουργήματα, Καὶ σφάζουν γέροντες, ἀτιμάζουν παρθένες, πατοῦν ἀρχόντων μέγαρα, ξαπλώνονται σὲ βασιλικἁ κλινάρια’ νεκροὺς γυμνώνουν ἔνδοξους, ποδοκυ- ᾽ λοῦνε στέµµατα θαυμαστά, Στενάζει ἡ Βασιλεύουσα' μυρολο- Υᾶ ἡ Σιών µας ! Καὶ ὁ Δάνδολος, γιὸς κουρσάρων, δὲ λησμονεῖ τὴν τέχνη τῶν πατέρων του. Κουρσεύει καὶ θέλει μὲ ξένα καὶ ἀταίριαστα στολίδια νὰ στολίση τὴ λιμνογέννητη πατρίδα του Γαλέρες φεύγουν καὶ γαλέρες ἔρχονται. Παΐρνουν τὸν πλοῦ- το µας τὸν ἁἀδαπάνητο, τὴν δόξα µας τὴν ἁβασίλευτη, τὴ λάμψη, τὴ σοφία, τὰ ἱερά µας. Ἡ Βενετία τὰ δέχεται περίχαρη, στολίζεται καὶ καµαρώνει σὰν ξιππασμµένη καὶ ἄμναλη τσιγγά- να. ζώνεται τὸ σπαθὶ τοῦ Κωνσταντίνου µας τὸ βλογημένο, ποὺ ἔχει στὸ θηκάρι του τὸν οὐρανὸ μὲ τ' ἄστρα. τὴ θάλασσα μὲ τά καράβια, τὴ γῆ μὲ τὰ κάστρα της - Ἱστορία Χρυσό- γλνπτη τοῦ ἀπέραντου κράτους µας. Παίρνει τὴν κολυµπήθρα, ποὺ τόσοι βαφτίστηκαν Πορφυρογέννητοι, καὶ βαφτίζει µέσα τῶν ἐμπόρων τὰ παιδιά, Μὲ τὶς χρυσόπορτες τοῦ ναοῦ µας στολίζει τὸν ἅγιο Πέτρο της στήνει τοὺς πύργους της τὸ Ρολόγι, θαῦμα τοῦ κόσµου, μὲ τοὺς Μάγους που Χαιρετοῦν ταπεινοὶ τοῦ Χριστοῦ µας τὴ Γέννηση, στήνει στὶς πλατεῖες της τ’ ἄλογα τ᾽ ἀνεμοπόδαρα ἀκράτητου λαοῦ συμβολικὴ παράσταση. Γαλέρες φεύγουν καὶ γαλέρες ἔρχονται, Παίρνουν τὰ πλούτη μας, τὴ δόξα, τὰ Ἱερά µας. ᾽Αλλοῦ τὰ πᾶνε, στὴ Δύση τὴν τρισ- βάρβαρη, νὰ ἡμερέψουν κι’ ἐκείνης τοὺς λαούς, νὰ δοξάσουν κι’ ἐκείνης τὰ χώματα. Ἡ 'Αγιατράπεζα ὅμως δὲν ἀκολουθεῖ, Ἡ πλάκα ἡ πολύ- τιµη, ποὺ τὴν ἔστησε ὁ Ιουστινιανός στὴ µέση τοῦ ναοῦ, λαμπρὸ ζαφεῖρι στὴ χρυσῆ σφεντόνα του ἡ πλάκα ποὺ ἄκουσε τόσα Νικητάρια καὶ θυσίασε πάνω της ὁ Φώτιος, δὲν πάει νὰ κλειστῆ σκλάβα στὰ δολερὰ τείχη, στ’ ἁρπαχτικὰ χέρια τοῦ Ιννοκέντιου. Ὄχι' δὲν πάει, Ανοιξε ἡ καρίνα στὰ δύο καὶ Ὑλύστρησε ἡ 'Αγιατράπεζα στὰ νερὰ τοῦ Μαρμαρᾶ. ὍὉ βοῦρκος ἔφυγε ἀπὸ κοντά της, ὅπως φεύγει ἡ ἁμαρτία στὸ Σταυρὀ, καὶ ὁ χρυσὸς ἄμμος στρώθηκε, κλίνη πάναγνη, ἀπὸ κάτω της. Καὶ τοῦ θεοῦ τὸ µάτι τοῦ δικαιοκρίτη καὶ παντοδυ- ναµου στάθηκε ἀπάνω της ἄγρυπνο, ὅπως μάνας µάτι στὴν κούνια τοῦ µονάκριβου παιδιοῦ της, Καὶ ἀπὸ τότε εἶναι ἐκεῖ καιρὸς διαμάντι, ἥλιος κατάργνρος, νερὸ τρισάγιο. Μύρο ἀνεβαίνει ἁπιὸ τὸ βυθὸ καὶ ἁπλώνεται στὸ πρόσωπο τῆς θάλασσας καὶ κάθεται χρῖσμα σωματικό, χρῖ- σµα Ψυχικό, ἐθνικὸ πρῶτ) ἀπ᾿ ὅλα ! Ὅπως ἀπὸ τὸ Δισκο- πότηρο βγαίνει ἡ σωτηρία τοῦ χριστιανοῦ, θὰ ἔβγτη ἀπὸ ἐκεῖ καὶ ἡ δική µας ἀπολύτρωση. Ἡ Χαραυγἡ τοῦ γένους µας ἐκεῖ θ᾽ ἀνατείλη. Προβαίνει ὁλοένα ἡ ᾿Αγιατράπεζα καὶ βού- λεται νὰ πιάση τὴ στεριά. ᾿Αργὰ ἢ γρήγορα θὰ τὴν πιάση τὴν στεριά. Καὶ τότε σ᾿ ὅλη τὴν ἑλληνικὴ γῆ, ἀπὸ ἄκρη σ᾿ ἄκρη, ἀπὸ νότο καὶ βοριᾶ, χαρούμενος ὁ ἥλιος θὰ πυρώση τοὺς δούλους, καμπάνα θὰ σηµάνη σὲ κάθε μιναρὲ καὶ τὰ τζα- μιὰ θὰ ἠχολογήσουν τὴν Χριστιανική, τὴν ἐθνική µας λει- τουργία. Καὶ τότε πάλι ἡ Χρυσόπορτα θὰ στολίση Ἑλλήνων βασιλιάδων τὰ τρόπαια. Τότε θὰ πάρουμε τὰ κουρσεµένα πίσω, Τὰ πλούτη µας, τὶς δόξες, τὰ ἱερά µας. Θὰ πάρουμε τὸ σπαθὶ τοῦ Κωνσταντίνου καὶ τὴν κολυµπήθρα τοῦ Προφυρογέννητου: τὶς πόρτες τοῦ ναοῦ µας, τὸ Ρολόγι τῶν Μάγων, τ' ἄλογα τ᾽ ἀράθυμα. Καὶ θἀ µείνη πάλι φτωχἡ καὶ ταπεινἠ ψαρούδισσα ἡ Βενετία, καὶ ἡ Πόλη µας θὰ γίνη καύχηµα καὶ στύλος τῆς Οἰκουμενικῆς ὅπως ἦταν πρὶν τὴ µαράνη τοῦ βενετσάνου τὸ ἀγκάλιασμα καὶ τὸ βάρβαρο ποδάρι τοῦ τούρκου. Ναί’ θὰ ζήσουμε καὶ θὰ θεριέψουµε καὶ θὰ δοξαστοῦμε πάλι. Εἴμαστε ἄντρες ἐμεῖς', μωρ᾽ εἴμαστ) Ἕλληνες!...». Καὶ ὀρθὸς τώρα ἔρριξε τὰ µάτια φλογερά στὶς σκοτεινὲς στεριέ, σὰν προφήτη τοῦ Ἰσραήλ, ὑμνώντας τὴ γῆ τῆς ᾿Επαγγελίας, ὁ ὑποναύκληρος. Καὶ δὲν ἦταν, ὄχι, ὁ ναύτης ὁ ταπεινός. Ἠταν ὁ Ἑλληνισμὸς ὁλόκληρος, μὲ τὴν ἀκλόνητη πίστη στὶς παραδόσεις καὶ στοὺς θρύλους του. ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΚΑΒΙΤΣΑΣ κ ΠΩ/ΛΛΟΥ.ΞΕ ΑΟΦΕΝΤΕΕ ΑΛΛΑΞΕΣΞΕ ΑΕΝ ΑΛΛΑΞΕΣΕ ΚΑΡΔΙΑ.» Ας τν παρ απασπ χα ου ος . .. π η ΤΑ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΛ ΜΝΗΗΛΙΛ Στὶς κεντρικὲς φυλακὲς θρίσκονται τὰ µνήµατα 13 ἠρώων ἀγωνιστῶν τῆς Κυπριακῆς ἐλευθερίας γνωστὰ ἀπὸ τότε σὰν φύυλακισμένα µνήµατα. Μιχαὴἡλ. Καραολῆς, ἀπὸ τὸ Παλαιχώ- οι, κρατικὸς ὑπάλληλος, 23 ἐτῶν. Καταδικάστηκε σὲ θάνατο μὸ τὴν κα- τηγορία ὅτι ἐκτέλεσε τὸν ἀστυνομικὸ Πουλλη καὶ ἀπαγχονίστηκε στὶς 10 Μαΐου 1956 στὶς Κεντρικὲς Φυλακές. Τὴν παραμονὴ τοῦ ἀπαγχονισμοῦ του ἔγραφε καὶ τὰ ἑξῆς σὸ ἐπιστολή του: «Μὲ ἀπόλυτη ψυχικη γαλήνη σᾶς ἀπευ- θύνω τὸ λόγο τοῦ ὕστατου άποχαιρετι- σμοῦ...». ᾿Ανδρέας Δημητρίου, ἀπὸ τὸν Αγιο Μάμα Λεμεσοῦ, ἰδιωτικὸς ὑπάλληλος, 22 ἐτῶν. Καταδικάστηκε σὲ θάνατο μὲ τὴν κατηγορία ὅτι πυροθόλησε ”Αγγλο πράκτορα στὴν ᾽Αμμόχωστο καὶ άπαγ- χονίστηκε συγχρόνως μὲ τὸν Καραολῆ. Τὰ τελευταῖα του λόγια ἦταν: «Λυποῦ- μαι ποὺ δὲν θὰ δῶ τὴν Κύπρο µας ἑ- λεύθερη. Ὅμως δὲν μὲ φοθίζει ὁ θάνα- τος, γιατὶ ἡ ζωὴ εἶναι περιττὴ µέσα στὴ σκλαδιά. Ζήτω ἡ λευτεριά Γειά σας». Χαρίλαος Μιχαήλ, ἀπὸ τὴ Γαληνή, ὑπάλληλος τῆς ΕΚυπριακῆς Μεταλλευτι- κῆς ᾿Ἑταιρείας, 23 ἐτῶν. Καταδικάστη- κε σὸ θάνατο γιὰ τὴ συµµετοχή του στὴ μάχη τῶν Σόλων καὶ ἀπαγχονίστηκε στὶς 9 Αὐγούστου 1956 μαζὶ μὸ τοὺς ᾿Ανδρέα Ζάκο καὶ ᾿Ιάκωθο Πατάτσο. Ὀἰτελευταῖες τους λέξεις ἦταν: «Ἠμε- γαλύτερή µας εὐχὴ εἶναι νὰ ἀντικρύσε- τε μὲ ψυχραιμία τὴν εἴδηση τοῦ άπαγ- χονισμοῦ µας ὅπως ἀκριθῶς τὴν ἀντι- κρύξουμε καὶ μεῖς». ᾿Ανδρέας Ζάκος, ἀπὸ τὴ Λινοῦ, σχε- διαστὴς στὴ Μεταλλευτικὴ Εταιρεία Ξεροῦ, 24 ἐτῶν. Καταδικάστηκε σὺ θά- νατο γιὰ συμμετοχὴ στὴ µάχη τῶν Σό- λων, ὅπου ἔπεσε ὁ ἤρωας Χαράλαμπος Μοῦσκος. 'Ἡ τελευταία του εὐχὴ ἦταν: «Μακάρι νὰ εἴμαστε οἱ τελευταῖοι Ελ- ληνες Ἐύπριοι ποὺ ἐκτελούμαστε ἀπὸ τοὺς Άγγλους». Ἰάκωθος Πατάτσος, ἀπὸ τὴ Λευκω- σία, τυπογράφος, 22 ἐτῶν. Καταδιμά- στηκε σὺ θάνατο μὲ τὴν κατηγορία ὅτι πυροθόλησε ἐναντίαν Τούρκου άστυνο- μικοῦ. Λίγα λεπτὰ πρὶν νὰ γίνει ἡ ἐκ- τέλεση, μαξὶ μὸ τοὺς ἄλλους δυὸ μελ- λσθάνατους συντρόφους του, ἔψαλλε θρησκευτικοὺς ὄὕμνους. Μιχαὴλ, Κουτσόφτας, ἀπὸ τὸ Παλαιο- µέτοχο, ὀἐργάτης, 22 ἐτῶν. Καταδικά- στηκε σὸ θάνατο μὲ τὴν κατηγορία ὅτι ἐκτέλεσε Αγγλο ἀεροπόρο στὴ Λευκω- σία. ᾽Απαγχονίστηκε στὶς 21 Σεπτεµ- δρίου 1956. Στὴν τελευταία του ἔπιστο- λὴ ὄγραφε: «Ἑἶμαι εὐτυχισμένος καὶ περήφανος, γιατὶ ὁ Θεὸς μὸ ἀξίωσε νὰ µαρτυρήσω γιὰ ἕνα ἱερὸ ἰδανικό...». Στέλιος Μαυρομμάτης, ἀπὸ τὸ Λάρνα- να τῆς Λαπήθου, ὑπάλληλος στὸ Βρετ- τανικὀ ἀεοδρόμιο Λευκωσίας, 23 ἑτῶν. Καταδικάστηκε σὺ θάνατο μὸ τὴν κατη- γορία ὅτι πυροθόλησε ἐναντίον 'ισλῶν τῆς Βρεττανικῆς ᾿Αεροπορίας στὴ ἑνε- Νωσία καὶ ἀπαγχονίστηκε συγχρόνως μὲ τοὺς Μιχαὴλ Κουτσόφτα καὶ Αν- 94 9 «ο. 94 95 9 οἱ 96 ο: ος ο Εδῶ γυωναῖκες καὶ παίδιὰ καὶ προεστοὶ κι ἀγόρια στέκοντας ἄλλοι µαζωχταί, στέκοντας ἄλλοι χώρια, πἠημαόώρη ἐκαρτερούσανε στερνἠ τους ὥρα κι ὅμως Νὰ κάµη ἁχνὴ δεν ἔθλεπια μιὰ µόνον ὄψη ὁ τρόμος. Ἔνπνεε τ᾽ ἀγέρι δροσερά σὲ πλάγια, σὲ πεδιάδες, τὸ φῶς ἀρχίναε κι ἔδειχνε λουλούδια, πρασινάδες, πλῆθος νερά, ποὺ ἀπνάδλιζων ἀπὸ δουνίσια θάβη, παντοῦ χαμάγελα ζωῆς, ἀπ᾿ ἄλιὰ στ’ ἀγκάθι, τὰ κορφοθούνια, τὰ ριζά, τὰ ὀλάνουχτα Λειδάδυα, μογευτικὴ παράσταιναν ἀνάσιασης εἰκόνα, ποὺ θάρρος νέο μᾶς ἔδωσε γιὰ τὸ στερνὸ ἀγώνα. Τ’ ἅρματα εἶν᾽ ἔτουμα, αἱ Ἱαρδιὲς διπλῆ φοροῦν ἀσπίδα: --Γὴν πύστη ικαὶ τὸν ἔρωτα γιὰ τὴ γλυκειὰ Γατρίδαι-- ὅταν ἐκεῖθεν, ποὺ τοῦ ἐχθροῦ ιτὸ ικΌμα καταρρέει, διαλαλητής, ἀκούεται, ποὺ δισλαλεῖ καὶ λέει: «Ραγιάδες, πρασκωνήσετε. Τὴ θύρα τῆς αὐλῆς σας ξεμανταλώσετε γοργὰ καὶ χάρισμα ἡ ζωή σας, τὶ ἀνίσως τὶς ἀνοίξουνε, καλύτεροί µας φίλοι, τὰ τόπια, ποὺ τὸ Ρέθυμνο μᾶς ἔχει ἀπόψε στείλει, ἀπ'᾿ ἄγριο θάνατο ἀργὸ θά πᾶμε ὅσοι κι ἂν εἴστε, ραγιάδες, κάτω τ’ ἅρματα, ραγιάδες προσκωνῆστε» ᾿Εικεῖ ποὺ (καθένας µας νὰ πῆ τὸ λάγο, πὄχει στὴν ἄκρη ἀπὸ τὰ χείλη του θροντοφονώντας: “Όχι! μὲς τὴν αὐλὴ ὁ ἡγούμενος ἀγάλια κατεθαίνει μὲ μιὰ σηµαία στὸ χέρι του καὶ μ’ ὄψη πυρωµένη, ὅπου, πρὶν στάχτη, τὸ κορμὶ σὲ Λίγο καταντήση, ἡ ἀθανασία τὸ φέγγος της ἐπρόδαλλε νὰ χώση- δρέα Παναγίδη. Σὲ ἐπιστολή του, γραµ- µένη τὴν παραμονὴ τοῦ ἀπαγχονισμοῦ του, ἔλεγε: «Λἰσθάνομαι τὸν ἑαυτό µου ἰσχυρὸ καὶ γαλήνιο, γιατὶ ἔχω τὸ Χρι- στὸ µέσα µου. Θέλω νὰ ξέρετε, πὼς ὁ γιός σας καὶ ἀδελφός σας πέθανε μὲ τὸ χαμόγελο στὰ χείλη, γιατὶ κράτησε µέ- χοι τέλους τὸν ἱερὸ ὅρκο ποὺ ἔδωσε, νὰ θυσιαστεῖ γιὰ τὴν ἐλευθερία τῆς Κύ- πρου». ᾿Ανδέας Παναγίδης, ἀπὸ τὸ Παλαιο- µέτοχο, εθώτης, 23 ἐτῶν. Καταδικά- στηκε σὺ θάνατο μὲ τὴν κατηγορία ὅτι ἐκτέλεσε Αγγλο ἀεροπόρο στὸ ἀερο- Ὀρόμιο Λευκωσίας. Σὲ ἐπιστολὴ πρὸς τὸν ἀδελφό του, λίγες µέρες πρὶν νὰ ἀπαγχονιστεῖ, ἔγραφε: «Αὐτὰ τὰ σκο- τεινὰ κελιά, ποὺ ἄλλοτε ἦταν κελιὰ τῆς φρίκης καὶ τοῦ τρόµου, εἶναι τώρα κε- λιὰ λαμπερὰ χαρᾶς καὶ περηφάνειας... Περιμένουμε τὴν ὥρα τῆς ἐκτέλεσης σὰν ἅγια ὥρα τῆς ἐλευθερίας». Εὐαγόρας Παλληκαρίδης, ἀπὸ τὴν Ἰσάδα, µαθητὴς τοῦ Γυμνασίου Πά- φου, 18 ἐτῶν. Καταδικάστηκε σὸ θάνα- το μὸ τὴν κατηγορία ὅτι μετέφερε ὅπλο, παρὰ τὴ γνωμοδότηση τοῦ Άγγλου εἰ- δικοῦ ὅτι ἦταν ἀκατάλληλο γιὰ χρήση καὶ ἀπαγχονίστηκε στὶς 14 Μαρτίου 1957. Στὶς τελετυαῖες του στιγμὲς οὐ- χήθηµε νὰ εἶναι ὁ τελευταῖος ποὺ ἀπαγ- χονίζεται ἀπὸ τοὺς Άγγλους. Μάρκος Δράκος, ἀπὸ τὴ Λεύκα, ὑ- πάλληλος τῆς Ἑλληνικῆς Μεταλλευτι- κῆς Ἑταιρείας, 28 ἐτῶν. Ἠταν ἀπὸ τοὺς ἐπιτελεῖς τῆς ὀργάνωσης, πῆρε µέ- ϱος στὴ δολιοφθορὰ τοῦ Κυπριακοῦ Ρα- διοσταθμοῦ καὶ διεύθυνε τὴν ἐπίθεση ἐ- ναντίον τοῦ Κεντρικοῦ ᾿Αστυνομικοῦ Σταθμοῦ Λευκωσίας, τὸν Ἰούνιο τοῦ 1966. Τὸ Σεπτέμθριο τοῦ 1955 δραπέ- τευσε ἀπὸ τὸ Φρούριο τῆς Κερύνειας. Στὴ µάχη τῶν Σόλων πληγώθηκε, ἀλλὰ κατόρθωσε νὰ διαφύγει τὴ σύλληψη. Σὸ σύγκρουση μὲ Βρεττανικὸς δυνάµεις στὴν περιοχὴ τοῦ Τροόδους ἔπεσε µα- χόµενος στὶς [8 Ἱανουαρίου {957. Γρηγόρης Αὐξεντίου, ἀπὸ τὴ Λύση, ἔφεδρος ἀξιωματικὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐπέσαμ ὅλοι καταγῆς κι ἐνῶ μᾶς εὐλογοῦσε μὲ τὸ δεξὶ ὁ τρισέθαστος, κανεὶς δὲν ἀιρουκοῦνσε: τὶ λόγια ιστὸ κεφάλι µας τ’ ἁγνὰ χείλη ἐκρέναιν, τόσες οἱ κλόκµες ἤταμε, ποὺ ἀπ᾿ τὶς καρδιὲς ἐθγαῖναν. Γιὰ λίγο ἀκράτητα κι ἐγὼ σὰν καὶ τοὺς ἄλλους κλαίω μὲ μιᾶς ὀλόρθος ἔπειτα σηκώνοµαι καὶ λέω: «Ἑὶμεῖς δαικρύζαµε, ἀδελφοὶ κι ὁ Μουσταφὰς ὡστάσα δευλἠ προσµένει ἀπάκριση. Θὰ πάω νὰ τοῦ τὴ δώσω». Ρήχνομαι ὁλόγυρα, φιλῶ τ’ ἅγιου πατρὸς πὸ χέρι καὶ τὴ σημαία φουχτώναντας πετάω σὰν τὸ ξεφτέρι κσὲ κάτι λήθους, στὴν κορφὴ ποῦ τοίχου σκαρφαλώνω θωράω τὸ µιἰσοφέγγαρο καὶ τὸ στοιρὸ στηλώνω Σιιὴ μιὰ μεριὰ σηκώνεται κραυγὴ χαρᾶς µεγάλη, ποϊλλκὰ τουφέίκια ρίχνοντας οἱ Τοῦρικοι ἀπὸ τὴν ἄλιλη πρυποῦν τὸ φλάμπουρο, ἀλλ’ αὐτὸ στημένο µνήσκει ἀκόμα, σὰ λαδωμένος ἥρωας, ποὺ δὲ λυγάει τὸ σῶμα. Ἴβσειστος ἔμεινα κι ἐγώ. Τὰ δόλια ὁλόγυρά µου θραχἡ Βονάτου ἐμοιάζονε καὶ σφύριζαν στ’ αὐτιά μου γιὰ κάθε χίλιες τοιφθκίές, ποὺ μὲ διπλῆ μανία οἱ ἐχτροὶ στρατιῶτες ἔρριχναν, ἀποκρινόνταν μία. Ἐκεῖ στὴν ὄψη τ' οὐρανοῦ (σ’ αὐτὸν τὸν τοῖχο ἐπώνου, λίγο ψηφώντας τ’ ἄμετρα κοπάδια τοῦ τυράννου, δυνάµουν ἄφοθα νἁ πῶ, γερὰ νὰ ξεφωνίσω «Ἡ θὰ πεθάνω Ελεύθερος ἢ ἐλεύθερος θὰ ζήσω», στρατοῦ, 26 ἐτῶν. Ἡ πιὸ θρυλικὴ μορφὴ τοῦ ἀγώνα, ὑπαρχηγὸς τῆς Ε.Ο.Κ.Α., ἔγινε ὁλοκαύτωμα γιὰ νὰ μὴ παραδοθεῖ. Κυκλωμένος ἀπὸ 5 περί- που χιλιάδες Βρεττανοὺς στρατιῶτες, κατόπιν προδοσίας, στὰ θουνὰ τοῦ Μα- Χαιρᾶ, πολέμησε μόνος ἐπὶ 11 ὧρες ἐ- ναντίον τῶν Αγγλων καὶ τελικὰ κάη- κε μὲ θενζίνη ποὺ ρίφθηκε μὸ ἑλικό- πτερο, στὶς 3 Μαρτίου 1957. Στυλιανὸς Λένας, ἀπὸ τὰ Χανδριά, σιδηρουργός, 24 ἐτῶν. ᾿Ἱκανὸς στὴν κα- τασκευὴ θομθῶν καὶ χειροδομδίδων ἐ- πιτόπιας κατασκευῆς. ᾿Αφοῦ πληγώθη- κε σὺ ἔνοπλη σύγκρουση κοντὰ στὸ Πε- λέντρι, πέθανε στὸ Βρεττανικὸ Νοσοκο- μεῖο ᾽Ακρωτηρίου, ὅπου τὸν µετάφεραν Αγγλοι. Ἡ σορός του τάφηκε ὁτὶς Κεντρικὲς Φυλακὲς στὶς 28 Μαρτίου 1957. Κυριάκος Μάτσης, ἀπὸ τὸ Παλαιχώ- ρι, γεωπόνος. 32 ἑτῶν. Ρατόπιν προδο- σίας κυκλώθηκε τὸ κρησφύγετό του ά- πὸ τοὺς Άγγλους. ᾿Αφοῦ ἐξασφάλισε τὴν ἔξοδο τῶν συντρόφων του ἀπάντη: σε στοὺς Άγγλους: «Ἐγὼ θὰ θγῶ πο- λεμώντας] Φυλαχθητε». Οἱ Άγγλοι ἔρ- ριξαν χειροδομθίδα στὸ κρησφύγετο καὶ ὁ ἥρωας διαμελίστηκε. Στὶς πεποι- θήσεις του ὑπῆρξεν ἀπόλυτα συνεπής. Ἔγραφε, λίγες µέρες πρὶν τὸν ἠἡρωϊνό του θάνατο: «Ἔκλεξε, ὅσο μπορεῖς, τὸν τρόπο τοῦ θανάτου σου, ἕνας ὡ- ραῖος θάνατος εἶναι συνήθως ἡ εὐγενέ- στερη πράξη τῆς ζωῆς». Ἡ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Καὶ ἐσὺ ἀθάνατη, ἐσὺ θεία͵ ποὺ ὅ,τι θέλεις ἡμπαρεῖς. εἰς τὸν κάµπο, Ἑ κοραρίαν µατωμµένη περπατεῖς Λάμψιν ἔχει ὅλη φλογώδη χεῖλος, μέτωπο, ὀφθαλμὸς φῶς τὸ χέρι, φῶς τὸ πόδι, καὶ ὅλα γύρω σου εἶναι φῶς: (Διονυσίου Σολωμοῦ: Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν, Στροφὲς 82 καὶ 95). τοὺς κρυψῶ ο ο τα ποὺ ἄφησε ἔκθαμβη τὴν ὑφήλιο τοῦ οη ΧΤΟΣΕΣΣΙ1ΙΣ, ΑΡΚΑΔΙ (Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ ποίηµα «Ὄρκος») ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΑΡΚΟΡΑΣ Σελίδα 5 ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ Ζ0Η: ΓΝΟΩΘΙ Σ' ΑΥΤΟΝ ] Πόσο διαφορετικοὶ θὰ εἵμαστε ἂν γνω- ρίζαµε τὰ πλεονεκτήματα καὶ µειονε- κτήματα τοῦ ἑαυτοῦ µας. Κάθε ἄνθρώπος, ὁποιοσδήπο- τ ἄνθρωπος, θὰ μποροῦσε νὰ ζήση τίµια καὶ νὰ προοθεύσης νὰ προχωρῆ πάντοτε πρὸς τὸ καλὸ ἐὰν κάνει συχνὰ . αὐτοέλεγχο. ᾿Εὰν μετρὰ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κα τά, γνὰἁ τὰ ὁποῖα μπορεί να ὑπερηφανευθῆ ἢ νὰ λυπηθη, ἢ μοατώντας ἕνα παλιὸ του σφάλ µα νὰ προσπαθήση ν΄ ἀποφόγη διώφορα παρόμοια ποὺ ον συνέ πειές τους μπορεῖ νὰ εἶναι πο: λὺ πο ων καὶ νὰ διορθωθῆ. Ὁ µεγαλύτερς Φιλόσοφος τῆς ἀρχαιότητας Σωκράτης, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχη τὴν ἴδια φήμη καὶ στὴν ἐποχή µας, πρῶτος δίδαξε τὸν αὐτοέλεγ- χο. Βοηθοῦσε τοὺς νέους τῆς ἀρχαίας ᾿Αθήνας νὰ κατολά- Φουν τὸν ἑαυτὸ τους π η τε μποροῦσαν, Κα φήμη τορ αἷῶν διδασκάλου καὶ Φφυλο σόὀφου αὐξάνετο. Δίδαξε τὸ ρη τὸ α νῶθι σαὐτὸν» -- μελέτησε τὸν ἑαυτόὸ σου -- Ὃ οσο, ἑἐ- ] αὐτὸς στὴν πράξη. μι θαύμαζαν τὸν µεγάλο Σωκράτη καὶ ὅταν µρωτήθηκε ἀπὸ ἄλλους ποὺ εἶχαν τὴν ἐν- τύπωση ὅτι τὰ γνώριζε ὅλα ἀ- πάντησε: «Ἐν οἶδα ὅτι οὐδὲν οἶδαν -- ἕνα γνωρίζω ὅτι τί- ποτα δὲν γνωρίζω --. Καὶ τὸ εἶπε αὐτὸ γιατὶ ὁ αὐτοέλεγχος τὸν ὠρίμασε περισσότερο καὶ τὸν ἔκανε πιὸ συνετό. Γιαπὶ ὅσο σοφὸς κι ἂν ἦταν, πρᾶγμα ποὺ τὸ δίδαξε, δὲν ταν δωνα- τὸ νὰ τὰ γνωρίζη ὅλα. Στὴν ἐποχή µας πόσοι κά- νουν ἔλεγχο στὸν ἑαυτό τους Πόσοι κάθονται καὶ σκέπτονται γιατὶ ἔπρεπε νὰ κάνουν αὐτὸ καὶ δὲν τὸ ἔκαναν ἢ γιατὶ ἕκα- ναν αὐτὸ ποὺ δὲν ἔπρεπε ΙΕ σως κανένας καὶ Ίἴσως πολὺ λίγοι. Γιατὶ ὅμως Γιατὶ, μπο- ροῦμε νὰ ποῦμε τὸ ἀπαιτεῖ ἡ σημερινὴ «κοινωνία» ποὺ ζοῦμε, Ἡ προσέγγνση κάθε κακοῦ κα ἰἀπαγορευμένου κάτι ποὺ εἶ γαι ἔξω ἀπὸ τὰ πλαίσια τῆς ἡ- θικῆς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ ση: μερινοῦ ἀνθρώπου, καὶ τὸ χει ρότερο ὁ στόχος τῆς νεολαίας µας. Γιατὶ μ᾿ αὐτὸ σάν δεδοµέ νο δὲν θὰ ὠφελήση σὲ τίποτε ἡ αὐτοκριτική, γιατὶ κανένας δὲν θὰ θελήση νὰ ἐπανορθώση τὴν ἑπομένη ἕνα κακὸ ποὺ ἕἔ- Κάνε σήµερα. Δὲν θὰ θελήση πὸν ἴσιο δρόµο ποὺ θεωρεῖται Απὸ πολλοὺς ὅτι πουθενὰ δὲν ΘΥάζει µγιατὶ εἶναι ὁ δρόμος ποὺ ὑπαγορεύει τὸ λογικό. Μάθαµε νὰ 6άζουμε στοὺς ὅ- µους µας περισσότερο φορτίο ἀπ᾿ αὐτὸ ποὺ μποροῦν νἁ ση. κώσουν. Μώθαμε τὴν ἐπίδειξη καὶ τὴν δλακεία ἔχουμε Κκαθοδη γητὴ γιὰ νὰ φανοῦμε μοντέρ: νοι Βὰ μᾶς δοῦν οἱ ἄλλοι καὶ νὰ ποῦν. Βὰ αὐτὸς ἔχει τὸ τάδε αὑτοκίνητο ἄσχετο ἂν ἡ Τράπεζα ἑτοιμάζεται νὰ τοῦ τὸ πάρη γιατὶ οὔτε τοὺς τόκους δὲν κατόρθωσε νἁ πληρώση. Ενῶ ὅμως στὴν περίπτωση ποὺ ἐλέγχουμε τὸν ἑαυτὸ µας καὶ τὸν μάθουμε ὅσο καλύτερα μποροῦμε δὲν θὰ θέλουμε τὴν ἑ- πίδειξη, θὰ ἀποστραφοῦμε τὶς χωρὶς λόγο µικρότητές µας. ϊσως ὁ αὐτοέλεγχός µας τρομάζει. Η συνείδηση σὰν µώχαίρι δίκοπο μᾶς τρυπᾷ τὸ μυσλὸ καὶ προσπαθοῦμε νά θροῦμε μιά διέξοδο. Νἀ πολε µήσουμε τὴ συνείδησή µας καὶ γιά νὰ μὴ μᾶς ταράζη τὸν ὕπνο νὰ τὴ συνηθίσουε μὲ τὸ νά ζοᾶμε ἐνάντια στὰ προσιάγµα τά της, Τροαµάζουμε νὰ «κοιτά ξοαµε» κατάµατα τὸν ἑαυτό µας. Τὸν πραγμαἈκὸ ἑαυτό µας. Θὰ δοῦμε ὅτι τὰ κακά. τὰ σφάλματα, οἱ δολιότητες του εἶναι τόσες πολλὲς ποὺ δὲν ἀ- φήνουν ἔσιω καὶ μικρὸ .περιθώ Ρριο νὰ εἰσχωρήσουν τὰ καλά: ἡ ἀγάπη, ἡ εὐγένεια, Ποιὸς ὅμως εἶναι αὐτὸς ποὺ μᾶς ἐμποδίζει νὰ εἵμαστε κα- λοὶ ὁπόταγ ἔχοντας αὐτὸ σὰν ὁδηγό µας δὲν θἀ χρειάζεται κἀἂν ὁ αὐτοέλεγχος καὶ νὰ νοιώ θουµε τύψεις. Κανένας δὲν μᾶς ἐμποδίζει. Εἴμαστε ἐλεύθεροι ἄνθρωποι καὶ λογικοὶ ποὺ πρέ πει μόνοι µας νὰ καθορίζουµε τὸν τρόπο ποὺ θέλουμε ἐμεῖς νο ζήσουμε κι ὄχι οἱ ἄλλοι, ΝΜά κόψουµε καὶ νὰ περιορίσουµε τὶς φαντασίε καὶ φιλοδοξίει τοῦ «ἐγώ» µας ποὺ αὐτὸ κατὰ κανόνα καὶ σύμφωνα μὲ τὴ ψυ χολογία μᾶς ὁδηγεῖ ἐκεῖ ποὺ δὲν θὰ θέλαμε νἁ φθάσουμε, οὔτε κατὰ διάνοιαν, Ἓνα δηµοτικὀ ρητὸ μᾶς λέει ὅτι κάποτε ἕνας εἶχε στὸν ὤμο του ἕνα σακκὶ μὲ δύο ἀνοίγμα τα. Ἓνα ἐμπρὸς καὶ ἕνα πίσω. Στὸ µμπροστινὸ ἄνοιγμα ἔδαζα τὰ σφάλματα τῶν ἄλλων, τὰ ᾿ἔόλεπε καὶ «ἔσπαγε πλάκα» ἐ- νῶ. στὸ πισηνὸ ἄνοιγμα ἔδαζε τὰ σφάλματα του ποὺ ἀφθονοῦ σαν ἀπὸ τὶς γκάφες τῶν συναν θρώπων του. Γόσο ϐ ἄλλαζε ὅμως ἐὰν Έδαζε τὰ δικά του σφάλματα στὸ μπροσιτινὸ ἄνοιγμα κι ἄφη νε τὸ πίσω γιὰ τοὺς ἄλλους. ᾽Αδλὰ μάθαμε νὰ προτιμοῦμε πόντοτε αὐτὸ ποὺ μᾶς συμφέ- ρει κι ἃς μᾶς δλάπτει ἐνῶ δὲν λεγαριάζουµε τὸ σώστὸ ποὺ μᾶς ὀφελεῖ. -γε-- Κάποτε γνώρισα τυχαῖα, ἐπι Ὀκεπτόμενος μιὰ φυλακή σὲ ξέ νη. χώρα ἕνα τύπο μὲ ἄγριο μοῦτρο, ὁ ὁποῖος ὅπως ἔμαθα εἶχε κάνει ἀρκετοὺς Φόνους, τό- σους ποὺ θὰ περνοῦσε τὴ ζωή του στὴν ὑγρὴ φυλακή, κι ἂς ἦταν τριαντάρης. Μέ πολλὴ περιέργεια θέλησα νά μάθω γιὰ τὴ ζωή του. Ποιὸ ἦταν αὐτὸ ποὺ τὸν ὡδήγησε ὅ- στε νὰ γίνη δολοφόνος. ΄Η πρὠ τη του κοωδέντα ταν: «Ἔπρε πε ὅταν ἥμουν ἔφηδος νὰ καθή σω καὶ νὰ σκεφθῶ ὅτι ὁ δρὀ µος ποὺ κρατοῦσα δὲν ἦταν ὁ σωστὸς καὶ ἄν τὸν συνέχιζα νὰ ποὺ θὰ μ' ἔδγαζε. Πίστευα ὅτι εἶχα περισσότερες δυνάμεις καὶ ἥμουν περισσότερο ἔξυπνος ἀπ' ὅτι εἶμαι στὴν πραγματι κότητα. Νὰ ἅμως ἡ κατάντια µου. Αν ἕκανα αὐτοέλεγχο προ τοῦ ἐγκληματίσω εἶμαι θἐδαιος ὅτι θὰ ἄλλαζα συνήθειες καὶ τρόπο ζωῆς. Έπρεπε ὅμως νὰ κάνω αὐὑτοέλεγχο» ἔλεγε. καὶ ξανάλεγε ὁ δολοφόνος µετανοιω μένος γιὰ τὸ κατάντηµά του. ᾽Αλλά πολὺ ἀργά γι’ αὐτὸν καὶ ἴσως νᾶναι πολὺ ἀργὰ γιὰ ὅ- σους νομίζουν τὸν ἑαυτό τοις αὑτὸ ποὺ δὲν εἶναι. Σπουδαῖο πρᾶγμα νάχη κα: νεὶς τὸ «γνῶθι σαυτὸν», « Ἡ µμεγαλοσύνη στά ἔθνη δὲν μετριέται μὲ τὸ στρέµµα Μὲ τῆς ψυχῆς τὸ πύρωμα μετριέται καὶ τὸ αἷμα. ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ΕΘΝΙΚΟΟ ΦΥλακαό. ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΙΑΝΟΥΒΡΙΟΥ 1980 ΝΗΝΙΑΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΕΟΗΠΜΝΕΡΙΔΑΑ ΠΟΙΚΙΛΗΕ ΥΛΗΣ ἔτος Α΄ ο ΕΣΚΟΙΠϫΠΝΙΑΕ Ὅ «Εθνικός Φύλακας» ἐκδίδεται σέ µιά ἐξαιρετικά κρίσιµη καμπή τοῦ Κυπριακοῦ προ- θλήμµατος, μέ ἀποκλειστικὸ σκοπό νά συμθάλει στήν καθοδήγηση τοῦ Ἑλληνισμοῦ της Κύπρου στή διεξαγωγή τοῦ ἐθνικοῦ του ἀγώνα καί νά διαφωτίσει κάθε ἐνδιαφερόμενο πού θέλει νά σκέπτεται ὀρθά, ἐλεύθερα κι Ἑλληνικά. Θ, ἀ- ναλάθει ὅμως καί ὅραστική καταπολέμηση κά- θε - ὁποθενδήποτε προερχοµένης - ἐπιθολῆς κατά τῶν ἐθνικῶν µας παραδόσεων. Σκοπός µας δέν εἶναι νά προσθέσουμε μιά νέα ἐφημερίδα στίς τόσες ἄλλες πού κυκλοφοροῦν. Ἡ ὕλη τοῦ «Ε.Φ.» θάναι τέτοια πού ἡ συνείδηση τῶν ὑγειῶς σκεπτοµένων Ἑλλήνων, θά καθιε- ρώσουν γιά γενικὀ ἐθνικό προθληµατισμµό. Δέν θά διστάσει ποτέ ἡ ἐφημερίδα αὐτή νά µιλήση ἐλεύθερα πάνω σ᾿ ὅλα τά θέµατα. Καὶ δέν θά διστάσει ν᾿ ἀποκαλύψει στὀ λαό τούς διασπασ- τές του κι’ αὐτοὺς πού μὲ γνώμονα τό προσω- πικό συμφέρο ξεπουλοῦν Πατρῖδες κι᾿ ἐξαγορά- ζουν συνειδήσεις. Θέλουμε καί φιλοδοξοῦμε νά στρέψοµε τά θλέ- µµατα ὅλων καί τόν συλλογισμό πρὸς ὑπακοή στή φωνή τῆς Πατρίδας καί τῆς ᾿Ἱστορίας, τοῦ δικαίου, τῆς ἠθικῆς καί τῆς ἐθνικῆς µας συνεί- δησης. ᾽Αμετακίνητος στόχος µας θά παραμένει ἡ ἑνό- τητα τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς μαρτυρικῆς µας [Πα- τρίδας, γιατί αὐτό ἐπιθάλλει ἡ σηµερινή τραγική κατάσταση τῆς Κύπρου µας. Γιατί Πιστεύουμε πώς µπροστά στήν ἑνότητα τοῦ λαοῦ καί τήν ἀμετακίνητη χάραξη σκοπῶν καί καθώς καί στἠν ἐμμονή πρός τό δίκαιο ἀὀγώνα µας, δέν μποροῦν οἱ ἐχθροί µας, παρά νά σπάσουν τά μοῦτρα τους. 'Ο «Εθνικός Φύλακας» θά συμθάλει σ ἕνα πρα- γµατικό ἐθνικό ξύπνημα. Θά ὑπενθυμίσει στὀ λαό ἡρωϊκά χρόνια κάποιας ἄλλης ἐποχῆς, πού μπροστά στή θέληση καί τὸ δυναμισμό του, Αὐύ- τοκρατορίες ρεζιλεύοντο καί εἰσθολές µαταιώ- νοντο. Πιστεύουμε πώς ὁ Κυπριακός ἙἝλληνισ- µόςο δέν ἔχει χάσει τήν ἀγωνιστικότητα του. Τοὐναντίον εἶναι καί ἐθνικά καί πολιτικά ὅρι- μος, γιατί εἶναι ὁ ἴδιος λαός πού λάµπρυνε μέ τίς θυσίες του καὶ τὸ ἄκαμπτο του Φρόνημα τό- σες καί τόσες σελίδες τῆς Ιστορίας µας. Δέν ξεχνοῦμε πώς οἱ ἐθνικοί ὁραματισμοί καί ἰδανικά του ξεπουλήθηκαν. Ἡ προδοσία καί ἡ συνομωσία διεθνιστικῶν κύκλων σέ θάρος τοῦ νησιοῦ µας, ἔδωσαν μαχαιριά πισώπλατη µπρο- στά σὲ ὅτι ὡραῖο καί µέ αἵμα κερδισμµένο εἴχαμε. Ὁ «Εθνικός Φύλακας» θά σταθεῖ ἀντιμέτω- πος καί μέ πολύ ιηλό τό ἐπίπεδο του, θά κα- ταγγείλη πρός τό λαό νέες πλεκτάνες καί µα- νοῦθρες πού θά περιπόσουν στήν ἀντίληψή του, καί θἄχουν σκοπό τό ξεπούλημα του καί τήν κάμψη τοῦ ἀγωνιστικοῦ φρονήµατος, Θέλουμε νά διαθεθαιώσουµε γιά µιά ἀκόμα φορά, πώς τό ἐθνικό συμφέρο θά εἶναι ὁ κα- θοδηγητής καί ὁ γνώµονας τῶν κειμένων µας. «Μέ τή θοήθεια τοῦ Θεοῦ καὶ πίστη πρόὸς τόν τίµιο ἀγώνα µας», ὅπως ἔλεγε ὁ Στρατηγὀς Γρίθας, ὁ λυτρωτής τῆς Κύπρου, τραθοῦμε μπροστά. Ν’΄ ΑΝΟΙΞΕΙ ΛΟΙΠΟΝ Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Μέὲ ἀγωνία περιμένει ὁ Κυπριακός Ἑλληνισ- µές νά πληροφορηθεῖ πιό θάναι πραγματικά τό ἁποτέλεσμα τῆς συζήτησης στἠ Βουλή γιά τό «ΑΝΟΙΓΜΑ ΤΟΥ ΦΑΚΕΛΛΟΥ ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ.» Αν ἡ συζήτηση αὐτή ϐ᾽ ἀνοί- ξει πραγματικά τόν Φάκελλο ἡ θ᾽ ἀποτελέσει τήν ἁπαρχή γιά τό ὁριστικό κλείσιμὀ του. Μετά τίς ὁμιλίες καί δευτερολογίες τῶν θουλευτῶν, πιά ἄραγε τροπή θᾶχει πάρει ἡ ὑπόθεση αὐτή Δέν θέλαυµε νά πιστεύουμε πώς ἡ Βουλή συζη- τᾶ τό γιγάντιο ἐθνικό αὐτό θέµα Χάριν συζητή- σεως καί γιά τὸ θεαθεῖναι. Οὗτε πιστεύουμε πώς τὸ θέμα ἐνεγράφη γιά συζήτηση γιά γά ριχτεῖ στάχτη στά µάτια ὅσων θροντοφωνάζουν καί ζητοῦν νά πληροφορηθοῦν ποιοί τέλος πάν- των εἶναι οἱ προδότες. Εμεῖς πιστεύουμε πώς γιά νά γίνει σωστό καί ἀντικειμενικόὸ ἄνοιγμα τοῦ φακέλλου. ἡ Βουλή πρέπει στό τέλος τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος αὐτοῦ νάἁ πάρει τἰς ἀκόλουθες ὀποφάσεις : κ Νά ἕλθει σᾶμεση ἐπαφή μέ τή Βουλή τῶν Ἑλλήνων καί νά προχωρήσουν ὅσο τὸ δυνατό συντομώτερο στὀ ἄνοιγμα τοῦ φακέλλου. ᾱ Νά διοριστεί ἀνεξάρτητη ἐπιτροπή, ἡ ὁποί- αν’ ἀποτελεῖται ἀπό ἀνθρώπους ἠθικούς, φιλό- πατρεις, εἰλικρινεῖς καί ἀκεραίου χαρακτήρα, καί µέσα σὲ τακτό χρονικό διάστηµα νά συγκε- ντρώσει ὁδιάσειστα ἱοτορικά ντοκουμέντα πού θά χύσουν ἄπλετο φῶς στίς προδοσίες. Επίσης νἁ ζητηθοῦν ἕνορκοι καταθέσεις ἀπό ἡγετικούς παράγοντες ὅλων τῶν παρατάξεων καί ἀπό ἀν- θρώπους πού ἔζησαν τά γεγονότα, πού ἀποτε: λοῦν τούς ἱστορικούς σταθμούς τοῦ Κυπριακοῦ Προθλήματος. κ Νά ζητηθη ἡ ἀποφυγή ὁποιασδήποτε ἀνά- µιξης στό ἔργο τῆς ἀνεξάρτητης ἐπιτροπῆς. απ Εἰδικός νόμος νά προστατεύει τήν προσω: πικότητα ὅσων κατέχουν τέτοια στοιχεία, πού θά θοηθήσουν στὀ σωστό καί ἀντικειμενικό ᾱ- νοιγµα τοῦ φακέλλου τῆς Κύπρου. Αν ἡ Βουλή σέ συνεργασία µέ τήν ἐκτελεστι- κἡ ἐξουσία, τήν Βουλή τῶν Ἑλλήνων καί τήν Κυθέρνηση τῆς Ἑλλάδος, δέν προχωρήσουν στὀ ἄμεσο ἄνοιγμα τοῦ φακέλλου ἀκολουθών- τας τίς πιό πάνω προὐποθέσεις πού ἀναφέραμε, τότε νάναι θέθαιοι πώς αὐτό πού ἐπιχειροῦν τώρα εἶναι ὁ ἐνταφιασμός τοῦ φακόλλου. Ὅγδον Εθνικόν Μνηµόσυνον Στρατηγοῦ Γεω- ργίου Γρίθα - Ἁιγενῆ. Χιλιάδες κόσμου ἀπ᾿ ὅλες τίς ἐλεύθερες περιοχές τῆς Κύπρου, ἀντιπρο- σωπεῖες ἁπό τήν Μητέρα Ἑλλάδα, θά µαζευ- τοῦν σήµερα στὀν τάφο τοῦ Θρυλικοῦ ᾿Αρχη- γοῦ τῆς ΕΟΚΑ, γιά ν᾿ ἀντλήσουν δύναμη καί νά ἀνανεώσουν τὀν ὅρκο γι ἀναυποχώρητο ἆ- γώνα, γιά ἐλευθερία καὶ δικαίωση, πιστοί στή γραµµή πού χάραξε ὁ Λεθεντόγερος Διγενής. Ἡ σκέψη θά στραφεῖ πίσω στὀ 1955 - 1959, ὅ- ταν ὁ Κυπριακός Ἑλληνισμός κάτω ἀπό τήν ἠγέροχη καθοδήγηση τοῦ λυτρωτῆ Στρατηγοῦ Γρίθα ἀγωνίζετο ὑπέρ πίστεως καί πατρίδος. Όταν μπροστά στήν ἁδούλωτη ψυχή καί τό ἀκμαῖο ἐθνικό φρόνημα τοῦ λαοῦ µας μιά σιδη- ρόφρακτη αὐτοκρατορία ντροπιάστηκε κι’ ἄλ- λοι πού καιροφυλακτοῦσαν νά κάνουν μέ τή σειρά τους φέουδο τους τό νησί τοῦ Διγενῆ, ξέσκιζαν τά ἄνομα σχέδιά τους. Κάθε γνήσιο» Ἓλληνα, κάθε γνήσιου ἀγώνισ: τῆ ἡ καρδιά σήµερα θά µατώσει. Καί ἀναπολών- τας τήν κατάρα πού κτύπησε τὸ νησί µας, ποῖος δὲν θἄλεγε: «Αχ καί νά µήν πέθαινε ὁ Γέρος». Γιατί ἡ θρυλική µορφή τοῦ Στρατηγοῦ Γεωργίου Γρίθα - Διγενῆ, πού στέκεται ὑπερήφανα µπρο- στά στὁ Διγενή τῶν μεσαιωνικῶν χρόνων, θά ο ὃν .. Η, ΗΕ ον ο ' ”- ον γε Κάσὶα ΣΧ») αμΜΟΧΩΣΤΟΣ/ 9 ον κ. σκορποῦσε ὄλεθρο στούς ἀλλόθρησκους καί τό σύνθηµά του «Ο ΕΧΘΡΟΣ ΣΤΗΝ ΘΑΛΑΣΣΑ», ϐ) ἄπαιρνε σάρκα καί ὁστά. Ἡ Κύπρος μέ πληγές αἱμορραγοῦσες, θ᾽ ἀκου- µπήσει σήµερα στὀν τάφο τοῦ ἤρωα Διγενῆ. Θ᾽ ἀνασάνει καὶ θά κάνει κουράγιο. Δέν µπορε[. Ὁ ἀγώνας τοῦ Διγενῆ, ὁ ἀγώνας τῶν παλλη- καριῶν τῆς Λεθεντοµάνας ΕΟΚΑ, ὁ ἀγώνας τοῦ Κυπριακοῦ Ἑλληνισμοῦ δέν σταμάτησε μέ- Χρις ἐκεῖ. Συνεχίζεται. Κι’ ὁ λαός µας, πού κατά τόν ποιητή «μόνο λίγο καιρό ξαποσταίνει καί ξανά πρός τή δόξα τρα 668». Θ’ ἀναθαπτιστεῖ στάἆ ἱερά νάµατα τῶν ἀγώ- νων καί τῶν σκοπῶν τοῦ ᾿Αθάνατου ᾽Αρχηγοῦ - Διγενῆ. Κι’ ὅπως Αὐτός, ἔτσι κι ἐμεῖς, θά πα- ραμείνουμε στίς ἐπάλξεις τοῦ ἐθνικοῦ ἀγώνα ἀνυποχώρητοι μαχητές. Τό καθῆκο πρός τήν πατρίδα θά ξαναφουντώσει καί θά γίνει ὑπερ- συνείδηση. Προδώθηκε ὁ Διγενής. Προδώθηκε ἡ Κύπρος. Προδώθηκε ὁ Ἑλληνισμός. Ἡ πατρίδα µας ἕ- χει µοιραστεῖ στά δυό. Ἡ νήσος τῶν ᾽Αγίων καί Ἡρώων δέχθηκε θαρειά κτυπήματα. Οἱ ἀλλό- θρησκοι, κατέχουν σήµερα τή µισή µας πατρίδα καί ἐπωφθαλμιοῦν τό σκλάθωµμα ὁλόκληρης τῆς Κύπρου. Οἱ καιροί εἶναι δύσκολοι καί τό Κυπριακό θρίσκεται σέ κρίσιµη φάση. ἀρ. φύλλου. { τιµή 100 µίλς / κ ΓΡΑΦΕΙΑ: ΒΑΣΙΛΗ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ 4 τ.Κ. 330 ΤΗΛ. 6424 ΛΕΜΕΣΟΣ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΚΩΣΤΑΣ Γ. ΣΟΛΕΟΜΟΥ «Αάι δὗνο ώμος Αρ πλοκεςς, .- Νο, νο Ὁ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΡΙΒΑΣ -ΔΙΓΕ- ΝΗΣ, θροντοφωνάζει ἀπό τὀν τάφο καί προ- στάζει: ΕΝΟΤΗΤΑ. Ἑνότητα λαοῦ, ἑνότητα σκοπῶν καί ἐπιδιώξεων. Ενότητα στόχων γιά σωστό ἐθνικό ἀγώνα. Ὁ Διγενής μᾶς καλεῖ νά µή ἀναστείλουμε τή σηµαία τοῦ ἀγώνα καί νά ποοχωρήσουµε µπροστά, στό δρόµο πού ὁδηγεῖ οτήν ἐθνική ἀποκατάσταση. Οσος χρόνος κι’ ἄν ἀπαιτηθεῖί, ὅσες θυσίες κι’ ὅσος κόπος χρεια- σθεῖ, ὅσο αἷμα κι ἄν χυθεί. Δυστυχῶς, ἡ πραγματικά θολή κατάσταση πού ἐπικρατεῖ σήµερα, δέν ἀφήνει νά φανεῖ κα- θαρά τό ἀπέραντο ἔργο τοῦ Τιτάνα Διγενῆ καί ἡ ἀνεκτίμητη προσφορά του πρός τήν πατρίδα. Οταν τά µίση καί τά πάθη ἡμερέψουν, ἡ µορ- φή τοῦ Διγενῆ, ἡ µορφή τοῦ ᾿Αρχηγου τῆς ΕΟΚΑ θά προθάλλει ὁλοζώντανη καί δαφνο- στεφανωµένη στούς αἰῶνεα. ᾽᾿Αναμφίθολα ὁ Στρατηγός ΔΙΓΕΝΗΣ, εἶναι ὁ τελευταίος τῶν Μεγάλων τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Πού ἀγάπησε ὅσο κανείς ἄλλος τήν Πατρίδα του καί ὁ θάνατος τόν θρήκε στίς ἐπάλξεις, ὄρθιο, ἀλύγιστο, ὑπε- ρήφανο καί προπάντων Ἕλληνα ἀγωνιστῆ. Αἰωνία σου ἡ µνήµη Μεγάλε ᾿Αρχηγέ. Ὁ Ἑλ- ληνισµός εἶναι περήφανος γιά Σένα. «ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΥΛΑΚΑΣ» ΚΥΡΙΒΚΗ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1982 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΜΗΝΟΣ 1.1.1822. 2.1.1956. 3.1.1806. 4.1.1941. 4.1.1956. 5.1.1824. 5.1.1913. 6.1. 1944. 7.1.1956. δ.Ι.1828. δ.Ι.1828. 9.1.1956. 10.1.1941. 1.1. 1945. 12.1.1951. 13.1.1932. 14.1.1822. 15.1.1950. 16.1.1956. 17.1.1848. 18.1.1833. 19.1.1956. 19.1.1957. 19.1.1941. 20.1.1878. 21.1.1830. 22.1.1941. 23.1.1956. 24.1.1913. 25.Ι. 26.1.1956. 27.1.1974. 28.1.1326. 29.1.1897. 30.1.1974. 31.1. 1974. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 'Η πρώτη ἐθνοσυνέλευση στήν ᾿Επίδαυρο ψηφίζει τό πρῶτο πολίτευμα τῆς ᾿Ελλάδος, μέ τό ὁποῖο προβλεπόταν ἡ συγκρότηση δύο Σωμάτων, τοῦ ᾿Εκτελεστικοῦ καί Βουλευτι- κοῦ. Στήν ᾽Αμμόχωστο τραυματίστηκαν ἀπό ἄν- τρες τῆς ΕΟΚΑ δύο Βρεττανοί στρατιῶτες. Οἱ λαοί τῆς Βλαχίας καί Μολδανίας, ἀνακυ- ρύσσουν ἀνεξάρτητο ἡγεμόνα τους τόν Κων- σταντῖνον Ὑψηλάντην. Ἑλληνικά ἀντιτορπιλλικά βομβαρδίζουν γιά µία ὥρα ἰταλικές θέσεις εἰς Δουκάτα (Β. Ἠπειρος) Αντρες τῆς ΕΟΚΑ πυροβόλησαν ἑναντίον δύο Βρεττανῶν στρατιωτῶν. Αφιξη τοῦ Λόρδου Βύρωνα στό Μεσολόγγι. “Ο Ελληνικός Στόλος ὑπό τόν Ναύαρχον Παὔῦλον Κουντουριώτην καί µέ ἐπικεφαλῆς τό θρυλικό θωρηκτό «ΑΒΕΡΩΟΘ» καταναυµα- χεῖ τόν Τουρκικό στόλο. Οἱ κομμουνιστές, οἱ ὁποῖοι κατά τό Δεκεμ- βριανόν κίνηµα εἶχαν καταλάρει τό µεγαλύ- τερο µέρος τῶν ᾿ Αθηνῶν, ὑποχωροῦν πρό τῆς ὁρμῆς τῶν Μονάδων τοῦ ᾿Εθνικοῦ Στρα- τοῦ µας, Στή Λεμεσό ἐξερράγη βόμβα στό οἴκημα ὅ- . ἡ Ψυχολογία, ἡ που στεγαζόταν ἡ Βρεττανική ᾿Αστυνομία. Τέσσερεις στρατιῶτες τραυματίστηκαν. Θάνατος τοῦ ᾽ Αλέξανδρου Ὑψηλάντη στή Βιέννη. “Ο Ιωάννης Καποδίστριας φθάνει στό Ναύ- πλιο γιά ν᾿ ἀναλάβει τήν διακυβέρνηση τῆς Ἑλλάδας. Στό παλαιό ἀεροδρόμιο Λεμεσοῦ, ἐξερράγη βόβμα πλησίον παραπήγµατος τῆς ΝΑΑΦΙ. “Ο Ἑλληνικός Στρατός, ὕστερα ἀπό σφο- δρές ἐπιθέσεις, εἰσέρχεται στήν Κλεισού- ραν, ὅπου αἰχμαλωτίζει πολλούς ἀξιωματι- κούς καί στρατιῶτες τοῦ φασιστικοῦ ἰταλι- κοῦ στρατοῦ. Οἱ κομμουνιστές µετά τήν ἀποτυχία τοῦ Δε- κεμβριανοῦ Κινήματος, ἀναγκάξζονται ἀπό ᾿Εθνικές Δυνάμεις νά ὑπογράψουν ἀνακωχή καί ἔτσι τερματίζεται ὁ αἱματηρός βᾗ γῦρος τῆς ἀνταρσίας, 'Ο Ο.Η.Ε. ὑπογράφει ἀπόφαση κατά τῆςγε- νοκτονίας. Ἔγινε ἡ περίφηµη στάση τοῦ ΝΙΚΑ στόν “Ἱππόδρομο Κωνσταντινούπολης. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης άπελευθε- ῥρώνει τόν ᾿Ακροκόρινθο. “Ὑπογράφεται τό '᾿Ἐνωτικό Δημοψήφισμα πού ἀπαιτεῖ «ἔνωσιν τῆς Κύπρου µέ τήν Ἑλλάδα.» Αντρες τῆς ΕΟΚΑ πυροβολοῦν αὐτοκίνη- το τῶν Βρεττανικῶν δυνάµεων ἀσφαλείας. Θάνατος στήν ᾿ Αθήνα τοῦ Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, ἑνός ἀπό τούς πρωτεργάτες τῆς ᾿Επαναστάσεως τοῦ 182 καί ἀπό τίς µε- γαλύτερες μορφές τοῦ ἀγώνα. Αφιξη τοῦ Βασιλιά Οθωνα στό Ναύπλιο. ᾿ΗΕΟΚΑ σκοτώνειτόν Αγγλο Λοχαγό Π. Λέϊν καί παίρνει τό ὅπλο του. “Ο ἀντάρτης τῆς ΕΟΚΑ Μάρκος Δράκος σκοτώνεται σέ µάχη µέ τούς Βρεττανούς ᾱ- ποικιοκράτες. Τό θρυλικό ὑποβρύχιο «Πρωτεύς», βυθίζει στήν ᾿Αδριατική ἰταλικό ὁπλιταγωγό, γε- µάτο στρατό καί πολεμοφόδια. Κηρύσσεται στήν Ἴπειρο ἑπανάσταση γιά ἀποτίναξη τοῦ Τουρκικοῦ Ζυγοῦ. 'Ὑπογράφεται τό Πρωτόκολλο γιά τήν ἀνε- ξαρτησία τῆς 'Ελλάδος. “Ο Ἑλληνικός Στρατός, ὕστερα ἀπό νικη- φόρους ἀγῶνες κατά τῶν ᾿Ιταλῶν φασιστῶν καταλαμβάνει τήν Τρεμπεσίνα. Οἱ µαθητές τῶν Γυμνασίων τῆς Κύπρου, ᾱ- πέσχουν ἀπό τά μαθήματά τους, εἰς ἔνδειξη διαμαρτυρίας γιά τή σύλληψη συμμαθητῶν τους ἀπό Βρεττανούς στρατιῶτες. Τό Ελληνικό «Ναντιλος», ἐκτελεῖ πολε- µική ἀποστολή στήν Τουρκία, ἀποσπώντας τόν θαυμασμό ὅλου τοῦ κόσμου. Οἱ Κρῆτες ἑπαναστάτες ἐγκρίνουν ψήφισμα «ἐν ὀνόματι τοῦ Θεοῦ καί τῆς Πατρίδας, » μέ τό ὁποῖο κηρύσσουν τήν Ἔνωση τῆς Κρήτης µέ τήν Ελλάδα. Σοβαρές συγκρούσεις στήν Πλατεῖα ᾿Αρχι- επισκοπῆς µεταξύ μαθητῶν καί Βρεττανῶν. “Ο Στρατηγός Γεώργιος Γρίβας Διγενής πεθαίνει στό κρησφύγετο του στή Λεμεσό. 'Ο Μιαούλης ναυμαχεῖ τόν Τουρκικό στό- λο καί τόν ἀναγκάζει νά φύγη στήν Πάτρα. Ἑλληνικά τορπιλλοβόλα ἀναχωροῦν ἀπό τόν Πειραιά στήν Κρήτη, γιά νά ἐνισχύ- σουν τήν ἐκεῖ ἑπανάσταση. Κηδεύεται στήν Λεμεσό ὁ Στρατηγός Γρί- βας. ᾿Ολόκληρος ὁ Ἑλληνισμός τῆς Κύ- πρου παρέστη στήν κηδεία του. 'Ἡ Βουλή τῆς Κύπρου ἀνακηρύσσει τόν ἥ- ρωα Διγενῆ «ἄξιο τῆς πατρίδος.» Ἡ θαυμὰσια ΕΘΝΙΚΟς ΦΥΛΑΚΑς ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ᾿Από ἁρχαιοτάτων χρὀνων µέχρι ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΟΥ ΒΟΗΟΘΟΟΥΝ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΑΣ σήμερα ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ἑλληνικὴ πνευματικὴ ἀνάπτυξη Ὁ προτόγονος ἄνθρωπος ἐπι- κοινωνοῦσε μέ ἄναρθρες κραυ- γὲς, χειρονομίες, μορφασμούς. καί ἄλλες κραυγές. Σταδιακά, μὲ τό πέρασµα τῶν αἰώνῶν σχηματίσθηκε γλὠσσα καί ἡ φωνή ἔγινε ἔναρθρη. Μέ τὴ γλώσσα ὁ ἄνθρωπος ἀντάλλα- σσε τὲς σκέψεις, καί τά αἱσ- . θήματα του. Οἱ πράξεις καὶ τά παθήματα ἡ καθημερινή πεῖρα καί ἡ δημιουργούµενη προφο:- Ε ρικἠ γραμματεία (διηγήματα, παραδόσεις, παραμύθια τρα- γούδια κ.ἄ.) µεταδίδονταν ἀπό γενιά σέ γενιά ἀπό µνήµης μέ τὲς διηγήσεις πού ἐξασθένιζαν παραμορφόνονταν καὶ ἐνοθεύ- ονταν. Σιγά - σιγά ὁ ἀνοπτυσόμενος ἄνθρωπος κατά τήν Παλαιόλι- θική καί Νεολιθική Περίοδο δέν ἀρκεῖτο µόνο στὀ προφορικό λόγο καὶ τήν µνήµη ἀλλά ἄρχι- σε νά χρησιµοποιη καὶ σύμθο- λα. ἀναγνώρισης, ἀνάμνισης καὶ συνεννόησης, ὁσαφῆ ϐ6ε- θαΐως καὶ ἀσταθή στήν ὀρχή. Μετά ἀπό πολλά - πολλά χρό- νια ἐπενόησε τά διάφορα εἴδη : τῆς γραφής: ἰδεογραφία, εἰκο- νογραφία, συλλαθογραφία καί φθογγογραφία καί κατάληξε στἡ σηµερινή θαυμάσια πνευ- µατική ἀνάπτυξη. Εἰδικές ἐπι- στῆμες ὅπως ἡ Γλωσσολογία, ᾿Εθνολογία κ.ᾱ. ἐξετάζουν τήν γέννηση τῆς γραφῆς καί τὴν θαθµιαία θελτίωσήν της. Μέ τὴν γραφήν διατηροῦνται οἱ σκέψεις τοῦ ἀνθρώπου γιά δική τους ἀνάμνηση µεταδίδον- ται δὲ αὑτές σ᾿ ὅσους θρί- '. σκονται µακριά καὶ στούς µε- | ταγενέστερους. Πρό πάντων διασώζετε µέ τήν γραφή ἡ ἔκθεση τῶν γεγονότων καὶ τῶν πνευματικῶν δηµιουργημά- των τοῦ ἀνθρώπου γιά τές µε- ταγενέστερες γενιές. Αὐτή ἡ στοµατικἡ παράδοσις δέν εἴ- ναι ἱκανή νά διατηρήσει οὗτε σέ ἕκταση ὁπαρκὴ οὖτε ἀκρι- δῶς μέ τήν ποαωσήκουσα ἁλή- θεια καὶ σαφήνεια, Μέ τήν γραφή σώθηκαν γεγΥο- νότα τοῦ πολύ παλιοῦ καιροῦ σὲ ὅλη τή διαδροµή τῶν ἀἰώ- γων μέχρι σήµερα. Τά γραπτά αὐτά μνημεῖα τά ὁπιοῖα μὲ ποι- κῖλες φωνές μιλοῦν γιά τή πο- ρεία τοῦ ἀνθρώπου πρὀς τά διάφορα ἀνώτερα στάδια τοῦ πολιτισμοῦ εἶναι τά διάφορα ἆ- ρχεῖα τῶν ἀνθρώπων, ἰδιωτικά καί δηµόσια, Καί σάν πρῶτο ἀρχεῖο πού δη- : Ἑαθυλωνιο - µιουργήθηκε ἀνεξόρτητα απὀ τήν θέληση του εἶναι τό µεγα-: λοπρεπές ἀρχεῖο τῶν ἱχνῶν τῆς ἐξέλιξης τῶν οὐρανίὼν σω- µάτων καί τῆς ἴδιας τῆς γῆς, τό ὁποῖο ὁ ἄνθρωπος μελετᾶ μέ τές σχετικεἐς ἐπιστῆμες: ᾿Αστρονοµία, ᾿Αστροφυσική, Γεωλογία, ᾿Ορυκτολογία κ.ᾶ. Ἔπειτα, ἔρχονται τά ἀρχεῖα τά ὁποῖα δημιουργήθηκαν ἀπό τόν ἄνθρωπο ἀπό τά ὁποῖα πρῶτα μπορεῖ νά χαρακτηρισ- θεῖ αὐτό πού δὲν μπορεῖ ν᾿'ᾱ- ποτυπωθεῖ μὲ τήν γραφή, ἀλλά ζεῖ στή µνήµη, τό ὑποσυνείδη- τον καί τά ἐνστικτα τῶν ἀν- θρώπων καί κληροδοτούµενον μέ τὴ στοµατική παράδοση καὶ τήν κληρονομικότητα σάν διή- γηση, παράδοση, παραμύθι, τραγούδι, ἤθη καί ἔθιμα κ.δ. τά ὁποῖα ἐξετάζει ἡ Ἱστορία ἡ Λαογραφία, ἡ Μυθολογία, ἡ Γλωσσολογία, ἡ Ψυχολογία, ἡ Βιολογία κ-ᾱ. ᾽Ακολούθως ἔρχεται τό ἀρχεῖο πρὶν τήν ἐφεύρεση τῆς γραφῆς μέ τά σύμθολα καί ἰχνογραφη- µάτων, τὸ ἀρχεῖον τῶν ἰδεο- γραφηµάτων καί τέλος τὰ κα- νονικά ἀρχεῖα πού ἀποτυπώθη- καν μέ τά διάφορα εἴδη γρα- φῆς. Τοῦτα εἶναι: ο) Τά ἈΑἰγυπτιακά ᾿Αρχεῖα πού γράφτηκαν μέ ἱερογλυφικά ἱερατικῆς καὶ δηµοτικῆς γρα- φῆς. ϐ) Τά Σουμέριο - ΄Ασσυριο - Χαλδαϊκά τά Πε- ροικά κ.ᾶ. ποὺ γράφτηκαν μέ τή σφηνοειδή γραφή. Υγ) Τὰ ἀρχεῖα τῶν Χεττικῶν ἤ Χετταίων πού γράφτηκαν κυ- ρίων μέ σφηνοειδή γραφή. ϐ) Τά Κρητικά ᾿Αρχεῖα ἐκεῖ- να τοῦ ἀνακτόρου τῆς Πύλου τῶν Μυκηνῶν τῆς Καδμείας τῶν Θηθῶν κ.ᾱ. πού γράφτη- κἂν μέ τήν εἰκονογραφική καὶ γραμμική γραφή. ε) Τά ἀρχεῖα τῶν σημιτικῶν λαῶν (Φοινίκων Ἑδθραίων, Σύ- ρων, ᾽Αρμενίων, ᾿Αρόθων κ.λ.π.) πού γράφτηκαν μέ οη- µιτική γραφή. στ) Τά ἀρχεῖα τῶν ᾿Ινδῶν - Κινέζων - Ιαπώνων - ᾽Αζτέ- κὠων κ.ᾶ. πού γράφτηκαν μὲ ἰδεογραφική καί συλλαθική γραφή. ζ) Τὰ ἀρχεῖα τῶν πεπολιτισ- µένων λαῶν ἀπό τοῦ 1000 π.χ. καί ἑξῆς (Ἑλλήνων, Ρωμαίων, Βυζαντινῶν Εὐρωπαίων κ.λ.π.) πού γράφτηκαν θάσει τοῦ φοι- νικικοῦ συλλαθογραφικοῦ ἆλ- φαθήτου ἀφοῦ οὔτό τελειοποι- ήθηκε ἀπό τούς Ἕλληνες σὲ φθογγογραφικό. ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΝΕΩΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ 1. Μέ τὶς προϊστορικές, ἀρ- χαῖες, ρωμαϊκές καί θυζαντι- νὲς σπουδές ἔχει γίνει μέχρι σήµερα μµεγόλη ἐργασία συγ- κεντρώσεως καί τακτοποιήσε- ως καί ἐπεξεργασίας τῶν πη- γῶν. Κατά τήν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας. τῆς Ἔπανα- στάσεως καί µετά, δρισκόµαο- . στε ἀκόμα στά πρῶὠτα θήµατα. Οἱ πηγές καί τά θοηθήµατα εἷ- χουν ὀργανωθεῖ καὶ συστηµα- τοποιηθεῖ ἀκόμα καλά. Οἱ νεώτερες σπουδές δέν ἔ- ναι πολλά, διασκορπισμένα καί δυσεύρετα ή ἀπρόσιτα. Τά μέ- σα ἐλάχιστα ἡ ἀτομικὴ πρωτο- θουλία πάντοτε ἀξιέποινη ἆλ- λά µόνη της ὄχι ἄποτελεσμα- τική. 2. Τέτοια ἐργασία χρειάζεται ὁμαδική συνεισφορά λελογισ- µένη, προγραμματισμένη καί διευθυνοµένη μὲ ὁμοιομορφία καὶ σύστημα. Ὑπάρχουν τόσοι κλάδοι ἐρευνητέοι: ἱστορία, δίκαιον, θεσµοὶ, λαογραφία, παιδεία οἰκονομία, στρατός. ναυτικό, ὁμπόριο, θιοτεχνία, πολιτική, διπ)ωµατία, ἙἝλληνι- σµός τῆς διασπορᾶς, χαμένες πατρῖδες, ἐκκλησία, φιλανθρω- στάσεως ὑλικές καί ἠθικές δυ- πία, γλὠσσα, κινήματα ἀντι- νάµεις τοῦ γένους. 3. Γιά τὀέργο τοῦτο ὑπὰάρ- Χουν σήµερα Τ᾽ ᾿Αρχεῖα ἡ κέ- ντρα Ἔρευνας, ἕδρες στά πα- νεπιστήµια, διάφορες ἑταιρεῖ- ες σπουδῶν τοῦ ἙΕλληνισμοῦ, Ποντιακῶ, ΟΘρακικῶν, ὙἛἜπτα- γησιακῶν, Αἰτωλοακαρνανικῶν Εὐθοϊκῶν, Κρητικῶν, Λωδεκα- νησιακῶν, Κυπριακῶν Μικρα- σιατικῶν. ᾿Επίσης ἡ λαογραφι- κἠ ἑταιρεία, ἡ γλωσσική, ἡ Ἱ- στορική καί ἡ ἐθνολογική ἡ ἐπιστημονική, ἕδρες σὲ ξένα πανεπιστήμια. ᾿Ελληνιστές σὲ ξένες χῶρες, τόὸ Ινστιτοῦτο Βενετίας, τὸ Γαλλικό ᾿νστι- τοῦτο στήν ᾿Αθήνα, οἱ διάφο- ρες θιθλιοθήκες καί τά μουσεῖ- α. Πλῆθος τοπικοί σύλλογοι καί Φφυσιολατρικάἀ σωματεῖα μέ πνευματικούς σκοπούς. ΔΙΕΦΠΗ ΦΕΠΩΑΤΗ ἘΕγκαινιάσθηκε ἀπό τόν ᾿Ιουστιανιανό τό 545 μ.Χ. Ἐπί 2000 σχεδόν χρόνια οἱ Χριστιανοί ἐπισκέπτονται τήν Ἱερουσαλήμ καί τήν μελετοῦν µέ ἀγάπη καί σεδασµὀ, τήν Ἱερουσαλήμ στήν ὁποία ἐκτυλίχθηκε ἡ ζωή τοῦ Χριστοῦ κσ! τῶν ἀποστόλων του. Θά μποροῦσε ἔτσι νό πιστέψει κανείς ὅτι στήν ἐποχή µας, δέν ὑπάρχει τίποτε νέο γιά νά ἔλθει στό φῶς. Ὑπῆρχαν ὅμως, παρ᾽ ὅλα οὐτά, μερικό ἄλυτα αἰνίγματα πού ἀνέμεναν τήν λύση τους. Ἕνα ἀπό αὐτά, εἶναι ἡ θέση ὅπου Βρισκόταν ἡ θαυμάσια αὐτή ἐκ- κλησία τοῦ ΣΤ’ αἰώνα, ἡ Νέα Ἐκ- κλησία τῆς Μαρίας, γνωστή σάν «Νέα», Τό 5453 μ.Χ, ὁ Αὐτοκράτωρ Ιουστινιανός ἐγκαινίασε τόὀν ναό αὐτό δηλώνοντας συγχρόνως πώς ἀνώτερός της σε σπουδαιότητα ἦταν µόνο ὁ Ναός τοῦ Παναγίου Τάφου. Ὁ Λ᾿Ἰουστινιανός κατέ- στησε πραγματικά τήν ἐκκληδία κέντρο τὴς Χριστιανικῆς Συνοικίας πού περιλάµθανε δημόσια κτίρια, ξενώνες καί θιθλιοθήκη. Αλλά, σύμφωνα μέ τίς πηγές μας ἡ διάρκεια τοῦ μεγαλείου τὴς «Νέας» ἦταν πολύ σύντομη. Ὅταν οἱ Πέρσες εἰσέθαλαν στήν Ἱερου- σαλήμ τό 6134 μ.Χ. κατέστρεψαν τό ἐξαίρετο αὐτό οἰκοδόμημα. ἘΕπί δεκατρισήµισυ αἰώνες δέν µπο- ρούσε νά θρεθεῖ κανένα ἴχνος της. Ἔπρεπε ὅμως κάπου νά θρίσκεται. Καί νά πού ἐπί τέλους ἀνασκαφές ὑπό τήν διεύθυνση τοῦ Καθηγητῆ Ν. ᾿Αθιγκάντ τοῦ ᾿Εθραϊκοῦ Πανε- πιστηµίου τὴς Ἱερουσαλήμ πού ἔγιναν µετά τόν Πόλεμο τῶν Ἔξι ᾿Ηπερῶν, θρῆκαν τόν χαμένο αὑτό θησαυρό ἐκεῖ ἀκριθῶς ὅπου εἶχε ἀναφέρει ὁ Βυζαντινός ἱστορικός Προκόπιος - στόν δυτικὀ λόφο ποὺ θρίσκεται ἐπάνω ἀπό τὸ Ὄρος τοῦ Ναοῦ καί πού στήν πραγµατι- κότητα ἀνήκει στό συγκρότημα τοῦ Ὄρους Σιών. Βρέθηκαν πρῶτα µακρυά τείχη κατασκευασμένα ἀπό ὀγκολίθους πού ζυγίζουν δέκα τόννους ὁ κα- βένας. Όπως ἁἀποδείχθηκε, τά τουρκικά τείχη τοῦ ΙΣΤ΄ αἰώνα εἰ- χαν ἀνεγερθεῖ ἑπάνω στά ἐρείπια τῆς «Νέας». Ἔτσι ἦταν σχεδόν ἀδύνατο νά ἀνακαλυφθεῖ ποτέ ἡ ἀρχαία ἐκκλησία. Βρέθηκε εὐτυ- χώς τὸ 1977 µιά ἐπιγραφή πού ἀφι- ἐέρωνε τό οἰκοδόμημα αὐτό στόν Ιουστινιανό, καταρρίποντας ἔτσι καί τήν τελευταία ἀμφιθολία πως ἐπρόκειτο γιά τήν ἐκκλησία '.μέ τήν ὁποία καµµία ἄλλη δέν µπο- ροῦσε νά συγκριθῆ» ὅπως περι- γράφει ὁ Προκόπιος Τά τελευταία χρόνια, κοντά στήν Εδραϊκή Συνοικία ἔγινε ἐπίσης ἄλλη µιά σηµαντική Χριστιανική ἀνακάλυψη. Βρέθηκε ἡ Εκκλησία τῆς Παναγίας τῶν Τευτόνων. χτι- σµένη ἀπὸ τοὺς Σταυροφόρους, ποὺ ἀνασκάφθηκε, γιά πρώτη φορά ἅπό τόν Α. ᾿Οθαδία καί τόν Ε Νέτσερ. Τό κτίριο αὐτό τό χρη- αιμοποιοῦσαν οἱ Γερμανοί ἱππότες καὶ προσκυνητές σὲ ὁλόκληρη τήν ἐποχή τῶν Σταυροφοριών. Τά ἐρείπια ὅμως πού θλέπουμε σή- μερα δέν μποροῦν μέ κανένα τρὀπο νά ἀποτελοῶν µέρος τὴς ἀρχικῆς ἐκκλησίας Ἡ. Ἱερουσαλήμ ἄλλαξε πολλές φορές κάτοχο περνῶντας ἀπό τήν Χριστιανική στή Μουσουλμανική κυριαρχία καί ἀντίθετα καί κάθε περίοδος ἄφησε τά ἴχνη της στὀ ρυθμό, στά οἰκοδομικά ὑλικά καί στίς τεχνικές µεθόδους Τό πεπειραµένο µάτι τοῦ ἀρχαι- ολόγου ἑντοπίζει εὔκολα τὴν πα- λινδροµική φύση τῶν Χριστιανο - Λύθηκε τό μυστήριο τῆς «Νέας» ἐκκλησίας τῆς ἹἹερουσαλήμ Ἠταν στό κέντρο τῆς Χριστπανικῆς συνοι- κίας καί καμμία ἄλλη δέν μποροῦσε νά συγκριθῆ µαζί της Μέσα στό τετράγωνο ἡ περιοχή τῆς «Νέας» ἐκκλησίοας: μουσουλμανικῶν μαχών γιά τήν πόλη αὐτή µέσα στούς αἰῶνες. Ὁ χῶρος αὐτός τῶν 44 τετραγωνικῶν µέτρων ἔχει μετατραπεί τώρα σέ ἕνα μικρό ἀρχαιολογικό πάρκο ἀπό τὸ ὁποῖο περνᾶ κανείς καθώς κα- τεθαίνει ἀπὸ τήν Εθραϊκή Συνοι- κία στήν Πλατεία τοῦ Δυτικοῦ Τεί- χους Αλλο σηµαντικό εύρημα ἔγινε στή Χριστιανική Συνοικία µέ τήν ἀνακάλυψη, στίς ἀρχές τοῦ προ- Πγουµενου ἔτους, μιᾶς λωρίδας ἐδάφους µέ μήκος εἴκοσι µέτρων, στρωμµένης µέ µεγάλες πλάκες λι- θοστρώσεως, κάτω ἀπό τὀν σηµε- ρινό Δρόμο τὴς Χριστιανικῆς Συν- οικίας. Ὁ περιφερειακός ᾿Αρχαι- ολόγος τοῦ ᾿Ισραηλινοῦ Ὕπου- ργείου ᾿Αρχαιοτήτων κ. Ντάννυ Μπαχάτ, διαπίστωσε ὅτι ὁ ἀρχαῖος αὐτὸς δρόμος χρονολογεῖται ἀπό τή Βιωζαντινὴ περίοδο καὶ τἰς περι- όδους τῶν Σταυροφοριῶν Ὁ Χριστός ἔζησε τήν ἴδια ἐποχή μέ τόν Ηρώδη τόν Μεγάλο πού δι- οικούσε τοὺς Εβραίους ὅταν οἱ Ρωμαῖοι εἶχαν ὑπό τόν ἔλεγχον τους τὴν Ἱουδαία. Μέχρι τώρα ἦταν παραδεκτό ὅτι ὁ Ηρώδης ἔχει ταφεῖ στό ᾿Ηρώδειο, τό ἀνά- κτορο καἰ ταφικό συγκρότημα πού εἶχε χτίσει γιά τὸν ἑαυτό του κοντά στή Βηθλεέμ, στήν Ἔρημο τῆς Ιουδαίας. Αλλά ἐκεῖ δέν θρέ- θηκε κανένας τάφος πού νά ἀπο- δεικνύει τήν ὀρθότητα τῆς ὑποθέ- σεως αὐτῆς. Τόν προηγούμενο Χειμώνα ὅμως ἀνακαλύφθηκαν δύο κυκλικά τείχη πού ἦσαν προ- ηγουµένως θαμμένα κάτω ἀπό ἕνα λοφίσκο κοντά στὀν Σταθμὀ Λε- ὠφορείων τῆς Ανατολικής Ἱερου- σαλήμ. Οἱ κ.κ. Ε. Νέστερ καί Σ. Μπέν ᾿Αριέ, πού ἀνέσκαψαν τήν περιοχή αὐτή θεωροῦν ὅτι µπορεῖ τὀ κτί- σµα αὐὑτό νά εἶναι ὁ τάφος τοῦ Βα- σιλέα Ηρώδη ἐπειδή ὁ ἱστορικός Ιώσηπος ἀναφέρει ὅτι ὑπῆρχε μαυσωλεῖο τὴς οἰκογενείας τοῦ Ηρώδη ἔξω ἀπό τά τείχη τὴς πὀ- λεως. Μεταξύ τῆς ἐποχῆς τῆς εἰσόδου τοῦ Βασιλέα Δαυίδ στήν πόλη καἰ τῆς ἐξόδου τῶν Σταυροφόρων. ἀπὸ αὐτήν. πολλά γεγονότα συν- έθησαν στήν Ἱἱερουσαλήμ πού πα- ρουσιάζουν ἄἂμεσο ἐνδιαφέρον γιά τοὺς Χριστιανούς ᾿Η ἀρχαιολογία δέν ἔχει πει Ακόμα τήν τελευταία λέξπ! Πὼς ἡ Κύπρος ἔφθασε στὰ τραγικά γεγονότα τῆς 20ης Ιουλίου 1974 ἀναλυτικό φυλλάδιο τῆς ΓΠ.Ε.ΑΔ. Διαφωτιστικὸ - ΜΕΡΟΣ Α΄ ) 5 ος σι ἔςσ νὸ ὃν (ζ ὦ 5 Ἀἰπαίνουμε σὺ Λίγο στὸν ἕκτο χρόνο ἀπὸ τὰ τοανικὰ εγο ότα τοῦ πακοναιριοῦ τοῦ 19 τά χωρίς να ἠνωοινει ο λαός τας Σελίδα 2 τὴν ἀλήδεια τῆς προδοσίας ποὺ ἔγινε σὲ θάρος του. Οἱ παφαχαράντες τῆς ἱστορίας μή ότιμα προσπάθησαν Οµη αὐτὴ τὴν περίοδο νἁ παφαποιήσουν τὰ γεψονότα καὶ νὰ ἀλλοιώσουν τὰ πάντα γιὰ νά ταιριάζουν στὰ µέτρα τὰ δικά τους μαὶ τῶν ἀγεντάδων τους. Εὐτυχῶς, ποὺ ὁ Θεὸς τοὺς τύρλωσε, καὶ στὸ ὑποχθόνιο ἔσγο τους ὁμολό ήσαν. περικὲς ἀλήδειες ποὺ ἀνοίγουν τεράστιες στοὲς ποὺ δὰ ὁδι»ήσουν τὸν ἵστοφικὸ στὸ παῦαρό ρῶς τῆς ἀλήδειας, ...- ἃ , - ν , λ ν ον οἱ ον Να τισ ρα] ος τα κ Εμεῖς οἱ ἀγωνιστὲς, μόνιμα δέσµιοι τοῦ ὄρχκου ποὺ δώσαμε γιό τὴν ἄναςήτησιρ τῆς Αλήθειας χαὶ την Κατάκτιση τῆς Λευτεριᾶς, οὐδ᾽ ἐπὶ στινμὴ πάψαµε νὰ διακηρύττοιε πὼς ὑπάοχει τρόπος νά δια.άµνει ἀκήδεια καὶ νὰ διαλιθοῦν τὰ φ ΐ λ ζρια ν τσ 1 η. , - .-- -, το. ς Ι ο ὃς ,, --, ισα σποτάδια ποὺ περιθάλλουν τὸ Κυπριαχὺ μὲ τὸ «Ανοιγμα τοῦ φακέλλου τῆς Κύπρου». Αιστυχῶς τοῦτο κέχοι τῆς΄στι,μῆς δὲν ἔγινε καὶ γι αὐτὸ εἵμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ ποῦμε τὴν δική τας ἄποφην ἀποιη Ου δεπελιωμένη σὲ Ἱστορικὰ ντοκου- µέντα. Νάμµνομε τὴν ἐνέρνεια αὐτὴ γιὰ νὰ διαφωτισθεῖ ὁ ἀπατιμένος «λαὸς µας καὶ νά µη παφασύρεται απο τοὺς εεμαρυγ- , : ο. ῇ ” πο ο ος ) η ...”.- ερ. μα ο νισμοὺς ποὺ χάδε τέτοια ἐποχη ἀχούομε ἀπ τοὺς ἐρνολάδους τῶν Ἐενόπνευστων συν ημιάτων. Αίνητου καὶ αὐτῆς τῆς προσπάθειας µας παραμένει ἡ ἐπιθυμία µας νιὰ τὴν ἐξυπηρέτησιη τοῦ τόπον κας. ΟΙ ΣΥΜΦΟΝΤΗΝ ΖΥΡΙΝΗΣ - ΛΟΝΤΟΣ ᾱ . σ ͵ ον ᾽ « ν ω .. ----- - ἵρ- Ὁ ο. 1 ' ἴ ο ηί κη Ἡ Επειδή, αοιπὸόν, δεωροῦμε σαν απαρχι τών δεινῶν μας τις ἕπαρατες συμρώνιες Ζυοίχιις λονδίνου τοῦ. 1950, ματι αὐτὲς θέσαγε στὰ θεμέλια τοῦ νησιοῦ µας τὴν 6ραδυ λεν] θύμδα τοῦ ἐκτουρκισμοῦ του, δίκαιο είναι αιξ μιά ϱήγορι ματιὰ νὰ Ἑαναθιυμηδοῦμε τὰ χοόνγια ἐγεῖνα. Ἕνας λαός, ὁ Κυπριακὸς ἑλληνισμός, ποτισµένος ἀπὸ τὴν παφαδοσή του μὲ αξίες καὶ ἰδανιμὰ θάδίε εὐθυτενῆς καὶ περήφανος τὸν ἀνάντη δρόπο τῶν εὐγικῶν του πεπρωμενῶν. Θυσίες καὶ ὁκομαυτώματα, ἀλλὰ καὶ ἡρωϊσιοὶ ἀξεπέραστοι εἴτανε στὴν χαθημερινὴ εἰδησευνσαγρία. Ὁ ἀγώνας τῆς ΕΟΚΑ θρισκόταν ἤδη στὸ ἀπώνειο του, γι αὐτὸ γαὶ ὁ ουνάστης συνειδητοποιοῦσε τὴν ἀνάνγχη Ἀάποιας σιπφωνίας, ἀφοῦ νικήθηκε στὰ «Μαρμαρένια ἁλώνιω τῆς πάλης ἀπ' τὸν ΔΛΗ ἘΝΗ. Ἠάνω σὲ τούτη τὴν κρίσιμη στινµη Ἰάποιοι ἐγκέφαλοι συνέλαθαν τὴν ἰδέα τῆς δημιουργίας «Κυπριακῆς «Αηοκθατίας» ποὺ δὰ ὀνομαςόταν κατ ἐπίραση «ἀνεξάρ- τητη Κυπριαχἡ Λημοχρατία». Μὲ πἱαστὰ ἔγνραμα καὶ φεύτιχες διαθεθαιώσεις πείστηε ὁ ἀθγηνὸς τοῦ ἀγώνα νὰ τὶς ἀποδεγτεῖ. Διαδεχόταν, λοιπόν, τὸ ἐλεύθερο καὶ ὑπέροχο µεσουράνισµα τοῦ Κυπριακοῦ Ελληνισμοῦ τοῦ ὔὅ - 59 ἤ ἀπότομη -αὶ ᾱ 2 δ Ἁ. 4 Ν Ν ΔΝ ” 5 / ώμο . 5 ον. -- ἀφύσιαῃ πτώση του σὲ κόσμους φτιαχτοὺς γαὶ φεύτιχους γιὰ ἱκανοποίηση ἀορωστημένων προσωπιρῶν φιλοδοξιῶν ναἈ , 3 «ς αμ αν ἐκ ασ ὅταν νι αν ων ο ὰ . παρ ο ο κηοη ειρλ ἀπωθδημένων ἐπιθυμιῶν. Απ ἐδῷ καὶ πέρα διαφεντευτὴς τῆς ζωῆς σ᾿ αὐτὺ τὸν τόπο γίνεται τὸ ψεῖῦδο-, ἡ ἀπάτη καὶ ἡ πλάνη. Όργανο δὲ γιὰ ἐπιθολὴ τῶν νέων ἀξιῶν ἡ δία, ἡ οἰχονομικὴ καταπίεση καὶ ἣ σπίλωση πάδε ἀντιμφονοῦντος, ΤΟΥΡΕΚΙΚΗ ΑΛΝΤΑΕΡΣΙΑ Τὸ ψεύτικο Ζυριχικὸ Ζατασκεύαασµα δὲν διατηρήθηκε γιά πολή, Ἡ ἀγμύσικη σύζευξη τόσων ἀντιρατικῶν Καταστάσεων δὲν ἄντεξε στὴν ἔκοηξη τῆς Τουργικῆς ἀνταρσίας. Άλλωστε αὐτὴ ἤτανε καὶ ἡ ἐπιδίωξη τῶν δύο, ἀπ᾽ τὶς τρεῖς ἐν νυή- τριες δυνάµεις, δηλ, τῆς ᾽Αγγλίας καὶ Τουρκίας, γικῆς μεραρχίας ποὺ ὁ Διγενῆς ἐπάξια χρατοῦσε στὰ στιθαρά χέρια του. Στόχος τῶν Ἔνπλατος ο .«λαος µας θρέθηκε μπροστὰ σὲ μιὰ προ- σχεδιασμένη. γαὶ προμελετηµένη. Ἰατάσταση χωυνίς τὴν ἀναγγκαία ἐνημέρωση καὶ τὴν στοιχειώδη νυσικὴ κάλυψη, Αὐτο- σχέδια στρατιωτικἁ µέτρα καὶ ἀδέξιοι πολιτικοὶ καὶ στρατιωτικυὶ χειρισμοὶ ὀδήνσαν στὶς «Π]ωάσινες Υραμμὲς» καὶ στοὺς Τουρκοκυπριακοὺς θυλάκους. Τὸν θαρῦ ἐξοπλισμό τῶν Τούρκων κλήδηγε ὃ λαός µας νὰ ἀντιμετωπίσει μὲ χηνη- γετικἁ ὅπλα καὶ θόλια. Ἡ ἡγεσία µας ἀντὶ νὰ νοιάζεται γιὰ τὴν κατάπνιξη τῆς ἀνταρσίας νοιαζόταν γιὰ τὴν φίμωση χάθε ἀντιφρονοῦντος καὶ τὴν πλήρωση τῶν δημιουργουµένων θέσεων μὲ µανδαρίνους καὶ ὀσφυοχάμπες, Τὸ «Νενικήναμεν» τοῦ 1959 ἐπαναλαμθανόταν ἐπιπόλαια αἱ τὸ 1960 - 64 μὲ τὲς μιμροεπιτυχίες ἔναντι τῶν Τούυνων χωοὶς νὰ ἀντιιι- θάνεται ἢ Κυθέρνηση τὲς προεντάσεις τῆς ἀστήριμτης ὁοιαμθολογίας της. Ἰαὶ, ὅταν ἐπιτέκους συνήλθαμε ἀπ τὸν µαχάριο λήθαργο τῶν ψευδαισθήσεων, θρίκαµε ἐδοαιωμένες τὶς διαχωριστικὲς μαὶ διχοτομικὲς δὲσεις τῶν Τουργοχυ- πυίων. Τότε Ὀυμηθδήχκαμε τὴν Ελλάδα καὶ τὸν Διγενή. Ἡ ἐσπευσμένη ἅγιξη τῆς λληνικῆς μεραρχίας καὶ ἡ ἐκ- πνευσμένή παρουσία τοῦ μεγάλου ᾿Αρχηγοῦ ἀποτρέψανε Ἡ Καλύτερα ιμεταθέσανε, ὅπως θὰ ἀπεδειγθῆ ἀρνότερα. τὰ Ῥουργικὰ σχέδια, Καὶ ὁ λόγος ποὺ δὲν μπόρεσαν ὁριστιμἀ καὶ μόνιμα νὰ ἀποτρέφουν τὸν Τουργικὸ κίνδυνο εἶναι ιατὶ διχοὶ µας ἐνσυγείδητοι πράκτορες γαὶ ξενοχίνητα ὄργανα σήζωσαν φωνὴ διαμαρτυρίας κατὰ τοῦ Λινενῆ καὶ τῆς Ἑλλά- ὃας «Ἔξω οἳ καλαμαράδες». «Ἡ Κύπρος γιὰ τοὺς Κυπρίους» ἦταν μερικὰ ἀπὸ τὰ συνβήματα ποὺ ἡ γνωστὴ Φάρα τῶν Κυπρυλλήδων καδημερινὰ Ἑεμώνιζε. Συνεργὸ στὸ ἀνδελληνικὸ μένος εἴχανε γαὶ τὴν «νέα τάξη» ποὺ ἡ Ζνοι- χικὴ. διοίκηση δημιούργησε. Ἡ Κύπρος ἔπρεπε πάση θυσία νὰ ἀπαλλαγεῖ τῆς προστατευτικῆ- ἀσπίδα- τῆς Έλλη νὰ γίνει ἡ Κύπρος «ἀμπέλι ξέφραγο» γιὰ νὰ μποροῦν ἀνειπόδιστα νὰ ποοωθοῖν τὰ τοῦνται, ὅπως εἶναι γνωστὸ τὰ γεγονότα Κοφίνου, γιὰ τὰ ὑποῖα μεγάλην εὐθύνην φέρει ἡ στρατιωτική Κυθέρνηση τῶν ᾿Αθηνῶν διαπράττει τὸ μοιραῖον λάθος νὰ ἀποσύρη τὴν Ἑλληνικὴ μεραρχία μαὶ νὰ ἀνακαλέση τὸν Λιγενῆ. Τόση δὲ ἦταν ἡ τύφλωση ποὺ ἔγινε στὸν Κυποιακὸ Ἑλληνισμὸ ὥστε πολὺ ἐλάχιστες φωνὲς. δια- µαοτυρίας ἀκούστηναν γιὰ τὶς ἀντεῦνικὲς αὐτὲς ἐνέργειες. ᾿Απεναντίας μάλιστα ἀνούστηχαν γωνὲς εὔὐποασύνης, γιατὶ «δὰ γινόμασταν νοικοχυραῖοι πιὰ τοῦ σπιτιοῦ µας». ᾿Ακολούῦησε ἡ ἀχοήσευση τῶν ὀγυρωματικῶν ἔργων τῶν παραγτίων πυροβολαρχιῶν καὶ ἡ ὑπόσκαψη τοῦ ἄγωγιστικοῦ πνεύματος ποὺ ὁ Διγενὴς Ἑαναμύσησε στὸ λαό μας. στὴν Ῥέση πλείστων πυροθολαρχιῶν κτίστηκαν Ἑενοδοχεῖα καὶ τουριστικὲς πλάζ, ᾽Αντὶ δὲ ἀγωνιστινὸ Ῥοόνηιια οἳ Κυθερνῶντες , ., ' ρε κε ν , ἐνέπνεαν στὶς μάζες τὸ πάθος γιὰ πλουτισμὀ. ντόπιων -αἳ ἄνοιια σχέδια τους Σκηνοῦε- ἡ Κυποιαμὴ Κυθέρνηση. Καὶ , Ἐένων ποαγτόρων ΤΟ ΣΥΝΘΗΜΑ ΤΟΥ «ΕΦΙΚΤΟΥ» ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΛΙΣΣΛΒΟΝΟΣ Ἐφευρέθηκε σύντομα τὸ σύνθημα τοῦ «Ἐφικτοῦ» σὲ ἀντιπαράδεση πρὸς τὸ «εὐκταῖο», ποὔτανε δῆδεν ἀκατόρθωτο χαὶ Ἰαταπολεμήθηκε ἅγυια καὶ ἀδίσταχτα. Τὸ νησὶ γέμισε ἀπὸ ἐπίορχους γαὶ ἀνθέλληνες, ἐνῶ παράλληλα ἐξαπολίδηχε ἀιεί- Ἰάμτο πυνηγ ητὸ ἐναντίον ὅσων ἐσυνέχιζαν νὰ σκέφτωνται ἐθνικά, 1ιὰ καλωτέρα ἐξυπηρέτησιν τῶν σγεδίων των ἔνινε παφακφατικὴ ὀθγάνωσι «Ῥὸ Ἐθνικὸ Μέτᾶπον» ἄσχετα ἂν στὸ τέλος ξέφυγε τῶν ὅρων ἐντολῆς τοῦ µενάλου ᾿Αϕέντη καὶ χρειάστηγε Ἡ διάλυση του πάση θυσία. Καὶ ἐνῶ αὐτὰ γίνονταν στὸ ἐσωτερικό, οἳ γνωστοὶ διεῦνιστικοὶ δάκτυλοι χινήδηκαν ἔντονα καὶ γύρω στὸ 1911 φέρανε πολὺ κοντὰ στὴν ὑπογραφὴ τὸ σχέδιο Αισσαθῶνος, Εὐτυχῶς ποὺ ὁ Λιγενῆς δρι- σκόταν ἀκόμη στὴ ζωὴ χαὶ παρὰ τὰ Τ3 του χρόνια ἀπεφάσισε τὴν νέα μυστικὴ κάδοδο του στὴν Κύπρο γιὰ νὰ ἆπο- τρέψει νέα ἀντεῦνικὰ ὁλισθήματα, λύσσαξε ἡ χούντα τῶν ᾽Αθηνῶν χαὶ ἡ ἐπίσημη απ)ευρὰ τῆς Λευκωσίας τιὰ τὸ γέο ἐγχείρημα τοῦ Αιγενῆ καὶ τυρλωμένοι ἀπ᾿ τὸ πάθος ἔγιναν ἀνίναγες γιὰ κάὺε εἴδους λονικὴ ἐνέργεια. ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΟΔΟ ΤΟΥ ΔΠἘΝΗ ΜΗΝΡΙ ΤΗΝ ΤΟΧΝΡΚΙΚΗ ΒΙΣΒΟΛΗ τὶς ἐπανειμημμένες προσπάθειες τοῦ Διγενῆ γιὰ σωφροσύνη καὶ σύνεση κώγμευσαν. ση καὶ συοτράτευση ὅλων τῶν Ἑλλήνων ἀπάντησαν στὴ ἀρχὴ ὑστερόθουλα, γιὰ νὰ ἐἓ ὑμκη καὶ φυχολογικὴ θία κατὰ τοῦ ἰδίου καὶ τῶν ὁπαδῶν του. Διασύρθηνε ὁ Διγενὴς ἀπ᾿ τὴν συγχορδία τῶν συνεργαζοιιένων πυθεονητικῶν καὶ παρακθατικῶν ὁμάδων. πολὺ διαφορετικἠ ἀπὸ τὶς ἀπατηλὲς ἐντυπώσεις ποὺ δημιονρΥ ήὕηχαν νιὰ τύφλωσι δρος τῆς Διμιολρατίας κ. Ῥπύους Κυπριανοῦ, γνωρίζει τοῦτο χαλύτερα ἀπὸ γάὶ ἀπὸ τὸν Ἀιγεν] καὶ δὰ αρέπει νὰ μιλήσει τὴν ἀλήθεια. π. Ἆτὶς χειρονομίες του νιὰ συµφυ.(ῶ- Ἑαπολύασυν στὴν συνέχεια ἄνοια παὶ σπι.ώθηχαν οἳ προθέσεις του Βέθαια, ἡ ἱστορικὴ ἀλήδεια εἶναι 1 αὐτοῦ τοῦ «Ααοῦ. Ὁ νῦν Πρόε- Ἶε ἄλλα πιατὶ δνῦ ραυὲς ἔγινε δελτὸς ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ κ ΑΝΕΚΛΟΤΑ ΑΡΧΑΛΙΩΝ Ὅταν κάποτε ὁ σοφιστής Σιδώνιος, πού εἶχε καλἠ φήμη στήν ᾿Αθήνα, ἐπαινοῦσε πάρα πολύ τὀν ἑαυτό του, ἰσχυριζόμενος πώς γνω- ρίζει ὅλα τά Φιλοσοφικά συστήµατα καί ἐνῶ ἔλεγε: «Αν μέ προσκαλέσει ὁ ᾿Αριστοτέλης στό Λύκειο θά τόν ἀκολουθήσω, ἄν µέ καλέσει ὁ Πλάτωνας στήν ᾿Ακαδημία θά πάω ἐκεῖ, ἄν μέ προοσκαλεῖ ὁ Ζήνων θά περνῶ τὀν καιρό µου στήν Ποικίλη Στοά, ἄν µέ καλέσει ὁ Πυθαγόρας, δέν θά θγάλω μµιλιά.» (Ὁ Πυθαγόρας ἐπέθαλ- λεν στούς µαθητές του μακροχρόνια σιωπή.) Τότε λοιπόν σηκώθηκε ἀπ᾿ τὸ ἀκροατήριο ὁ Δημῶναξ κι’ ἀφοῦ τὀν προσφώνησε µέ τὀ ὄνο- μά του, τοῦ εἶπε: «Φίλε µου, σὲ προσκαλεῖ ὁ Πυθαγόρας». Χ Ὅ μεγάλος Ἡρώδης ὁ ᾿Αττικός θρηνοῦσε γιά τὸν Πολυδεύκη πού πέθανε πρόωρα καί πρόσταξε νά τοῦ ζεύξουν ἕνα ἁμάξι καὶ τά ἄλογα νά στέκουν ἐκεῖ κοντά, γιά νά ἀνεθεῖ καὶ νἁ πάει νά ἑτοιμάσει τό δείπνο. Ὁ Δημῶναξ τόν πλησίασε καί τοῦ εἶπε: «Σοῦ φέρνω ἕνα γράμμα ἀπό τὀν Πολυδεύκη». ᾿Εκεῖνος εὐχαρι- στήθηκε κι᾿ ἐνόμισε πώς καὶ αὑτός συμπάσχει μαζί μὲ τούς ἄλλους γιά τὸ πάθηµά του, καί ρώτησε: «Ποιάν ἀξίωση ἔχει ὦὢ Δημῶναξ, ὁ Πολυδεύκης:» «Παραπονιέται, ἀπάντησε, γιατί δέν πᾶς κι ἐσύ πρός αὐτόν.» κ Ὁ Περεγρίνος ποὺ ὀνομαζόταν πρωτεύς, κάποτε μάλλωνε τόν Δημώναντα γιατί δήθεν περιγελοῦσε καί περιέπαιζε τοὺς ἀνθρώπους σάν κυνικός φιλόσοφος» Ἐκείνος τοῦ ἀπάντη- σε: «Περεγρῖνε, ἐσύ δἐν φέρνεσαι σάν ἄνθρω- πος.» Χ Τύποις: «ΛΙΘΟΣΤΑΡΑΤΔΑ» οἱ ΤΟΙΣ 1ΕΡΟΑΙΟΝ ΕΣ 30 Ιανουαρίου ἡμέρα γιορτής τῶν ᾿ὙἙΕλληνικῶν γραµμµότων. τῶν τριῶν ἱεραρχῶν τῶν Φω- στήρων τῆς Τρισυλίου Θεότη- τος. Εἶναι ἡ γιορτή τῆς Ἑλ- ληνοχριστιανικῆς παιδείας, ὅ- Πως τήν καθώρισε ἔται µιό µακρότατη παράδοση. Καθ ὅ- λη τήν Περίοδο τῆς θυζαντι- νῆς ζωής. οἱ Τρεῖς ᾿Ἱεράρχες περιθάλλοντο σἀν ἔξοχο ὑπό- δειγµα Θδίου καί ἐνέργειας στούς Διδασκάλους τῆς κοινω- νίας καί τιμοῦντο ἀπό τὀν λαό. Ἐλάμπρυναν μόὸ τὸ μεγαλεῖο της σοφίας καὶ τῆς ἀρετῆς τους τοῖς σἰῶνες, οἱ Τρεῖς Άγιοι Ἱεράρχες, Βασίλειος ὁ Μέγας, Γρηγόριος Ναξζιανζη- νος καὶ ᾿Ιωάννης ὁ Χρυσό- στοµος. Ὁ Μέγας Βασίλειος γεννήθη- κε ἀπό σπίτι Χριστιανικό κοί ἀπὸ πολύ καιρό ἑγκαταστάθη- κε στήν Καισάρσια. Ὁ πατέρας του ὀνομάζετο καὶ αὐτός Βα- σίλειος καὶ ἡ µητέρα του Ἑ. µέλλεια. Ὁ Βασίλειος ἀνατρά- φηκε μέ τίς ἀρχές τῆς χριστια- γικης πίστεως καὶ συµπλήρω- σε τίς σπουδές του στήν Κων. σταντινούπολη ᾿Αργότερα γνωρίζεται µέ τόν Γρηγόριο Ναζιανζηνόὀ,. Ηταν ἡ ἐποχή πού φανερώθηκαν οἱ Ἂρεια- γοί καὶ ἄρχισαν νό µαστίζουν τὸν Χριστιανισμό μὲ τίς αἱρέ- σεις τους. Ὁ Βασίλειος ἔγινε ὁ κυριώτερος πολέμιος της αἵ- ρεσης οὐτῆς. Όταν αργότερα έγινε Μητρο- Πολίτης Καισαρείας καί ἐέξαρ- Χος Πόντου δσγιόνησε ὅλη τήν Περιουσία του γιά τὴ θοήθοια των πτωχῶν. Ο Γρηγόριος ὁ Θεολόγος γε: ννήθηκε στήν ᾿Αριανζό, χωριό τής Καππαδοκίας ποὺ ἦταν κοντά στήν πόλη Ναζιανζὀ. Ἠ µητέρα του Νόνα τόν ἀνέτρε- Ψε χριστιανικά. Τά πρῶτα γρό: µµοτα τά ἔμαθε στήν Καισσό- ρεια καί ἁκολούθως πῆγε στήν ᾽Αλεξάνδρεια καὶ στήν ᾿Αθήνα γιὰ νά συμπληρώσει τίς σπου- δἐς του. Ἐκεῖ συναντήθηκε μέ τὸν Μέ- γα Βασίλειο τὀν ὁποῖο ἀργό- τεραᾳ ἐπισκέπτετο ουχνά στὀ ἀναχωρητήριό του μελετών’ τας τίς Γραφές Ὁ Γρηγόριος ἔγινε Επίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως καὶ ἀρ- γότερα Πρόεδρος τῆς Συνό: δου. Ἡ σωματική του ὅμως ὀσθένεια τὸν ὀναγκάζει ν΄ ἆᾱ- ποσυρθεῖ στὸ πατρικὀ του σπἰ- ΤΙ οπου γράφει διάφορα ποιή- μµοτα καί χριστιανικές ἐέπιστο- λες Ὁ Ιωάννης ὁ Χρυσόστομος γεννήθηκε στήν ᾿Αντιοχείαν τῆς Συρίας τὸ 347 µ.χ. Ὁ πατέρας του Σεκοῦνδρος ἡ: ταν στρατηγός στὀν Αὐτοκρα- τορικό στρατό καὶ ἡ μητέρα του ᾿Ανθοῦσα µετά τή γἐννησή του ἔμεινε χήρα. 'Απ' αὐτήν παίρνει χριστιανική ἀνατροφή Ακολούθως ἀποσύρεται σὲ σπήλαιο ὅπου ἔμαθε ἁπό µνή- µης τήν ᾽Αγία Γραφή. τόν συναντοῦμε Αυτοκράτορα Κωνοταντινου πόλοως, ὅπου ἀφιερωμένος περισσότερο στὀ Θεό ἔλεγχε ὅσους δέν ἀκολουθοῦσαν τό θέληµά. του. ᾽Ακόμα καὶ τήν Βοσίλισσα ἐλέγχει πού ἐξορ- γίζεται καὶ τὸν ἑξορίζει. Πέ- Βανε σέ ἡλικία 60 χρόνων μέ τίς Αέξεις: «Δόξα τῷ Θεῶ Πάντων ἕνεκεν » Αργότερα .» - ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΙΑΝΟΥΔΒΡΙΟΥ 19890 ΕΘΝΙΚΟΟ ΦΥΛΑΚΑΟ Σελίδα 3 ΝΑΟΙ ΟΣ ΑΓΝΟΣ, ΤΙΜΙΟΣ, ΑΝΙΛΙΟΤΕΛΗΣ ΚΛι ΑΙ ΑΙ Ο2) ΓΕΝΝΑΙΟΣ ΜΑΧΗΤΗΣ 4. ΤΟ ΕΙΚΟΣΙΠΕΝΤΑΧΡΟΝΟ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙ ΑΝΑΚΑΘΗΣΕ στό στρωμένο µέ πρόχειρες τάβλες κρησφύγετο. Τά σανίδια παράστεναν τό πάτωμα καί.. τά ντιβάνια. Κάποιες κουβέρτες- -κουρελοῦδες καλύτε- ρα - τυλιγµένες σέ µιά ἄκρη παράστεναν τά στρώματα, πού ξεκούραζαν τά κουρασµένα κορμιά τῶν παλληκα- ριῶν ὕστερα ἀπό τίς ἐπιχειρήσεις. Γιατί τούτη ἡ χωµα- τένια κρύπτη στήν κακοτράχαλη ράχη ἦταν τό ὁρμητή- ριο τῆς ὀλιγάριθμης ὁμάδος του. Φτιαγµένη ὅπως καί ἄλλες µέ πολύ κόπο, κίνδυνο καί μυστικότητα στά βου- νά τοῦ Τροόδους, χωροῦσε Ἰσα-ἴσα ἑπτά ᾧ ς ὀκτώ ἄν- δρες. Στό χωμµατένιο τοῦτο βαθούλωμα κατέβαιναν γλιστροῦσαν γιά τήν ἀκρίβεια-άπό µιά τρύπα στενή, πού µόλις χωροῦσε τ᾽ ἀνθρώπινο σῶμα καί πού τήν ἔκ- λειναν µέ κάποια πέτρα φυσικά καί ἄτεχνα, ὥστε νά μή προκαλῆ οὔτε τήν παραμικρή ὑποψία. Πότε-πότε ἔσπε- Ρναν καί τήν ὀροφή τοῦ κρησφυγέτου ἤ τήν... καλλιερ- γοῦσαν! Ετσι τίποτε δέν πρόδιδε τήν ζωή τῶν ἀνθρώ- πων πού ἔσφυζε ᾽ κεῖ µέσα στά τυραγνισµένα ὑγρά καί μουχλιασµένα σπλάγχνα τῆς Κυπριακῆς γῆς. Στούς τοίχους τούς ντυµένους µέ Ψάθες, ἦσαν καρ- φωμένα δυό ράφια. ᾿Εκεῖ πάνω εἶχαν ἀραδιασμένες λί- γες κονσέρβες, ἕνα µικρό ραδιόφωνο καί µιά σειρά ἀπό χριστιανικά καί ἐθνικά βιβλία. Σέ ξεχωριστή θέσι ἦταν γραμμένο τό «σύνθημα τῆς ἡμέρας», βγαλμένο ἀπό τό «βιβλίον τῶν ἠρώων», πού «εἶναι γραμμένο γιά «ἤρω- ες» τήν ' Αγία Γραφή. Αὐτό ἄλλαζε κάθε μέρα. Τό µόνι- μο ἦταν ἀπό τούς Ψαλμούς: «᾿Εάν γάρ καί πορευθῶ ἐν µέσῳ σκιᾶς θανάτου, οὐ φοβηθήσοµαι κακά ὅτι σύ μετ᾽ ἐμοῦ εἶ»(ψαλ. κῇβ 4). Ἡ µικρή λάμπα πετρελαίου µέ τό θαµπό, καπνισ- µένο γυαλί καί τήν ἀσθενική της φλόγα σκόρπιζε ἆπα- λά τό λιγοστό φῶςτης. Καθώς τό παλληκάρι σήκωσετό φυτίλι της, τ᾽ ἀδύνατο φῶς δυνάµωσε κάπως καί φάνη- καν οἱ ἀρρενωπές µορφές τῶν γενναίων παλληκαριῶν. Οἱ σύντροφοί του, τῆς ἴδιας ἡλικίας µέ τόν Μᾶρκο, κα- θισµένοι γύρω, µέ τ᾽ ὅπλο στό ἕνα χέρι καί µέτήν Κ.. Δι- αθήκη στό ἄλλο, παρακολουθοῦν σκυμµένοι πάνω ᾱ- πό τό ἱερό κείµενο, σάν σέ μυσταγωγία τόν «τομεάρ- χη». Διαβάζει ἀργά, μέ θέρµη καί πάθος. Μέ φωνή παλ- λοµένη ἀπό συγκίνησι, μεταφέρει τά αἰώνια λόγια στήν σηµερινή πραγματικότητα. Διδάσκει τούς ἄνδρες του πῶς πρέπει σέ τοῦτες τίς δύσκολες, µά τόσο ἔνδοξες µέ- ρες πού περνᾶ τό νησίτους, νά δείχνουν ἔμπρακτα τήν χριστιανική τους ἀγάπη. Μεταγγίζει πίστι στίς κου- ρασμένες ψυχές τους γιά τόν δίκαιο ἀγῶνα. ᾿Ελπίδα γιά τήν αἰσία ἔκβασί του. Συχνά τούς τόνιζε: ---Ο “Ἑλληναςγεννήθηκε ἀγωνιστής. Σάντέτοιος πρέπει νά στέκη πάντα στίς ἐπάλξεις, ἀκοίμητος φρου- Τὸν Γενάρη τοῦ 1951 οἱ ἐνπαθαριστικὲς Αγγλοι εἶχαν ἀναλάθει νέες ἐπιχειρῆσεις στὴν περιοχὴ ἰασαθάσης. ι , : σα ος ὃν ων. ς Ο Δράκος δὲν αποροῦσε νὰ µείνῃ ἐκεῖ, γιατὶ ὃ κίνδυνος ἦταν ἄμεσος. Ἔπρεπε νὰ µεταχινηθῇ. Σὰν ἀσφαλέστερη περιθ- χἢ προτίμησε τὸ διαμέρισμα ὙΣολέας. ο ὅμως Ἡ περιοχὴ ἦταν γυμνὴ ἀπὸ δένδρα, καὶ τὸ µέρος ποὺ διάλεξαν γιὰ χαταφύγιο, ἀπέναντι ἀπὸ τὴν Τεμπριά, ἦταν σχεδὺν ἀκά- λυπτο. Ἐξ ἄλλου οἱ ἐπιχειρῆσεις τοῦ ατρατοῦ ἁπλώθηκαν παὶ πρὸς τὸ µέρος αὐτό. Ἡ µετακίνησις ἦταν πάλι ἀναπό- φευχτη, Σὲ γρήγορο συμθούλιο ἀπεφάσισαν νὰ Ἀατέθουν χαμηλότερα, σὲ µέρη πιὸ γνώριμα χαὶ ἀσφαλέστερα. Θὰ περνοῦσαν τὸ κεφαλοχῶρι τῆς Σοληᾶς, τὴν Εὐρύχου, θ) ἄφηναν πίσω τους τὸ ὕψωμα ποὖναι Χτισμένο τὸ Ἑλληνικὸ Γυμνάσιο καὶ θὰ κατηφόριζαν πρὸς τὰ Κατύδατα. Λίγο πάρα-πέρα ἦταν τὸ χωριό του, η Λεύκα. Ξεκίνησαν. Μπροστὰ ὃ Μάρκος. τσι συνήθιζε πάντα. Ἡοτέ του δὲν ἀκολουθοῦσε. Προπορευύταν καὶ στὶς πορεῖες καὶ στὴν μάχη, Πλάϊ του ἕνας σύντροφος. Πίσω οἱ ἄλλοι, ὌἨτανε νύχτα. Τὺ κρύο δριμύτατο. Τὰ γύρω βουνὰ ἀν- τηχοῦσαν ἀπὸ φοθερὰ µπουμπουνητά. Οἱ ἀστραπὲς αὐλά- χωναν τὸν οὐρανὸ καὶ φώτιζαν τὴν γύρω περιοχή, ἀφή- νοντας ὕστερα ἀπὸ τὴν στιγμιαία λάμψι ἕνα σκοτάδι πν- χνότερο, πιὸ ἀδιαπέραστο. Τώρα καὶ λίγη ὥρα εἶχε ἀρ- χίσει δυνατὴ χαλαζοθύελλα. Ὁ μανιασµένος βοριᾶς, ποὺρ- χόταν ἀπὸ τὸ πέλαγος, τοὺς πτυποῦσε κατάµουτρα. Τὸ λα- σπωµένο γλιστερὸ χῶμα τοὺς ἔκανε τὴν πορεία δύσκολη. Οἵ στράτιῶτες ᾿χῶμένοι στοὺς θάμνους εἶχαν αὐστηρὲς διαταγές. ἢ γαθυστέρησι. Νὰ πυροθολοῦν ἀμέσως, χωρὶς προειδοποίησι Ὅλα συνέθησαν σὰν σὲ κινηματογραφική ταινία. Ὁ Δράκος βρέθηκε ξαφνικὰ ἀντιμέτωπος μ’ ἕνα στρατιώτη. Ἐκείνη τὴν στιγμὴ μιὰ ἐκτυφλωτικὴ ἀστραπὴ ἐφώτισε τὴ λαγχαδιά. Μιὰ βροντὴ συνετάραξε δλόκληρη τὴν περιοχή᾽ καὶ μιὰ ριπὴ πολυθόλου παρέτεινε τὸν ξηρὸ κρότο τῆς βροντῆς, γιὰ νὰ τὸν ἀντιλαλήσουν σὲ χίλιους ἄλλους κροτα- λισμοὺς οἱ βουνοπλαγιὲς καὶ τὰ φαράγγια... Ὁ ἀνδρεῖος, πρὶν κατρακυλίσῃ στὸ χῶμα, πυροθόλησε. ᾽Αλλὰ Ἡ σφαῖρα τοῦ τροµοκρατηµένου δυνάστη τὸν κτύπησε θανάσιμα. Οἱ ἄλλοι γλύτωσαν. Ἡ σύγχυσι ποὔπαθαν οἳ στρα- τιῶτες τοῦ Χάρντιγκ τοὺς ἔδωσε τὴν εὐχαιρία νὰ σωθοῦν. Μόνο ἕνας πληγώθηκε ὁ ἤρως Κώστας Λοΐζου. Ὕστερα ἀπὸ ἀργπετὲς ὧρες χι ἀφοῦ εἶχε πιὰ φέξει γιὰ καλά, οἱ στρατιῶτες ἔφθαναν ἕρποντας, γιὰ νὰ βεθαιωθόὀῦν τί εἶχε συμθῆ τὴ νύκτα. Δὲν εἶχαν κἂν ὑποψιαστῆ ὅτι ἑσκότωσαν τὸν ἁγνότερο μαχητὴ τῆς ΕΟΚΑ καὶ πλησιάζοντας εἶδαν. ὍὉ Μάρκος, τὸ 9ὄχρονο παλληκάρι, ἦταν νεκρός... Ἐημέρωνε Σάθθατο, 19 Ἰανουαρίου 1957. τὰ βουνά, ποὺ φαίνονται ἀπὸ τὸ σπίτι τοῦ Δράνου Λεύκα, στὴν περιοχή ἀνάμεσα Εώρύχου - Σινᾶ Πίσω ἀπὸ στὴ Ὄρους ὑπάρχει ἕνα λαγκάδι. Οἵ παληοί---ἄγνωστο γιατί---τὺ ὀνο- µάζουν «τὸ ἀρχάτζιν τοῦ Ἀράκου»! Είναι τὸ ἴδιο µέρος, ο. τ ν ς '. ποὺ ἀπὸ μιὰ παράδοξη σύμπτωσι ἔπεσε ὃ Μ. Δράνος μὲ τ ρός τῶν ὑψηλῶν ἀξιῶν καί τῆς ἀνθρωπίνης ἀξιοπρεπεί- ὅπλο στὸ χέρι καὶ τὸ ἅγιασε μὲ τὸ ἄλικο αἷμα του... ας. ἀ 3 -- . ἤ Π 6] ΠΩΣ Οἱ ΞΕνΝοΙ . ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΙ ὁ σχίσμα στήν ἐπκήποία Ἡ ἀκόλουθπ ἐπιστολὴὰ τοῦ Συνδέσµου ᾽Αγωνιστῶν Πόλεως καὶ Ἐ.- παρχίας Δειμεσοῦ, οτάληωκε σ’ ὅλους τοὺς ἀρχιερεῖς. ᾿Αντγραφο πσις στάλπκε καὶ στὴν ἐφημερίδα µας. Εἶναι ἡ ἀκόλουθτι: «Πρὸς τοὺς Σεδασµιωτά. τοῦ Θεοῦ, εἰς τὴν ἡγεσίον τους, Αρχιερες, ᾿Επισκό τῆς ᾿Ἐκκληδίος μας, μὲ ἐμ- πους, Μητροπολίτας τῆς πιστοσύνην . εἰς σὐτήν, ἀναθέ- σόμεν τὰς ἐλπίδας μας κοτὰ τοὺς χαλοποὺς καιροὺς τῶν ἐθνικῶν καὶ ἄλλων δοκιμασιών Εκκλησίας τῆς Κύπρου. Σεθοσμιώτατοι,. ΜΝὲ ὅλον τὸν σεξασμὸν τὸν { ποι καὶ ὑποφέρει ὁπδῖον τρέφοµεν εἰς τὸ πρό µας. Παράδειγμα, ὁ Ἐθνικου- σωπον σας θὰ ἠθέλαμν ὡς πελεωθερώτικὸς ἁγὼν τῆς ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, οἱ ὁ- ΕΟΚΑ ὑπὲρ πίστεως καὶ π1- ποῖοι ἐνδιαφεράμεθα διὰ τὴν τρίδος. Ἐκκλησίαν ος, νὰ μᾶς ἐπι. . ᾽Αλλὰ σήµερον διερωτᾶται τρέψετε νὰ σᾶς ἐκφράσωμεν κάθε Χριστιανὸς καὶ Υνήσιος πὸν πόνον µας, διὰ τὸ ὅτι ἡ Ἕλλην ὁ ὁποῖος ὑπὲρ πᾶν πατρίς µας καὶ ἡ ἁγία µας Εκκλησία διέρχοντοι κρίσι- µους δοκιµοσίας κατὰ τὴν τε λευταΐαν κυρίως δεκαετίαν, ἐξ οἰτίας, κοτὰ τὸ πλεῖστον τῶν ἀνομιῶν κλήρου καὶ λαοῦ κοὶ ἰδίως λόγω τῆς κατοπατήσε» ως τῶν ἱορῶν Κανόνων τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ ἡ μὲν πα τρίς µας, ἡ μαρτυρικὴ Κύ- προς, καταπιέζεται καὶ ὑπο- Φέρει ἀπὸ ἐξωτερικὰς ἐπεμδά σεις κοὶ κοτοφόρως καταπα. τοῦνται ἀναφαίρετα δικοιώµα. τα της, νὰ εἶνοι ἐλευθέρα, ἆ- κεροία καὶ ἀνεξάρτητη, ἡ σΕκκλησία µας δὲ κατοπιέζε- κοτὰ τὸν ἵ- διον ἀκριθὼς τρόπον, ὅμως ὄχι ἀπὸ ἐξωτερικοὺς ἐχθροὺς ἀλλὰ ἀπὸ: ἡμᾶς τοὺς ἰδίους καὶ. κυρίως ἀπὸ ὑμᾶς, οἱ ὁ- ποῖοι πολὺ κακῶς ἑρμηνεύς: ται. τὴν ἁἀποστολήν σας ὡς ἡγέτοι της καὶ ἀντιπρόσω- ποι, ὡς ἰσχνρίζεσθε τοῦ ἀγα- θωτάτου ᾿Ιησοῦ. Ἐξ οἰτίος ὑμῶν, διοτηρεῖ- τοι σχίσμα εἰς τοὺς κόλ: πους τῆς ᾿Εκκλησίας µας τὸ ὁποῖον ἀφ᾿ ἑνὸς κατὰ τοὺό ἱεροὺς κανόνας τιμωρεῖτοι μὲ κοθαίρεσιν ἀφ᾿ ἑτέρου δὲ ἆ- πωθεῖ πλοίστους ᾿Εθνικόφρο- νας Χρεστιονοὺς εἰς ἀδιαφο. ρίον. «Νὰ δοῦν πρῶτα τὰ χά λυα τους οἱ παπάδες καὶ µε- τὰ νὰ διδάξουν ἐμᾶς ἀγάπην καὶ ἑνότητου λέγουν οἱ πλεῖ- στοι». Ἑπομένως ὑμεῖς κατ) αὐτὸν τὸν τράπον, ταλαιπω- ρεῖτε τὴν Ἐκκλησίαν καὶ κατ) ἐπέκτασιν τοὺς Χριστιονοὺς οἱ ὁποῖοι σᾶς ἐνεπιστεύθημεν τὴν σωτηρίων τῶν φυχῶν µας. Δὲν μᾶς διαφεύγει ὅτι ἡ ἁγία µος. Εκκλησία, ἡ Ἔθναρ χοῦσο Εκκλησία, εἰς τὸ πα ρελθὸν ὑπῆρξεν ὁ φύλοξ καὶ ὑπερασπιστης τῶν θρησκευτ!- κὠν καὶ ἐθνικῶν µας ποραδό. σεων κωὶ ὁ πνευμοτικὸς καθο δηγητῆς τοῦ ἀγωνιζομένου λοοῦ διὰ τὴν ἐπιδίωσιν του. Καὶ ἡμεῖς ὁ περιούσιος λαὸς ἄλλον ἀγαθὸν ἀγοπᾶ τὴν πί- στιν ἵου καὶ τὴν Πστρίδα του. Εἶναι ἄραογε ἡ Ἐκκλη- σία του ὁ ἄξιος πνευματικὸς κοὶ ἐθνικὸς του ὁδηγὸς, ἢ συν ταρώσσεται ἀπὸ τὰ πάθη καὶ τὰς μικροφιλοτιµίας τῶν ἡ- γετῶν της, εἰς σημεῖον ὥστε νὰ εἶναι ἀνίκονος νὰ ἐδορθὴ εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων, εὐδοκίμως δὲ νὰ ἀνταποκριθῆ εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν και ρῶν Εἰς ὅλους ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι ἐτάχθημεν νὰ ζῶμεν εἰς αὐ- τὸν τὸν ἱστορικὸν καὶ εὖλο- γηµένον ἀπὸ τὴν Θείαν Πρό- νουον τόπον, καὶ πλείστους ἐκτὸς ἀπὸ ἡμᾶς, δὸν διαφεύ- Υτι, ὅτι ἡ Ἐκκλησία µας τα λοιπωρεῖται καὶ ὑποφέρει ἀπὸ διαµάχος ἐσωτερικάς, κοὶ Φθείρετοι ἀνεπονορθώτως τὸ κΌρος της ἀπέναντι τοῦ ποι. μνίου της καὶ δυσφημεῖται τὸ ὄνομά της εἰς τοὺς ἔξω Χρι στιανικοὺς λοούς, οἱ ὁποῖοι ἀδυνοτοῦν νὰ εὕρουν οἱονδή- ποτε αἰτίον, ἡ ὁποία νὰ δι. καιολογῆ τὴν τοιαύτην πρὸς τὴν ᾿Εκκλησίαν ἀξιοκατάκρις τον συμπεριφορών, ἀφαντά- στως δὲν ἐπιχαίρουν οἱ ἐἔχ- Εἶνοι τώρα ὁ ἕνα. τος Χρόνος, καθ ὃν ὡς μὴ ὤφειλε, διατηρεῖται τὸ ἐπά- ροτον σχῖσμα εἰς τοὺς κόλ- πους τῆς κοθοιρέσεις ἑκετέρωθεν. ᾿Αντι κανονικότητες δὲ δορύνουν ὅ- λους ἡμᾶς, ἐξ ἰδικῶν σας ἆ- μαρτιῶν ἂν δὲ σκεφθῆ κανείς. ὅτι ὁλόκληρον πνευμστικὸν Φαρμοκεῖον τοαπενώσεως, ἆγα βότητος, καὶ οἰκτιρμῶν διαθέ τει ἡ ἁγία µας Εκκλησία δι’ ὧν θεροπεύει πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσον πνευματικὴν μαλα- κίων, διερωτώµεθο διστί τὰ θουμστουργὰ αὐτὰ Φφόρυακα δὲν χρησιμοποιοῦντοι ἀπὸ Ἄ- μᾶς ποὺς πνευμοτικοὺς ἴσ. τρούς, διὰ τὰς ἰδικάς σος ἆ σθενείας͵ διὰ νὰ ἐπικρατήση ἡ ἁγόάπη τοῦ Θεοῦ μετοξὺ ὁ» θροί της. Ἐκκλησίας µας, μὲ- μῶν καὶ κατ’ ἐπέκταση ἡ ἑνό της τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος εἰς τὸν ἀγώνα του ἀπένοντι τοῦ ἐθνικοῦ του κινδύνου, οὐδεμί- ον διάθεσιν ἔχει νὰ ἀσχολῆ- ται ἀπὸ τὰς ἰδιοτροπίας τῆς ὀσυνεννοήσίας τῶν ἐκκλησια- στικῶν του ἡγετῶν, οἱ ὁποῖοι μάλιστα μὲ τὰς διαφοράς των ἀρνητικὴν ὁπωσδήποτε ὑ- πηρεσίον προσφέρουν εἰς τοὺς ἀγνοὺς κοὶ ἰδεολόγους ἀγῶνι- στὰς τῆς Ἐλενθερίας καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν Κυπριακὸν λαόν. Πατέρες µας, ἐγκατολείψα. τε τὴν δουλείον εἰς τὰς προ- σωπικὰς Φιλοτιμίος ᾽ καὶ φιλο δοξίας σας καὶ ὑπηρετήσοτε τὸν Χριστὸν καὶ τὴν Ἐκκλη- σίαν του. Γκιρομοπτισμοὶ καὶ ἀνομονὴ νὰ ἀποθώνουν οἱ μὲν διὰ νὰ ' ἐπιπλεύσουν οἱ δε, δὲν ἔχουν θέσιν, ἔνοντι τοῦ θεοῦ καὶ μάλιστα ἀπὸ ὑμᾶς. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς τὰ πνευματικὰ τέκνα σας τὰ τα λοιπωρημένο ἐξ αἰτίος τῶν μεταξὺ ὑμῶν διοφορῶν νὰ 6λέ πωµεν σᾶς τοὺς πνευματικοὺς ἡγέτος καὶ πατέρος µας νὰ δισπληκτ ἴζεσε ἐν ὀνόματι πῶν ἱερῶν κανόνων, ἐνῶ πα- ρωθλέπεται «ἡ θεία Χάρις ἡ τὰ ἀσθενῆ θεραπεύουσα κοὶ τὰ ἐλλείποντο ἀναπληροῦσα». Καὶ δὲν εἶνοι δυνατὸν κ μείνωμεν ἀδιάφοροι ὅτον κατ’ οὐτὸν τὸν τρόπον διασαλεύων τοι: τὰ θεμέλιο τῶν ϐρησκευ- ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ «Νοιώθῳ νά Εἶμαι τριῶν χιλιά- δων ἐτῶν - τὸ γεγονός τῆς γεννήσεως µου συμπίπτει μέ τὸ λυκαυγές τῆς Ἑλληνικῆς ἰδέας. Πάνω ἀπό τό ΘΙΟλογΙ- κόν φαινόμενον τῆς ζωῆς µου στέκει ἡ πνευματική καί Ψψυχι- κ µου πεῖρα, πού εἶναι καθα: ρῶς Ἑλληνική καὶ ποὺ αὐτή καί µόνη μοῦ δίδει τό δικαίωμα νά αἰσθάνωμαι σάν ἐλεύθερος καί ἀληθινός ὄνθρωπος». Μέ τά πιό πάνω λόγια ἐξύμ- νησε ἕνας εὐρωπαῖος διανοού- µενος τό ἀθάνατο Ἑλληνικό πνεῦμα. Καὶ ὅμως σήµερα, ὐ- πάρχουν ἄνθρωποι, πού ἐπι- θουλεύονται αὐτὸ τό πνεῦμα καί αὐτήν τήν ἀνεκτίμητη πο- ράδοση. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί - ὄνκαι μιλοῦν Ἑλληνικά - δέν εἶναι δυνατόν νά εἶναι.......- Ἑλ- ληνες. ΑΜΑΘΟΥΝΤΟΣ ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΣ Ρωτᾶ τὸν Ὑπουργόν κ.κ. Οἰκονομικῶν Κύριε Ὑπουργέ, να θέµα τό ὁποῖο νο- µίζω, ὅτι πρέπει νά σᾶς ἆπα- οχολήση εἶναι τὸ σχετικὀ μέ τήν μισθοδοσία τοῦ Κλήρου. Ἔξ ὅσων ἔχω ὑπ ὄψιν µου, τοῦτο ἔχει ὡς ἑἐξῆς. Τόν Φεθρουάριον τοῦ ἔτους 1971, ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Δημοκρα- τίας ᾿Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ὑπόθολεν εἰς τὸ Ὑπουργικόν Συμθούλιον πρὀτασιν του διά τήν οἰκονομικήν ἐνίσχυσιν τοῦ Κλήρου τῆς Ὑπαίθρου ἐκ τοῦ Κρατικοῦ Προὐπολογισμοῦ, μέ ἀντάλλαγμα τήν παραχώρησιν εἰς «ὁ Κράτος 15000 στρεµ- µάτων ὀγροτικής γῆς τῆς '!, ᾿Αρχιεπισκοπῆς. Ἡ Ππρὀτασις αὐὑτή ἔγινε δεκτἠἡ καί τήν 17ην Φεθρουαρίου τοῦ ἰδίου ἔτους συνεζητήθη καὶ ἐκθύμως ἔγι- νε δεκτή καί ἀπό τήν ὁλομέ- λειαν τῆς Βουλῆς, τὀ δέ Κρα- τικόν Ταμείον ἕκτοτε ἀνέλαθε καί µέχρι σήμερον καταθάλλει εἰς τούς ἱερεῖς τῆς Κύπρου μηνιαῖον χορήγηµα ἴσον πρός τὸ ἥμισυν τῶν ἑκάστοτε ἁπο- λαθῶν τοῦ πρωτοδιοριζοµένου διδασκάλου, ἐπί τῇ θάσει πάν- τοτε καταλόγων τῶν ὑπηρετού- ντων ἱερέων, τούς ὁποίους ὑ- ποθόλλει ἡ ἹΙ. ᾿Αρχιεπισκοπή. Ἐκ. τούτου γίνεται Φφανερόν, ὅτι µισθόν ἐκ τοῦ Κρατικοῦ Ταμείου λαμθάνουν µόνον {ε- ρεῖς, τῶν ὁποίων τό ὀνόματα ἀναγράφονται εἰς τοὺς κατα- λόγους τούτους. Ἐν τῷ μεταξύ ὅμως, πα- ρετηρήθη τοῦτο τό ἄτοπον. Πολλοί τῶν ἱερέων, διά λό- γους πολιτικούς ἤ μᾶλλον κο: μματικούς διεγράφησαν ἀπό τούς καταλόγους, ἐπί ὀκταε- τίαν δέ μέχρι σήμερον στεροῦ- νται τοῦ κρατικοῦ αὐτοῦ χο- ρηγήµατος. Ἐκ τῶν ἱερῶν τοῦ- των πολλοί ὑπέκυψαν εἰς τήν πίεσιν, ὄλλοι πεντήκοντα περί- που ἠναγκάσθησαν νά εὕρουν πρόθυµον φιλοξενίαν εἰς Ἑλ- λάδα µετά τῶν οἰκογενειῶν των καὶ ὀλίγοι περί τούς δέκα σήμερον, παρέμειναν εἰς τόν τόπον των, ὑποφέροντες ἀπό τὴν ἀστοργίον τῆς Κυπριακῆς Ἐκκλησίας, καί αὐτοῦ τοῦ ἑ- πιουσίου. Δέν θά ἤθελα νά ἐρωτή- σω, κ. Ὑπουργὲ, ποία ὑπῆρξεν ἡ τύχη τῶν 15000 στρεμμάτων ἀγροτικῆς γῆς τῆς 'Ἱ]. ΄Αρχιε- πισκοπῆς, ἐάν δηλ. αὐτή ἔχει διαθιθασθῆ εἰς τό Κράτος ὡς ἡ προσυµφωνία καί ἐάν ὄχι διά ποίους λόγους ἐπί δεκαετίας μέχρι σήμερον, ἴσως οκοπίµως δέν διεθιθάσθη διά νἁ ἀποτε- λῆ, ὅπως φημολογεῖται, ὅπλον πιέσεως τῶν ἑκάστοτε κρατού- ντων εἰς θόρος τῶν πτωχῶν ἱερέων καί τῆς συνειδήσεώς των. Όμως, ἐκτῶν ἀνωτέρω νομίζω, ὅτι δύνοται ὁ οἰοσδή- ποτε νά διερὠτηθῆ, κατά πό- σον τό θέµα τοῦτο, ἡ µισθο- δοσἰα τοῦ Κλήρου δηλ. ἄπο- θαΐνει πρὀς ὄφελος τῶν κρα- τικῶν συμφερόντων καί ἑάν δι- καία γίνεται ἡ διανοµή τοῦ κρατικού Χχορηγήµατος εἰς τούς δικαιούχους. Μετά πολλῆς τιμῆς ΧΩΡΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΜΑΘΟΥΝΤΟΣ ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΣ ΕΠΙΣΞΤΟ/ΛΕΕ«Σ Ο ΧΩΡΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΝΟΙΓΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ ΤΟΝ «ΦΑΚΕΛΛΟ Οἱ ἐπόμενες ἐκδόσεις τοῦ «Ἐθνικοῦ Φύλακα» θ᾽ ἀποτελέσουν ἕνα σταθμό στήν Κυπριακή Δη- µοσιογραφία. Χωρίς φόθο καί πάθος, θά ἐπιχει- ρήσουμε κι ἐμεῖς τὸ ἄνοιγμα τοῦ Φακέλ- λου τῆς Κύπρου. Τέτοιες σημαντικές ἀποκαλύ- Ψεις πού θά προθληµατίσουν τὀν Ἑλληνισμό ὁλόκληρο. Θ᾽ ἁποκαλύψουμε ποιοί πραγματικά «κλωτσοῦν τήν µάππαν ἔξω» καί φοθοῦνται τό ἄνοιγμα τοῦ φακέλλου. ΜΗ ΧΑΣΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΕΚΔΟ: ΣΕΙΣ ΤΟΥ «ΕΘΝΙΚΟΥ ΦΥΛΑΚΑ». τικῶν καὶ ἐθνικῶν µας πεποι θήσεων, ὅταν «ὑπὸρ δωμῶν κοὶ ἑστιῶν», ἡμᾶς καὶ τὰ τέ κνα µας θὰ κολέση ἡ ποτρὶς νὰ προσφέρωμεν θυσίον τοῦ ἑουτοῦ µας εἰς τὸν τίµιον ἆ γώνα της διὰ τὴν σωτηρίαν της, χωρὶς νὰ δυνάµεθα νὰ ζητήσωμεν τὰς εὐλογίος μιᾶς κονονικῆς ᾿Εκκλησίας, διότι ἀντικανονικὴ θὰ ποραµένη ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου µέ- χρις ὅτου κάποια ἀνωτέρα ἐκ κλησισστικὴ ἀρχὴ ἐπευλογήση τὴν ἄρσιν τοῦ σχίσµοτος. Ἐ πιδείξατε Ἅλοιπὸν πατέρες, πνεῦρα ἁἀγάπης, πνεύμα σοφἰί ας, πνεῦμο Φόδου Θεοῦ ἐπ᾽ ἆ γσθῷ ὑμῶν τῶν ἰδίων, τῆς ἆ: γίας τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησί- ας, τοῦ λοοῦ της κοὶ τῆς σῳὠ τηρίας τῆς πολυποβοῦς ΓΠα- τρίδος µας. «Οἱ καιροὶ οὐ µε νετοί». Μετὰ τοῦ δέοντος σεδσαμοῦ ΕΚΤΕΑΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΑΠΕΛ» Εστιαση ΙΑΣΗ ΣΑΠΕΑΝ Ὅ Σύνδεσμος ᾽Αγωνιστῶν Πόλεως καὶ διοργανώνει τήν Κυριακή 94.1.1989, οστἰς 1.30 μ.μ. στὸ ξενοδο- χείο ς« Αστήρ» (ἔναντι Διοικπτπρίου Λεμεσοῦ) συνεστίασπ μὲ σκοπὸ τὴν ἐπαναπροσέγγιοπ τῶν ἀγωνιστῶν Παγκυπρίως. Γιὰ τὸ σκοτιὸ αὐτὸ ὁ ΣΑΠΕΛ ἔχει ἐκδό- μποροῦν νὰ προμπθευτοῦν ὡς ἀκολούθως: ΛΕΜΕΣΟΣ: ᾿Απὸ τὸ οἴκτμα ΣΑΠΕΛ ὁδὸς Βα- σίλπ Μιχαπλίδη ἁρ. 4, τηλ, 64211. - ΛΕΥΚΩΣΙΑ: Βιθλιοτιωλεῖο εΛαϊκόν», Λεωφ. Στασίνου 19, τωλ. 765924, ϱ ΤΙΜΗ ΚΑΘΕ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟΥ 4 ΛΙΡΕΣ Ἐπτιαρχίος Λεμεσοῦ, σει εἰσιήρια τὰ ὁποῖα οἱ ἑνδιαφερόμενοι απποσπεπασααι Ο ΣΑΠΕΔ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ πρπωθήσει τὴν ἐν πΜΠΠΗΠΠΗΠΠΗΗΗΗ -υ ΠΗΠΙΠΙ γείµενο τῆς ἆνα ποίνώσης τοῦ ΣΑΠΕΛ ποὺ μαμεῖ τὸν ᾿Αθχιεπίσκοπο νά δώσει πρῶτος τὸ παράδειγτα τῆς ενότητας, εἶνω τὸ ἀκὶ- λουθο: Με ἔνπληξη πληοοφυρήθη- νε ὁ µαρτυριὸς Ελληνισμός τῆς Κύπρου τὴ Χφιστουγεννιά τικ ἐγχύελιο τοῦ ᾿Αρχιεπι- σκόπου ποὺ ἀποτελεῖ ἕνα πυ- Ἀντυχὸ δυθύραμθο καὶ ᾖζξεφεύ- Ύει κατὰ παλ) ἀπὸ τὺ µήνυ- μα τῆς ἐγανθρώπησης τοῦ Χριστοῦ, Δε βέλουμε νά πι- στεύουε πὼς ἡ ἐνκλησία ἔχει ἀποστολὴ τὴ δημαγωγία μα- νριά ἀπὸ πράξεις ποὺ ὑπιωσ- δήποτε θὰ ἔπειθων ἔμπρωντα Χάθε γοριστιανὀ. Οὔτε θέλο»- µε νὰ ἐπικρίνουμε τὠρα τὸ Έργο τῆς ἐκα]ησίας καὶ τῶν Ἱευτουργῶν της, Απλώς θὰ σταθοῖµε' μπροσιὰ στὰ ση: μεῖα τῆς ᾿Αρχιεπισκοπιλῆς ἐγ κυκλίου καὶ θ᾽ ἀναφερθοῖμε σὲ ἀδρὲς γοαμμὲς σ᾿ αὐτὸ ποὺ μᾶς ἐκπκήπτει καὶ ποὺ ὄψεί- λει αοώτη ἣ ἐκκλησία νὰ ἔἓ- φαρμόσει γιὰ τὰ δρεῖ µιµη- τές. : ΦὋ ᾽Αθχιεπίσκοπος χαλοι τοὺς χοιστιανοὺς νὰ πάραµς- τὸ πλῆρες ΥΠΕΡΑΙΝΕΟ ΟΛΕΝ ΠΡΟΕΣΕΙ Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΛΑΟΥ Μέ διακἠρυξή της µέ τήν εὐκαιρία τοῦ 8ου Ἔθ- νικοῦ Μνημοσύνου τοῦ ᾿Αρχηγοῦ τῆς ΕΟΚΑ Στρατηγοῦ Γεωργίου Γρίθα - Διγενη, ἡ Παγκύ- πρια ᾿Ὀργάνωση ᾽Αγωνιστῶν ({Π. Ε. Α.) τονίζει τήν ἀκλόνητη ἀπόφαση τῶν ᾽Αγωνιστῶν ν΄ ἆ- γωνιστοῦν πιστοί στόν ὅρκο τῆς ΕΟΚΑ, μέχρι πού ν᾿ ἀνατείλει στήν Κύπρο µας ἥλιος δικαιο- σύνης κι’ ἐλευθερίας. Ἡ διακἠρυξη τῆς ΠΠ. Ε.Α., ἔχει ὡς ἀκολούθως : Βρισκόμαστε καί πάλι στόν Τάφο τοῦ ᾿Αθάνα- του ᾽Αρχηγοῦ µας Διγενῆ μέ τήν εὐκαιρία τοῦ Εθνικοῦ του Μνημοσύνου. Φέρνουμε ξανά στή µνήµη µας τόν λυτρωτή τῆς Κύπρου καί νοιώ- θουµε ἔκοταση καί θαυμασμό µπροστά στούς ἀγῶνες τοῦ Τιτάνα Διγενή. Οἱ ἀγώνιστές πιστοί στήν πρώτη προκήρυξη τοῦ, Στρατηγοῦ Γρίθδα, παίρνουν σήµερα νόα δύναμη, ἀνατενίόουν τά χρόνια πού ἁγωνίστηκαν ὑπό τίς διαταγές τοῦ ᾿Αρχηγοῦ καί ἀνανεώνουν τόν ὅρκοτους. Ν᾽ ᾱ- γωνιστοῦν ὅπως τότε πού ἦταν κι’ αὐτός, τηρώ- ντας πιστά τίς ὑποθήηκες του, πού δέν εἶναι τί- ποτ᾿ ἄλλο ἀπό συνεχῆ ἀγώνα γιά δικαιοσύνη κι ἐλευθερία. Βαθύς συλλογισμός πρέπει ν᾿ ἀπασχολήσει σή- µερα τούς ἀγωνιστές καί ὁλόκληρο τὀν Ἑλλη- νισμό τῆς Κύπρου. Μό τά µάτια τῆς ψυχῆς νά στραφοῦμε πίσω στήν ἱστορία µας, νά διεξέλ- θουµε τούς σταθμούς της κα ἡ καρδιά µας νά πλημμυρίσει μέ τά ἐθνικά ἰδεώδη τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Πόση διαφορά θά θροῦμε ὅμως συγκρί- νοντάς την μό τήν σηµερινή ἐποχή. Ὁ Στρατη- γός Γρίθας, ἐπικεφαλής τοῦ Κυπριακοῦ Ἑλ- ληνισμοῦ παρέδωσε µιά Κύπρο ἐλεύθερη. Οἱ ὁ- γωνιστές τῆς ΕΟΚΑ, μέ τό αἷμα τους ἔγραψαν τήν πιό ἔνδοξη ἱστορική ἐποποιῖα στήν Κύπρο. Σήµερα ὅμως, θολώνει ὁ νοῦς ὅταν σκέφτεται τήν κατάντια καὶ τήν πραγματικά τραγική κατά- σταση πού θρίσκεται τό νησί τοῦ Διγενῆ. Καί ὁ θρυλικὀς Γέρος θαμμένος στ ἅγια χώματα της, μᾶς καλεῖ νά γίνουμε συνεχιστές τοῦ ἔρ- γου του. Νά θαδίσουµμε πάλι µέ τά µάτια στραµ- µένα στὸν Παρθενώνα, ὄρθιοι στίς ἐπάλξεις, ὅπως ἀκριθῶς κι᾿ ὁ ἴδιος. Ὁ ἀγῶνας τοῦ λαοῦ µας, πέρασε ἀπό πολλές δύσκολες φάσεις. Διεθνιστικοί κύκλοι, θάλθη- καν νά ἐξυπηρετήσουν τά συμφέροντα τους στό νησί µας. Κι’ ἔτσι ἔσπειραν τή διχόνοια καί αἱματοκύλισαν τήν πατρίδα µας. Οἱ µεγάλες δυνάµεις ὅπλισαν τόν ᾽᾿Αττίλα νά εἰσθάλει καί νά κάνει πυροτεχνήματα του τή γῆ, πού ποτί- στηκε µέ τὀ αἷμα ἡρώων. ΠούΨ κάθε σπιθαµή της καταμαρτυρεῖ Ἑλληνική ὕπαρξη κι’ πολιτισμό. Βρίσκεται καὶ σήμερα ὁ λαός µας στὀ ἐνδιάμεσο τῶν γνωστῶν καί ἄγνωστων ἐχ- θρῶν του, πού ἐπωφθαλμιοῦν νά δώσουν καί τό τελευταῖο καί πιό δυνατὀ κτύπημα τους στήν Κύπρα. Σ᾽ αὐτούς θ᾽ ἀπαντήσουμε ὄχι καί θά προτάξουµε τά στήθεια µας. Θά μᾶς θροῦν ὄρ- θιους στήν Κερκόπορτα τῆς ᾽Ακριτικῆς µας πα- τρίδας. Καί οἱ στιγμές αὐτές ἐπιθάλλουν ἑνό- τητα σ᾿ ὅλα τά στρώματα τοῦ λαοῦ µας. Ἡ ἑ- νότητα θάναι τό καλύτερο μνημόσυνο πού θά μπορέσει νἁ προσφέρει ὁ λαός µας στὀν ᾿Αθά- νατο ᾿Αρχηγό Διγενη. ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΠΜ ΠΠΠΙ αἴσουν ὁποιεσδίμοτε κομλια- τινὲς Ἠ απσοσωπικὲς διαφουες ναὶ νὰ δώσουν τὰ χέρια νιὰ τη σωτηρία τῆς πατρίδας µεας καὶ τοῦ λαοῦ μας. Καὶ ρω- τοῦμε γεατὶ πρώτη ἣ ἔκκλην σία ὅπως ἕχει ἄλφ γαὶ χαθῆκο, δὲ δίνει τὸ παράδειγ µα γιὰ ἑνότητα, Ν’ ἁπλώσει πρῶπα αὐτὴ τὸ χέρι ἑνότη- τας γιὰ νὰ µπορεῖ ν’ ἀπαιτοὶ ἀπὸ τοὺς χοιστιανοὺς νὰ αποά Έουν τὸ ἴδιο, Ίσως θέλει σκόπιμα ὁ Αο χιεπίσκοπος ν᾿ ἀγνοεῖ ὅτι ἕ- νας ἀπὸ τοὺς σοδαρότερυυς λόγους ἂν ὄχι ὁ σοθαρότερος ποὺ κρατεῖὶ τὸ λαὸ σὲ διάστι ση ἐδῶ ναὶ δέκα περήτυυ χρόνια, εἶναι τὸ γνὠστὸ ΣΧ ΣΜΑ ποὺ ἐξακολουθεῖὶ νὰ ἐσάρχει στοὺς κόλπους τῆς Αὐτονεφάλου ἘἙρωλησίας τῆς Κύπρου, Καὶ ἐφ᾽ ὅσον ἡ ἐκ- κλησία εἶναι διαυρεµένήη αἱ παλλά σημµεῖα τῶν ἱερῶν χα: νόγων της ποὺ θεμελιώνοῖν τὴν ἀποστολή της ἔχουν ἆγν» ηθεῖ, πὼς ὁ Δημιουργὺὸς τις θὰ. εὐοδώσει τὸν ἀγώνα µας καὶ δὲν θὰ μᾶς ἀγνοήσει ὅ- πως τοῦ κάναμε ἐμεῖς ο Θεὸς τῆς ἀγάπης καί τοῦ δι- Ἑλληνικό πιάον θὰ, εὐλογήσει τὸν ἁγὼ- να µας κ θὰ λοπηθεῖ τὸ μαρτυουλὸ γησί μας, ὅταν, ἐμεῖς πυὺ θέλουμε νὰ φέρον- με τ΄ ὕνομά του τὸ τιμοῦμε. καὶ δὲν ἐξαγεμίζουμε τὸ θεμα τοφυλώραόν Του, Καὶ πιστεύουμε μαὶ μοςί µας καὶ ὁλύχληοος ὁ γειά σκεπτόμενος Ἑλληνισμὸς τῆς Κύπρου, πὼς τὸ σχύσμα στοὺς κόλπους τῆς ἐνκλησίας θο πάψει νὰ ὑπάρχει ἂν παοαµε ριστοῦν τὰ μύση καὶ τὰ κά- θη. Ἡ ἑκκλησία θὰ ξαναθρεῖ τὸ χαμένο κύρος της ἂν ἀφὴ σουμε θέση στὴν Ἠαρδιά μας γιά νὰ γεννηθεῖ µέσα ὁ Θεάν θρωπος. Νὰ μᾶς καθοδηγἡ- σει νὰ δοῦμε τὰ λάθη µας καὶ ζητώντας συγχώρηση νὰ ἐπανορθώσουμε. Καὶ νὰ εἶστ θέδαιος Μα- καριότατε πὠς «εὐλογία Κυ- ορίου καὶ ἔλεος ἕλθει ἐφ ἡμᾶς «ἂν ἐσεῖς σὰν ποοκαθήµενος τῆς ἐκαωλησίας τῆς Κύπουυ, ποῦ στεριώθηνε μὲ τὸ τίµιο αἷμα ἁγίων, θελήσετε νἁ ἑνώὼ σητε τῆν ταλαιπωρηµένην ἐκ: κλησίαν τοῦ ᾽Αποστύλου Βαρ γάδα. Αλλοιῶς, νὰ εἶστε δέ- 6αιος γιὰ τὶν ἀποστροφὴ τοῦ Η ΠΕΒΡΕΟΤΗ ΕΝΙΞΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ᾿Ἱστορικά τήν πρώτη διακήρυ- ξη γιά ἕνωση τῆς Κύπρου μέ τήν Μητέρα Ελλάδα, τή συνα- ντοῦμε στίς 6.12.1821, στή Μασσαλία. Κύπριοι πρόκριτοι ὑπογράφουν τήν πρώτη ἑνωτι- κἡ προκήρυξη, στήν ὁποία ἆἁ- ναφέρονται ἀνάμεσα σ᾿ ἄλλα τά ἀκόλουθα ἱστορικῶς θαρυ- σήµαντα : ολων Νομίζοµεν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί ἀνθρώπων ὅτι ἔχο- μεν κάθε δίκαιον νά µή γνωὼ- ρίζωµεν πλέον διά διοίκησιν τούς αἱμοθόρους τούτους λη- στάς, ἀλλά συμφώνως μέ τούς λοιπούς ἀδελφούς ἡμῶν Ελ- ληνας θέλομεν προσπαθήσει διά τὴν ἑἐλευθερίαν τῆς εἴρη- νικῆς ἡμῶν, πάλαι μέν µακαρί- ας, ἤδη δέ τρισαθλίας νήσου Κύπρου. Ἓνεκα τούτου συµ- ψηφίζοµεν ἐπίτροπον τῆς νή- σου µας ἅπαξ τόν εὐγενῆ Νι- κόλαον Θησέα, υἱόν τοῦ ἁοι- δίµου μεγάλου Οἰκονόμου τοῦ Μακαριωτάτου, ὅπως συνεργή- θη καί ἐνεργήση πληρεξουσί- ὡς πάντα ὅσα κρίνει συμφέ- ροντα, ἀπόλθη αὐτός ἡ πέµ- ψη. Πρεσθεία πρόὀς τούς νο- µάρχας ἡ εἰς ὄντινα τούτων κρίνη συμφερώτερον, ἔἕλθη εἰς συνθήκας περί τῆς νήσου καί ὑπογράψη ὡς πρὀς µέρους τοῦ κοινοῦ, ἑτοιμάση δύναμιν στρατιωτικήν καὶ κινηθῆ κατά τῶν ἐχθρῶν, δανεισθή ἐπάνω εἰς τά κοινἁ εἰσοδήματα τοῦ κοινοῦ τῆς πατρίδος ἤ τῶν µο- ναστηρίων, τῶν ἐκκλησιῶν, τζαµίων, ἢ καὶ τῶν ὅσα ἡ πλεονεξία τῶν Τούρκών έσφε- τέρισε ἤ ὅσας γαίας ἡἤ ἄλλα κτήματα ἐν τῇ Πατρίδι δέν ἔ- χουν νόμµιµον δεσπότην......' Ὅσοι τὸ χάλκεον χέρι Ἰαρὺ. τοῦ φόξου αἰσθάνουτα: Γι ἃ ΄ Ζωγὸν δουλείας ἂς ἔχωσι. Θέλει ἀρετὴν καὶ τόλινην Ἡ Ἔλευθερία. Τὸ χέρι ὁποὺ προσφέρετε ὡς προστασίας σημεῖον εἷς ξέλον ἔθνος, ἔπνιξε παὶ πνίγει τοὺς λαού σας πάλαι καὶ ἄχόμα. Ἰκαὶ τώρα εἰς προστασίαν Ίνας Τὰ χέρια σας ἁπλώνετε]! Ἐραθήξετέ τα ὀπίσω Ἰλέπει ὁ Θεὸς καὶ ἀστράπτει Διὰ τοὺς πανούργους. ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΛΗΟΣ Ιότητι ΕΜΕΜΗΗΝΗΗΗΝ Θεοῦ ἀπὸ μᾶς καὶ ἀπὸ τὸν ᾱ- γὠνα µας ποὺ διακαῶς εὔκε- στε θεία εὖ τον. ἛἜνα δεύτερο σημεῖο ποῦ θέλαμε ὄχι µόνο νὰ δεξέλθου µε ἀλλὰ νὰ θίξουµε εἶναι ὁ τρόπος πει. ἃ- ᾿Ασχυεπίσκοπος ἀναφέρεται στὴ θοήθεια τῆς Μητέρας Ἑλλάδας. Αναφό ρει ἡ ἐγχύχλιος. «Αγωνόμαστε γιὰ πὸ ὃν καυο καὶ μὲ αὐτὴ τὴν πώστη προσόλέπουμς, στὴν ἐπιτυχὴ ἔπδαση τοῦ ἀγώνα μας, Καὶ ἡ πίστη μας τούτῃ γίνεται πιό ἰσχυρὴ φέτος σὰν αὐσθανύμα στε ὅτι δὸν εἴμαστε πιὰ μόνοι στὸν ἀγώνα μας, Μα μας ἅ γωνζετα υκὰ χω διναμικἁ ἃ πα ἡ Ἑλλά, δα...Σ. Ὃ Αοκιεπίσκοπος ἴσως ἀοέσχετα στὸ γ) αὔτοαπατᾶ- ται. Ἔχει τήν ψευδαίσθηση Φαίνεται πὼς τὰ τελεντωα ο. ἀντέξαμε μόνοι µας... Μέ χαρὰ καὶ ἵκαν πληροφορεῖτας ὁ Ἑλληνυσμὸς τῆς, Κύπρου τὶς πα σεις τοῦ νέου Πρωθυπουργ τῆς Μητέρας Χ. πα ου Υιὰ ὀλόφυχη καὶ ἅλόπλευρη ση στὸν ὀγώνα µας. Δέν µπο- ροῦμε νὰ ποῦμε ὅτ εἴμαστφ Ἱκαγοπονημένοι ἀπὸ τμ ο περιφορα. τών Πνισῶν δερν, στων, ᾿Απὸ λάγια ὄχουμε µπουχτήσει τὰ τελευταῖϊα χρύ για. Θέλουμε οα γιώσουµε πιὰ πιὸ ἕμπρακτα ἐνδναφέρον Ὡς Ἑλλάδος. Καὶ θόλουµμε γὰ απ καὶ πὼς ὁ κ μνκὰ, ὅπως ρα καὶ τὰ λόγνα του, τὸν Ἀγώνα µας ἑνάντια στὸ ἄδυιο καὶ τὴν κατοχή. Καὶ ἀφοῦ ὁ κ. Παπανδρέου τὸ ὑποσχέθηκε δὲν ἔχουμε λόγους νὰ ἀμκρδάλλουμε πὼς δὲν θὰ τὸ πράξει. Αὐτὸ ποὺ εἶναι θὐδανο εἶναι πὼς ὁ τα λαίπωρος λαός μας γνωρίζει καλύτερα ἀπὸ τὸν ᾽Αρχυεπί- σκοπο πὠὼς ἡ Μητέρα Ἑλλά δα, ἦταν πάντοτε εἶναι καὶ θὰ εἶναι τὸ κυριότερο στήρν γμα µας, στὸν ἀγώνα νά ἐ λευθερία καὶ δικανοσύνη, Δέν χρειάζεποι αὐτὸς ὁ λαὸς µα στα πατριωτισμοῦ ἀπὸ κανένα. Καλοῦμε τὸν Αρχιεπίσκο- πο νὰ ὑπαλογύζεν περισσότε- ϱο στὴ δύναμη τοῦ θεοῦ καὶ νὰ τὴν θέτει σὲ πρώτη µοί- ρα. Νἀ ἐνθυμηθεῖ τὸν ἄνυπε Ὃ άτιονα λοὸ τῆς Κωνσταν τούπολης καὶ τὴ λαμπρὴ γή κη του συντρίδοντας μὲ τὴ ὀοήθια τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ τοὺς ᾿Αδάρους. Φυσικὰ ὁ ἐνθουσιασμὸς το γὠνει τὸ φρόνημα. ᾽Αλλὰ θά- ταν καλύτερο γιὰ τὴν σωτη ρία τῆς Κύπρου µας νὰ δρί σκαμε τρόπους ποὺ ν᾿ αὐξά νουν τὴν ἴνοι δὰ θαβίσου λασῦ δικαίωσης. στὸ Χρυστὸ καὶ τὴν Ἑλλάδα θ' ἀξιωθοῦμε ν᾿ ἀνακτήσουμε τὴν πατρώαν γῆν ποὺ δεδη λώνεται ἀπὸ μἷα δάρδαρον ᾽᾿Απτίλα. Κοὶ μὲ τὴν Ἰθοήθεια τοῦ θεοῦ καὶ τὴν πίστη πρὸς τὸν δίκαιο ἀγώνα µας, ἂς δαδί- σουµε μπροστά, ΚΟΡΥΦΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΙ ΣΤΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΑΙΓΕΝΗ Αντιπροσωπεία ἀπό τήν ἐπίση- µη καὶ ἀνεπίσημη Ελλάδα θά παραστεῖ στό μνημόσυνο τοῦ Στρατηγοῦ Γεωργίου Γρίθα - Διγενῆ. Τήν ἀντιπροσωπεία ἀποτελοῦν «Αντιστράτηγοι ἕἔ. ἀ, Στρατη- γοί, θουλευτές, καθηγητές πα- νεπιστηµίων, ἐκδότες ἔφημε- ρίδων, δημοσιογράφοι κι’ ἅλ- λοι τοῦ Ἑλληνικοῦ πνεύματος. ᾿Επίσης σύζυγοι καὶ θυγατέ- ρες Στρατιωτικῶν.

Τίτλος Θέμα Σελίδα
ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ: ΓΝΩΘΙ Σ' ΑΥΤΟΝ 5p
ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΡΙΒΑΣ - ΔΙΓΕΝΗΣ Ο ΑΞΙΟΣ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ 6p
ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΞΕΧΑΣΟΥΜΕ 5p
ΑΡΚΑΔΙ 5p
«ΠΟΛΛΟΥΣ ΑΦΕΝΤΕΣ ΑΛΛΑΞΕΣ ΔΕΝ ΑΛΛΑΞΕΣ ΚΑΡΔΙΑ» 5p
ΤΑ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΑ ΜΝΗΜΑΤΑ 5p
ΙΑΤΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 4p
Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ 4p
Ο Αρχιεπίσκοπος να προωθήσει την ενότητα 3p
ΥΠΕΡΑΝΩ ΟΛΩΝ ΠΡΟΕΧΕΙ Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΛΑΟΥ 3p
ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ 3p
ΣΑΠΕΛ: Να αρθεί το σχίσμα στην εκκλησία 3p
ΜΑΡΚΟΣ ΔΡΑΚΟΣ 3p
ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ 2p
ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ 2p
ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΟΥ ΒΟΗΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ 2p
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2p
ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ Γ. ΓΡΙΒΑΣ ΔΙΓΕΝΗΣ Ο ΛΥΤΡΩΤΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1p
Ν' ΑΝΟΙΞΕΙ ΛΟΙΠΟΝ Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1p
Ο ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΣ 1p