A EKKARDIA ΙΙ EM! TOYPROKPATIAD © TT’ TD METAPON ΙΤ ΙΙΙ ΜΙΠΙ Tot κ. ΚΩΝ. Τοῦτο ῆτο μεσαιωνικὸν Λλο- ναστήριον’ ἀπὸ δὲ τῆς Ίουρκο- κρατίας παρεχωρήθη εἰς τὸν ᾿Αρχιεπίσκοπον ὡς κατοικία Ιαὐτοῦ. Αρα νομικῶς ἀνῆκεν Τείς τὸ Δημόσιον ἢ τὸ ᾿Εθκάφ- ΙΛιὸ καὶ ὡς τοιοῦτον εἶναι ἐγ- Ἰγεγραμμένον ἐν τῷ ἄτηματο Γλογίῳ, ὡς Κυδερνητική ']διο- κτησία καὶ νῶν Government Property. Αλλ' ὡς ἐκ τῆς µα- κροχρονίου διακατοχῆς ἡ Κι- [αέρνησις δὲν ἀναμιγνύεται εἰς τὰ κατ' αὐτό. Κεῖται δὲ εἰς τὸ Α. τῇ κὠσίας πρὸς τὴν MT ᾽Αμμοχώστου, ἑκτειν πὶ τῆς νῦν ὁδοῦ τοῦ .᾽Αποστό- Rov Βαρνάθα» καταληγούσης ἀντικρὺ τῆς εἰσόδου τοῦ Παν: κυπρίου Γυμνασίου. Ἔχει σχῆμα ΤΙ ἐν τῷ µέσῳ οῦ ὁποίου εἶναι ὁ καθεδρικός αὸς τοῦ Αγίου ᾿Ιωάννου τοῦ Θεολόγου, ἀνεγερθεὶς τῷ 1662 ἐπὶ Αρχιεπισκόπου ΓΒΜικηφό- ἴρου. Ἡ εἴσοδος εἰς τὴν ᾿Αρχι- Επισκοπὴν κεῖται πρὸς Α. καὶ ἀντικρὺ τῆς προεκτάσεως τοῦ Παγκ. Γυμνασίου. Δεξιά 1ῷ εἰσερχομένῳ καὶ ὄπισθεν τοῦ Ἱεροῦ ὑπῆρχε τοῖχος καὶ ἐν αὖ- ἐπῷ θύρα κλείουσα τὴν νύκτα. Περαιτέρω ἡ δεξιά πλευρά τοῦ ἠκτιρίου. Ἐν αὐτῃ δωµάτιά τι- ἵνα καὶ μικρὸς µεσαιωνικὸς να- ὃς χρησιμεύων σήμερον ὡς «Μουσεῖον Λαϊκῆς Τέχνης». Ἄβνωθεν αὐτοῦ Ἱἱστορικὸν δωµάτιον τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ 174 ἐχρησίμευσεν ὡς σχολεῖ- ον. Ὕστερον δὲ ὡς Ἔ κευοφυ΄ λακεῖον καὶ ὥς ἰδιαίτερον ἐν- διαΐίτηµα τῶν ᾿Αρχιεπισκόπων µέχρι τοῦ 1916 Ἐγγὺς δὲ καὶ δεξιὰ τὸ ΛΜι- κρὸν Συνοδικόν, ὡς ἐκκλησια- στικὸν δικαστήριον, ὡς αἴθου- Ίσα ἀναμονῆς, ἢ σμικρῶν συν- εδριάσεων, καὶ ὡς Τράπεζα τῶν Συνοδικῶν ἢ καὶ ἐπισή- µών ξένων. ᾿Εσωτέρω ἀριστε- Γρὰ τὸ Μέγα Συνοδικόν, Κο: Ἰσμούμενον δι’ εἰκόνων ᾿Αρχς [επισκόπων, Βασιλέων καὶ Πρω εθυπουργῶν τῆς Ἑλλάδος. Χρη- ἰσιμεύει δὲ ὡς τὸ κυρίως “A- Ιαπαστικὸν ἤτοι αἴθουσα ὑπο- δοχῆς τῶν ἐπισήμων. i Ἐνταῦθα συνεδριάζει ἡ “Ἱ- Ἱερὰ. Σύνοδος, αἱ ᾿Ἔθνοσυνε: λεύσεις, τὸ ᾿ἘΕναρχικὸν Συµμ- θούλιον ἡ Κοινωνικὴ Πρόνοια [καὶ τὰ παρόμοια. ᾿Επίσης γίνεται καὶ ἡ ἔκλο- γἠ τῶν ᾿Αρχιρέων δι) ἀντι- προσώπων τοῦ κλήρου καὶ τοῦ λαοῦ. Καὶ ἡ προσκύνησις τῆς Α.Μ. τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου κα: τὰ τὰς µεγάλας ἑορτᾶς καὶ κατὰ τὴν ὀνομαστικὴν αὐτοῦ ἑορτήν. Πέριξ τοῦ Συνοδικοῦ εἶναι τὰ δωμάτια τῶν ᾿Αρχιερέων. Τὸ ὅλον τοῦτο διαμέρισμα χῶ- ρίζεται τοῦ λοιποῦ παλαιοῦ κτιρίου διὰ τῆς ὁδοῦ ᾿Αποστό: λου Βαρνάδα. Συγκοινωνεῖ δὲ δι ἀφίδων ἢ καμαρῶν ἐν εἴδει γεφυρῶν. ᾿Ανηγέρθη δὲ τῷ 1863 ὑπὸ τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου Μακαρίου τοῦ Α΄ (1854--65). Οπισθεν τοῦ Σκευοφυλακίου ἢ ἄλλοτε κοιτῶνος τῶν ᾿Αοχιε- πισκόπων καὶ δὴ τοῦ Ἓθνο- µάρτυρος Κυπριανοῦ καὶ στεγαζόµενον μετ αὐτοῦ ὀπῆρχε τὸ παλαιὸν Συνοδικὸν ἀνεγερθὲν τῷ 1/20 ὑπὸ τοῦ ἸΑρχιεπισκόπου Σιλθέστρου. Τοῦτο ἐχρησίμευεν ὕστερον ὡς ξενὼν καὶ ἀπὸ τοῦ 1916:-13. ὡς ᾿Αρχεῖον καὶ Βιθλιοθήκη. Ἐν τῇ σειρᾷ σαν Γραφεῖα. Καὶ είναι σήμερον Γραφεῖα ὡς ta Γραφεῖα τοῦ Ἐκκλησια- στικοῦ Δικαστηρίου καὶ τοῦ ἱΔογιστηρίου. Έμπροσθεν δὲ αὐτῶν µέγας ἡλιακὸς καὶ κά: τωθεν τούτου ἀρχαῖον κτίριον iy «Κάνναξη» ήτοι ἀποθήκη κυρίως οἴνου, νῶν δὲ καὶ ἐλαί- ου. Μετὰ τὰ Γραφεῖα ῆτο τὸ Καφενεῖον ὅπου ἔψηνον ἐπὶ τῶν ἀνθράκων ταῖς «καπῦρες» {ῆτοι ἐπιμήκη τεμάχια. ἄρτου διά τὸ πρόγευμα ᾿Ἐφεξῆς, ἄνω μὲν ἦτο τὸ πρόχειρον κελλάρι, καὶ ὑποκάτω ἡ ἀποθήκη τῶ τροφίμων, ποικίλων καὶ ἀφθό- νων ἐκ πάντων τῶν ἑκιάκτων προϊόντων τῆς πλουσίας Κύ: πρου. Γἰς τὴν προέκτασιν δὲ Γαὐτῶν το τὸ μαγειρεῖον. Τά Ιδύοταῦτα σήμερον ἐξέλιπον Γκατεδαφισθέντα πρὸς πλάτων- οιν τῆς ὁδοῦ καὶ εὐπρέπειαν.Ὁ Ιδὲ τόπος τούτων. καὶ µέρος Γπαλαιοῦ κήπου μετετράπη ἤδη τῇ µέσῃ πλευρὰ ἀντικρὺ τοῦ [Νάρθηκος τῆς Εκκλησίας ἤ ἴσαν δωμάτια τοῦ προσωπικοῦ ὡς ᾿Αρχιμανδρίτου ἢ Εξάρχου [ καὶ ὄπισθεν αὐτῶν ἦτο τὸ τρα- Γπεζαρκὸν (ἢ Τράπεζα). Κά: τῶθεν δὲ ὑπόγεια πρὸς διαφό- ἴρους χρήσεις. Απιστερὰ δὲ τῆς εἰσόδου ἃς ᾿Αρχιεπισκοπῆς ἤτο πρῶ- [τον τὸ Δωμάτιο τοῦ :πορ Ίρη. (θυρωροῦ) ἐκλιπόντος ἤ- δη” καὶ ᾿ αὐτὸ τὰ τοῦ «Για: “aah, ἠτῆρος ἢ Ραβδούχου καὶ εὐταξίου, ὅστις φέρών µε: γάλην ράδδον προηγεῖτο τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου ἐν ταῖς τελε: ταῖς τηρῶν τὴν τάξιν. Ἠτο δὲ συνήθως Τοῦρκος' ἡ θέσις αὖ- τοῦ. διετηρεῖιτο, µέχρι τοῦ 1883, ὁπότι θανόντος αὐτοῦ, κατηργήθη. Εὐθὺς μετά ταῦτα (ῆσαν ἄλλα οἰκήμαια τὰ λε- ἱψόμενα :Ανωούδκία.. ἥτοι µι κρά ἀνώγεω, διότι εἶχον ύπο- ψεια χαμηλά, Ταῦτα ἐχρν µευσν καὶ ὡς θερινἩ διαμονὴ τῶν ᾿Αρχιιπισκόπων κατὰ τὰς μεσημέρινὰς ὥρας τοῦ θέραι εἴτε ταῦ προσωπικοῦ καὶ ὕπο πρόφων μαθητῶν καὶ ξένων... Ἐφεξῆς ἤτο ὁ ξενὼν τῶν χω: ρικῶν. τὰ λεγόμενα «ἔενοδα- (9821) | εἰς ὡραιότατον ἀνθόκηπον. Ἐν | Ι. ΜΥΡΙΑΝΘΟΠΟΥΔΟΥ εἷω, Ταῦτα ῆσαν ἀντικρὺ τῆς ἴσόδου τῆς ἐκκλήσίας πρὸς ὃν κῆπον. Εἰς τὰ ἄνω ὑπῆρ Χον δωμάτια καὶ Εὐλιναι κλ ναι ἐμπεπηγμέναι εἰς τοὺς τοί χους ἐκ τῶν δύο πλευρῶν ὐ- ποκάτω δὲ οἱ σταῦλοι διὰ τὰ ζῶά των. Οἱ χωρικοὶ ἤρχοντο Bid θωδαμαξιῶν, τά ὁποῖα ἐ- στάθµευον ἐν τῇ αὐλῇ τῆς ἐκ- κλησίας, συνήθως καθ Exc στην Πέμπτην ἑσπέρας διὰ τὴν ἐπαύριον Παρασκευήν, ἡμέραν ἀγορᾶς ἐν Λευκωσίᾳ. Τὰ ἕε- νοδοχεῖα, ἄλλως τε πεπαλαιώ- μένα κατηδαφίσθησαν τῷ 1914, Ὅπισθεν τούτων ῆτο λαχα- νόκηπος μετὰ τινων δένδρων ποτιζόμενος δι ἁλακατίου, ἢ μαγκανοπηγαδίου περιστρε: φομένου διὰ ζώου. Σήμερον ἐ- ἐέλιπεν ὁ λαχανόκηπος, Γὸ δὲ πλεῖστον αὐτοῦ χρησιμεύει ὡς Γυμµναστήριον τῶν. μαθητῶν (τοῦ Γυμνασίου. Ἐνταῦθα δὲ Ἱπρόκειται ν’ ἀνεγερθῇ τὸ νὲ ον ᾿Αρχιεπισκοπικὸν ἠλέγαρον. Meta τὰ ξενοδοχεῖα ἐν τῇ Γνοτίῳ σειρᾷ- ὅπως καὶ σήµε: ρον--σαν τὰ δωμάτια τοῦ Αρ- Γχιδιακόνου καὶ τοῦ '[εροκήρυ- κος καὶ μεταξύ τούτων ἡ Βι- θλιοθήκη, Kai τινα δώμάτια διὰ μαθητὰς ὄπισθεν δὲ καὶ ἐν τῷ µέσῳ fito 6 σταῦλος ἔνθα διετηρεῖτο δεκάς ἐκλεκτῶν ζώ- των. Ταῦτα ἐγύμναζεν ὁ Σεῖ- inc, εἴτε εἰδικὸς ἱππεός, ὁ «Πορταντάρης» εἰς τὸ λεγόμε- νον επορτᾶντο ἢ ραχθανὶν» δη: Robt) νὰ «θαδίζωσι κατὰ σκέ λος» καὶ θάδην ταχύ, φέροντα τὸν ἕνα πόδα κατόπιν τοῦ ἅλ- λου πρὸς τὴν ἰδίαν πλευράν οὕτως ὥστε τὸ ζῶον νὰ μή σεί- Γη τὸν ἀναθάτην. Εξ ὅλων τῶν τξώων διεκρίνετο ἡ ἡμίονος τοῦ Γ Αρχιεπισκόπου. («Μοῦλα τοῦ ΓΑεσπότη») ἐξ, ὄνου καὶ φορθά- ὃος, τὸ εὐγενέστερον γένος.. Ἔμπ' αὐτῆς ἐτίθετο τὸ «πη- λάνιν ἥτοι ἐφίππιον μετὰ συµ- Γπικημάτων μαλακῶν, ἔχον ἅ ἴψωθεν κάλυμμα ἐκ. πολὐτίμου ὑφάσματος χρώματος θαθέος πρααίνου. Περὶ τήν ἔξοδον ἐκ τῆς ᾿Αρχιεπισκοπῆς ὑπῆρχε τὸ Μπινὲκ-- Ταοῇ» (πέτρα τῆς Ἱππασίας) ἤτοι τετράγωνον θάθρον κτιστὸν εἰς ὅ ἀνήρχετι τις διὰ τριῶν δαθμίδων, καὶ ἐκεῖθεν ἵππευε πατῶν τὸν ἁρι- στερὸν πόδα εἰς τὴν σκάλαν, τοι ἐπὶ τοῦ ἀναθολέως. Συνεχῶς καὶ ὄπισθεν τοῦ ἱσταύλου σαν αἱ ἀποθῆκαι οἳ- του κριθῆς καὶ ἀχύρου. ᾿Αριστερά δὲ εἰς τὴν προέ- κτασιν ἦσαν ὁ «θορδονόμυ λος: ὥς περιστρεφόµενος ὑπὸ θόρδου (Λατ. bordus) ἤτοι ἄρρενος ἡμιόνου. Μετ αὐτὸν Ιδὲ τὸ «Μαντζιπιόν »(Μαπεῖ- Ρίαπι) ἤτοι τὸ ἀρταποιεῖον. ,Ἑν- abt 6 udveiterac (manceps) ἀρτοποιὸς ἐζύμωνε τρὶς τῆς ἕ- | θδοµάδος, διότι καθ’ ἑκάστην ἑσπέραν ὁ θυρωρὸς διένειµεν ἄρτους εἰς τοὺς πτωχοὺς ἰδίᾳ ῆς ἐνορίας ᾽Αγίου ᾿Ιωάννου ΄ ἑξῆς ῆτο τὸ «πλυσταρ- x τ κὀνο (πλοντήριον) καὶ περαι- ἑτέρω: , ὅπου σήμερον ἀνθόκη- Ίπος --τὸ ὀρνιθαρκὸν (ὄρνι- | θὼν) τὸ πεζουναρκὀν (πέρι- στερεὼν) καὶ τέλος τὸ εχοι- ραρκόν- (χοιροστάσιον] µέχρι τοῦ περιτοιχίσµατος. ὅπου σή µερον καταστήµατα ἐπὶ τῆς ὅ- οὗ «Ἱσαακίου Κομνηνοῦ», [καὶ εἰς τὴν ἄλλην πλευρὰν τὸ Γοκαμηλαρκὸν». (καμήλοτρο- φεῖον) ὅπου σήμερον ἀνηγέρ- Ίθη τὸ Τυπογραφεῖον τῆς “Ap- χιεπισκοπῆς, | Διά πάντα ταῦτα ὑπῆρχεν εἰδικὸν προσωπικὀν, ἀλλά καὶ ὑπηρετικόν. Οὕτω ἕκαστος τῶν ἀνωτέρων κληρικῶν εἶχεν [os ὑπηρέτην συνήθως ουγγενῆ του φοιτῶντα εἰς τὸ σχολεῖον, [ Ἐξαιρετικῶς ὁ ᾿Αρχιεπίσκο- πος εἶχεν ὡς τοιοῦτον ἐνήλικον καὶ πάντοτε παρόντα, διὸ ἐκα- [λεῖνο καὶ «Σωματοφύλαξ» ate τοῦ. 'Ο ᾿Αρχιεπίσκοπος Σω φρόνιος εἶχεν ἐπί τινα ἔτη μαῦ pov τινα Γεώργιον, τὸν ὁποῖ- | ον παρέλαδθεν ἐκ τῆς Μονῆς Κύκκου, λεγόμµενον κοινῶς τὸ Μαυρὶν τοῦ Δεσπότη». | Ἑρμηνεία λέξεων | Μάγνιπας ἆ ἠρτοποιώ Μαγνκίαπισσα, yeh j Kui ΜΥ όν τὸ detomuriny ge Toth λατινικοῦ Manceps-ipis ona youtog znplas tov ἐργολάδον εἲς Sy vatearyorta f ἑογολαδίας κα Lamy rqnay ook στησιασμῶ Gave Thy παθοχὴν Γδηπήσιον, σι ila εἲς τὸν στρ πύν, δυνάμει συμθολαίον ἤτοι συη- peyton Exyoaray OM aon iF: cipiumi i KLM!