Back

Η αδιαφορία σκεπάζει την ιστορία της πόλης

περνώντας από πάνω να µπορεί να βλέπει το αρχαίο μνημείο που βρίσκεται σε Χαμπλότερο σηµείο από το έδαφος. Με τον ίδιο τρόπο έχουν αναδειχτεί τα παλιά εργαλεία στο Χαρουπόμυλο της Λεμεσού πίσω από το Κάστρο. Χρειάστηκε η έλευση δέκα χρόνων από την ανεύρεση των αρχαίων στην οδό Ζικ Ζακ στη Λεμεσό ως τη λήψη της απόφασης από τους αρμόδιους φορείς για ανάδειξη τους, παρόλο που αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της πόλης. ΕΝΑ ΞΕΧΑΣΜΕΝΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΣΤΗΝ ΟΔΟ Ζικ ΖΑΚ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ Σύμφωνα µε το δήμαρχο Λεμεσού κ. Δ. Κοντίδη, εγκρίθηκε το σχετικό σχέδιο από την πολεοδομία και τα έργα θα προχωρήσουν µέσα στο 2003. Θα επιχειρηθεί π τοποθέτηση γυάλινου καλύμματος έτσι ώστε ο επισκέπτης υτό που κρατούσε σε εγκατάλειψη το ΖικΖακ Α για τόσα χρόνια ήταν η οικονομική στενότητα των αρμοδίων φορέων, οι οποίοι κατά τις εγκρί- σεις των προὔπολογισμών τους πάντα έβρισκαν κάτι πιο αναγκαίο και σηµαντικό στο οποίο διέθεταν το υψη- AO κονδύλιπου χρειάζεται για την ανάδειξη του αρχαι- ολογικού χώρου. «Είχε παρθεί η απόφαση να σκεπαστεί µε άμμο το Ζικ Ζακ για να προστατευτεί και να μείνει καλυμμένο µέχρι να βρεθεί το σχετικό κονδύλι», µας είπε ο κ. Ιού- λιος Θεοδωρίδης, πρόεδρος των Πολιτιστικών Φορέων. Λεμεσού. «Εμείς αντιδράσαµε άµεσα µε επιστολές προς ——_—___—— To Tynua Apxatomtwv oto Yroup- γείο Συγκοινωνιών και Ἐργων, πα- ρακαλώντας να βρεθούν οι πόροι και υπενθυµίζοντας την µεγάλη ση- µασία του μνημείου για τη Λεμε- σό». Οι πιέσεις των Πολιτιστικών. Φορέων Λεμεσού προς τα αρμόδια P Tunuata Eekivnoav ard To 1996 Kat == συνεχίστηκαν ως σήµερα µε προ- ος τροπές για προστασία και ανάδει- ξη του αρχαιολογικού χώρου. Η αντίδραση κατέληγε πάντα στο θέ- μα των κονδυλίων. Η εξαγγελία του προηγούμενου Ὑπουργού Συγκοινωνιών και Ἐργων για χορηγία ύψους 10 χιλιάδων λιρών για την προστασία του ΖικΖακ επα- γέφερε το θέµα, ενώ ο νέος Υπουργός επιβεβαίωσε πως το ποσό θα δοθεί νοουµένου ότι τα έργα θα Ολο- κληρωθούν εντός του τρέχοντος έτους. Εκφράζονται φόβοι πως ίσως χαθεί αυτό το κονδύλι λαμβάνοντας υπόψη τον αργό ρυθμό εκτέλεσης έργων στον τόπο μας. Πάντως ο Δήμος Λεμεσού έχοντας επιτέλους στα χέρια του τα σχετικά πολεοδομικά σχέδια προτίθεται να προχωρήσει σε συνεργασία µε το Τµήµα Αρχαιοτή- των στην ανάδειξή του χώρου. Η σημασία του Ζικ Ζακ Τα ευρήµατα στην οδό ΖικΖακπροσθέτουν μερικούς αιώνες στην ιστορία της Λεμεσού σύμφωνα µε τους αρχαιολόγους. Όπως µας εξήγησε η κ. Έλενα Προκο- πίου, αρχαιολόγος, η παλαιοχριστιανική εκκλησία της. οδού Ζικ Ζακ είναι το πρώτο τεκμήριο που επιβεβαιώνει τις γραπτές πηγές που σώζονται για την επισκοπή Νε- απόλεως στο κέντρο της Λεμεσού. Αυτό αποδεικνύει ότιη Επισκοπή Νεαπόλεως που βρισκόταν στην περιο- χή Ζικ Ζακ υπήρχε παράλληλα και ήταν πιθανόν υπο- τελής στην Επισκοπή Αμαθούντας. Μεγάλη σημασία έχειη θέση του μνημείου, αφού βρίσκεται στην καρδιά του ιστορικού κέντρου της πόλης. Εκτός από την απο- δεδειγµένη ιστορική παράταση του χρονικού παρελθό- ντος του κέντρου της Λεμεσού το Ζικ Ζακ είναι σηµα- ντικό για ακόµα ένα λόγο. Οι τέσσερις διαφορετικές φάσεις του μνημείου και τα τρία διαφορετικά στρώµα- τα συγκεντρώνουν σ αυτό το μικρό χώρο µια ιστορία που ξεκινά από τον 59 - 7ο αιώνα και φτάνει µέχρι σήµερα. Στα διαφορετικά επίπεδα του μνημείου ξεδιπλώνονται το ένα πάνω από το άλλο τα ευρήματα των ιστορικών περιόδων της πόλης. Το αρχαιότερο είναι η παλαιοχρι- στιανική βασιλική εκκλησία που τοποθετείται ΧρΟΝΟλΟ- γικά µεταξύ 5ου - 7ου αἰώνα και είναι σύγχρονη µε τις παλαιοχριστιανικές βασιλικές της Αμαθούντας και του Κουρίου. Στην επόµενη οικοδομική φάση, δο - 15ο αἰώνα, Η αδιαφορία σκεπάζει στα ερείπια της παλαιοχριστιανικής εκκλησίας ανεγέρ- θηκε Μεσοβυζαντινός Δίκλιτος Ναός. Η Φραγκοκρατία που ακολουθεί στα µέσα του {5ου έχει ως αποτέλεσµα οικοδομικές μετατροπές στην εκκλησία και τη δηµι- ουργία πρόχειρου δαπέδου. Η περίοδος 1491 - 1541 βρίσκει το μνημείο διαμορφωμένο σε λατινικό καθε- δρικό ναό και τις αψίδες καλυμμένες µε ανάψιδο τοί- χο. Τον 16ο αιώνα έχουµε το πρώτο τζαμί, κατά την αγ- γλοκρατία ο χώρος ανακαινίζεται και επεκτείνεται, ενώ από το 1974 ως σήµερα επιχειρήθηκαν νεώτερες επεµ- βάσεις. Οι αρχαιολόγοι δυσκολεύονται να ερευνήσουν. την νεώτερη ιστορία και εξέλιξη των αρχιτεκτονικών φάσεων στο μνημείο εξαιτίας των πολλαπλών επεµ- βάσεων που άρχισαν το 1980 από τη μουσουλμανική ομάδα των Αράβων στην οποία παραχωρήθηκε γἱα λα- τρευτική χρήση. Ένα µεγάλο µέρος της ιστορίας της Λεμεσού συ- γκεντρώνεται σε ένα μικρό χώρο, αυτόν της οδού Ζικ Zak. Στο ΖικΖακσυναντούνται οι αἰώνες, οι κατακτητές που πέρασαν αφήνοντας τα σημάδια τοὺς και οι πολι- τισµοί που συνυπήρξαν και συνυπάρχουν στην καρδιά της πόλης της Λεμεσού. ΤΗΝ Ιστορία Τη µπορεί να περάσουν κι GA- λα δέκα για την ανάδειξη του χώρου», µας είπε ΟΚ. Σο- φοκλής Χατζησάββας, διευθυντής του Τµήµατος Αρχαι- οτήτων. «Περιμένουμε να συντονιστούν Πολεοδομία και Δήμος». Ο κ. Χατζησάββας µας εξήγησε πως δεν. είναι στην προτεραιότητα του Τµήµατος Αρχαιοτήτων. να αναδείξει µιαν αψίδα, δεν είναι ο µόνος αρχαιολο- γικός χώρος στο Κέντρο της πόλης και δεν είναι τόσο ση- µαντικός ώστε να επενδυθούν 10 - 15 χιλιάδες λίρες. Η θέση του Τµήµατος παραμένει πως το καλύτερο γιατην. προστασία του μνημείου είναι να καλυφθεί. Με τον όρο «κάλυψη» εννοούμε το «θάψιµο» του μνημείου µε ἁµ- μο͵, ακολουθώντας µια ειδική διαδικασία που θα το κρα- τάει προστατευμένο µα µακριά από τα βλέμματα των. επισκεπτών. Όταν ενημερώσαμε τον κ. Χατζησάββα πως η συντονισμένη προσπάθεια Δήμου Λεμεσού και Πολεοδομίας κατέληξε στην κάλυψη του μνημείου µε γυαλί ώστε να μπορούν οι επισκέπτες περνώντας από πάνω να βλέπουν τα κατάλοιπα του αρχαίου ναού, επε- σήμανε πως η συγκεκριμένη ενέργεια ίσως έχει αρνη- ς πόλης Προκαταρκτικός Πίνακας Χρονολογιών Β Οικοδομική φάση α΄. Παλαιοχριστιανική Βα- σιλική, 5ος -Τος αιώνας. . Β Οικοδομική φάση 6᾽. Μεσοθυζαντιγός Δί- κλιτος Ναός, 8ος - 130¢ ai@vac Β Οικοδομικές μετατροπές στη φάση 6΄ . Πρό- χειρο δάπεδο - Φραγκοκρατία, µέσα Ίδου αιώνα Ἡ Οικοδομική φάση γ΄. Ανατολικός ανάψιδος τοίχος, λατινικός καθεδρικός ναός - Ενετοκρα- tia, 1491/1518 - 1540/1 Ἡ Οικοδομικές μετατροπές στη φάση δ᾽. Ava- καίνιση, επεκτάσεις - Αγγλοκρατία, 1906 - 1974 Ἡ Νεότερες επεµθάσεις στη φάση δ᾽. Περίο- δος Ανεξαρτησίας, 1974 - σήµερα. τικές συνέπειες στη συντήρηση του. «Υπάρχουν όµως τρόποι προστασίας από την υγρασία που θα δηµιουρ- γείται κάτω από το στρώµα γυαλιού κι αυτό µπορεί να επιτευχθεί µε ένα σωστό σύστηµα εξαερισμού», διευ- κρίνισε. Πολπιστικές ανησυχίες Πολιτιστικοί παράγοντες της πόλης εκφράζουν την έντονη αντίδρασή τοὺς στον τρόπο που τα αρμόδια Ὑπουργεία χειρίζονται τα κονδύλια, όπως καὶ για την αδιαφορία για το συγκεκριµένο μνημείο της πόλης το’ οποίο θεωρούν τεραστίας αξίας Και σημασίας για το ιστορικό κέντρο της Λεμεσού. «Πώς είναι δυνατόν να εγκρίνονται ασύλληπτα ποσά για ενίσχυση των ποδοσφαιρικών σωματείων, που εἷ- ναι κερδοφόρες επιχειρήσεις τώρα πια, για τη διοργά- νωση καλλιστείων και τα πολιτιστικά δρώμενα και µνη- µεία να είναι οι φτωχοί συγγενείς του Υπουργείου [Παι- δείας και Πολιτισμού», δηλώνουν αγανακτισµένοι, επι- σηµαίνοντας πως πρέπει να φτάσει κάποτε η στιγµή που θα επενδύουµε περισσότερα στον πολιτισμό. «Για µια δεκαετία ένας αρχαιολογικός χώρος αφη- μένος στην καρδιάτης συμπρωτεύουσας, να κοσμείται µε σκουπίδια καιτενεκεδάκια που πετούν ασυνείδητα ή από άγνοια για το τι βρίσκεται εκεί οι διερχόµενοι». Απαράδεκτο, θεωρούν και το γεγονός ότι χρειάστηκε όλα αυτά τα χρόνια ο Δήμος Λεμεσού να περιµένειτα πολεοδομικά σχέδια, για την ανάπλαση του χώρου και ίσως χρειαστούν πολλά ακόµα για την υλοποίησή του.